Zadanie 4.2, matura maj 2025, fizyka rozszerzona

3 pktobliczenioweśrednie 40%Maj 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Mały głośnik G1 jest źródłem kulistej fali dźwiękowej w powietrzu. Przyjmij, że energia tej fali dźwiękowej rozchodzi się tak samo we wszystkich kierunkach od głośnika G1.

W zadaniach 4.1.–4.2. pomijamy efekty związane z odbiciem fali dźwiękowej od przeszkód w otoczeniu oraz z pochłanianiem tej fali w ośrodku.

Polecenie

3 punkty

W pewnej odległości od głośnika G1 ustawiono taki sam głośnik G2. Oba głośniki emitują – z tą samą mocą i zgodnie w fazie – fale dźwiękowe o częstotliwości f = 850 Hz.

Punkt A znajduje się w odległości r1 = 10,5 m od głośnika G1 oraz w odległości r2 = 11,5 m od głośnika G2. Wartość prędkości dźwięku w powietrzu jest równa vp = 340 m/s.

Ustal, czy w punkcie A nastąpi wzmocnienie interferencyjne, czy – osłabienie interferencyjne. Wykorzystaj odpowiednie zależności fizyczne i warunki zadania oraz wykonaj niezbędne obliczenia, które doprowadzą do tego ustalenia. Następnie zapisz odpowiedź.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

W punkcie A nastąpi osłabienie interferencyjne.

Sposób 1. (warunek z różnicą odległości)

Jeśli r2−r1=2n±12λr_2 - r_1 = \dfrac{2n \pm 1}{2}\lambda, to w punkcie A nastąpi maksymalne osłabienie; jeśli r2 − r1 = nλ, to maksymalne wzmocnienie.

v=λf⇒λ=340 m/s850 1/s=0,4 mv = \lambda f \quad\Rightarrow\quad \lambda = \dfrac{340\ \mathrm{m/s}}{850\ \mathrm{1/s}} = 0{,}4\ \mathrm{m}

r2−r1=11,5 m−10,5 m=1 m=52⋅0,4 m=52λr_2 - r_1 = 11{,}5\ \mathrm{m} - 10{,}5\ \mathrm{m} = 1\ \mathrm{m} = \frac{5}{2}\cdot 0{,}4\ \mathrm{m} = \frac{5}{2}\lambda

Różnica odległości jest nieparzystą krotnością połowy długości fali, więc w punkcie A nastąpi (maksymalne możliwe dla tego punktu) osłabienie interferencyjne.

Sposób 2. (warunek z różnicą faz)

Jeśli ∣ϕ2 − ϕ1∣ = (2n ± 1)π, nastąpi maksymalne osłabienie; jeśli ∣ϕ2 − ϕ1∣ = n ⋅ 2π – maksymalne wzmocnienie.

∣ϕ2−ϕ1∣=2πλr2−2πλr1=2π(11,5 m0,4 m−10,5 m0,4 m)=2π⋅52=5π|\phi_2 - \phi_1| = \dfrac{2\pi}{\lambda}r_2 - \dfrac{2\pi}{\lambda}r_1 = 2\pi\left(\dfrac{11{,}5\ \mathrm{m}}{0{,}4\ \mathrm{m}} - \dfrac{10{,}5\ \mathrm{m}}{0{,}4\ \mathrm{m}}\right) = 2\pi\cdot\frac{5}{2} = 5\pi

Różnica faz jest nieparzystą krotnością π – osłabienie interferencyjne.

Sposób 3. (fazy fal docierających do punktu A)

r1=10,5 m=26,25λ=26λ+14λ  ↔  ϕ1=26⋅2π+π2r_1 = 10{,}5\ \mathrm{m} = 26{,}25\lambda = 26\lambda + \frac{1}{4}\lambda \;\leftrightarrow\; \phi_1 = 26\cdot 2\pi + \frac{\pi}{2}

r2=11,5 m=28,75λ=28λ+34λ  ↔  ϕ2=28⋅2π+3π2r_2 = 11{,}5\ \mathrm{m} = 28{,}75\lambda = 28\lambda + \frac{3}{4}\lambda \;\leftrightarrow\; \phi_2 = 28\cdot 2\pi + \frac{3\pi}{2}

Do punktu A docierają fale o przeciwnych fazach – nastąpi maksymalne osłabienie interferencyjne.

Sposób 4. (warunek z różnicą czasów dotarcia fal)

t1=r1v=10,5340 s≈0,03088 st_1 = \dfrac{r_1}{v} = \dfrac{10{,}5}{340}\ \mathrm{s} \approx 0{,}03088\ \mathrm{s}, t2=r2v=11,5340 s≈0,03382 st_2 = \dfrac{r_2}{v} = \dfrac{11{,}5}{340}\ \mathrm{s} \approx 0{,}03382\ \mathrm{s}, T=1850 Hz≈0,00118 sT = \dfrac{1}{850\ \mathrm{Hz}} \approx 0{,}00118\ \mathrm{s}

t2T−t1T≈2,5=52\dfrac{t_2}{T} - \dfrac{t_1}{T} \approx 2{,}5 = \frac{5}{2} – różnica czasów jest nieparzystą krotnością połowy okresu, więc nastąpi maksymalne osłabienie interferencyjne.

Schemat punktowania

3 pkt

poprawna metoda ustalenia, czy w punkcie A nastąpi wzmocnienie czy osłabienie interferencyjne (tzn. poprawne obliczenie długości fali i zastosowanie warunków na wzmocnienie/osłabienie) oraz zapisanie poprawnej odpowiedzi: W punkcie A nastąpi osłabienie interferencyjne.

2 pkt

poprawna metoda obliczenia długości fali (zapisanie związku między długością fali a jej prędkością i częstotliwością z poprawnie podstawionymi wartościami liczbowymi lub symbolami) oraz zapisanie / wykorzystanie / sprawdzenie warunków na maksymalne wzmocnienie i maksymalne osłabienie interferencyjne, np. 340 ms=λ⋅850 Hz340\ \mathrm{\frac{m}{s}} = \lambda\cdot 850\ \mathrm{Hz} oraz r2−r1=2n±12λr_2 - r_1 = \frac{2n \pm 1}{2}\lambda (osłabienie), r2 − r1 = nλ (wzmocnienie); albo λ = 0,4 m oraz 11,5 m−10,5 m=1 m=52⋅0,4 m11{,}5\ \mathrm{m} - 10{,}5\ \mathrm{m} = 1\ \mathrm{m} = \frac{5}{2}\cdot 0{,}4\ \mathrm{m}; albo λ = 0,4 m oraz 2π⋅11,5 m0,4 m−2π⋅10,5 m0,4 m=5π2\pi\cdot\frac{11{,}5\ \mathrm{m}}{0{,}4\ \mathrm{m}} - 2\pi\cdot\frac{10{,}5\ \mathrm{m}}{0{,}4\ \mathrm{m}} = 5\pi; albo określenie faz docierających do punktu A: ϕ1=26⋅2π+π2\phi_1 = 26\cdot 2\pi + \frac{\pi}{2}, ϕ2=28⋅2π+3π2\phi_2 = 28\cdot 2\pi + \frac{3\pi}{2}

LUB

– poprawna metoda obliczenia okresu fali oraz obu czasów dotarcia ustalonej fazy fali od każdego z głośników do punktu A oraz zapisanie / wykorzystanie / sprawdzenie warunków na maksymalne wzmocnienie i osłabienie zapisanych poprzez okres i czasy, np. T=1850 sT = \frac{1}{850}\ \mathrm{s} oraz t1=r1vt_1 = \frac{r_1}{v} oraz t2=r2vt_2 = \frac{r_2}{v} oraz t2T−t1T=2,5\frac{t_2}{T} - \frac{t_1}{T} = 2{,}5.

1 pkt

poprawna metoda obliczenia długości fali, np. 340 ms=λ⋅850 Hz340\ \mathrm{\frac{m}{s}} = \lambda\cdot 850\ \mathrm{Hz}

LUB

– zapisanie (może być słowne) / wykorzystanie / sprawdzenie warunków na maksymalne wzmocnienie i maksymalne osłabienie interferencyjne (z długością fali i odległościami r2 i r1, z fazami i odległościami lub z czasami i okresem), np. jeśli r2−r1=2n±12λr_2 - r_1 = \frac{2n \pm 1}{2}\lambda, to nastąpi maksymalne osłabienie, a jeśli r2 − r1 = nλ, to maksymalne wzmocnienie; albo opisowo: jeśli do punktu A dotrą fale przeciwne w fazie, nastąpi maksymalne osłabienie, a jeśli zgodne w fazie – maksymalne wzmocnienie. Uwaga! Zapisanie warunków z samymi fazami (np. ϕ2 − ϕ1 = (2n ± 1)π), bez użycia wzoru na fazę, nie wystarcza.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.