Zadanie 33, matura maj 2019, matematyka podstawowa

4 pktobliczenioweśrednie (szac.)Maj 2019

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Dany jest punkt A = (−18, 10). Prosta o równaniu y = 3x jest symetralną odcinka AB. Wyznacz współrzędne punktu B.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

B=(1025,−145)B = \left(\frac{102}{5}, -\frac{14}{5}\right)

I sposób

Wyznaczamy równanie prostej prostopadłej do prostej o równaniu y = 3x i przechodzącej przez punkt A: y=−13x+by = -\frac{1}{3}x + b. Punkt A należy do tej prostej, więc 10=−13⋅(−18)+b10 = -\frac{1}{3} \cdot (-18) + b. Stąd b = 4.

Obliczamy współrzędne punktu S przecięcia prostej y = 3x i prostej AB: y = 3x i y=−13x+4y = -\frac{1}{3}x + 4. Wtedy 3x=−13x+43x = -\frac{1}{3}x + 4. Zatem x=65x = \frac{6}{5} i y=185y = \frac{18}{5}, czyli S=(65,185)S = \left(\frac{6}{5}, \frac{18}{5}\right).

Ponieważ punkt S jest środkiem odcinka AB, więc −18+xB2=65\frac{-18 + x_B}{2} = \frac{6}{5} i 10+yB2=185\frac{10 + y_B}{2} = \frac{18}{5}. Stąd xB=1025x_B = \frac{102}{5} i yB=−145y_B = -\frac{14}{5}, czyli B=(1025,−145)B = \left(\frac{102}{5}, -\frac{14}{5}\right).

II sposób („odległość punktu od prostej”)

Równanie prostej prostopadłej do danej prostej i przechodzącej przez punkt A ma postać y=−13x+by = -\frac{1}{3}x + b. Wtedy 10=−13⋅(−18)+b10 = -\frac{1}{3} \cdot (-18) + b, stąd b = 4. Zatem równanie prostej AB ma postać y=−13x+4y = -\frac{1}{3}x + 4. Punkt B należy do tej prostej, więc B=(x,−13x+4)B = \left(x, -\frac{1}{3}x + 4\right).

Obliczamy odległość punktu A od prostej o równaniu y = 3x: ∣3⋅(−18)−1⋅10∣10=32105\frac{|3 \cdot (-18) - 1 \cdot 10|}{\sqrt{10}} = \frac{32\sqrt{10}}{5}.

Ponieważ prosta o równaniu y = 3x jest symetralną odcinka AB, więc odległość punktu B od tej prostej jest także równa 32105\frac{32\sqrt{10}}{5}. Otrzymujemy równanie ∣3x+x3−4∣10=32105\frac{\left|3x + \frac{x}{3} - 4\right|}{\sqrt{10}} = \frac{32\sqrt{10}}{5}, stąd ∣103x−4∣=64\left|\frac{10}{3}x - 4\right| = 64. Równanie to jest równoważne alternatywie równań 103x−4=64\frac{10}{3}x - 4 = 64 lub 103x−4=−64\frac{10}{3}x - 4 = -64. Stąd x=1025x = \frac{102}{5} lub x = −18. Obliczamy współrzędne punktu B=(1025,−145)B = \left(\frac{102}{5}, -\frac{14}{5}\right).

Uwaga: zdający może bez wyznaczenia równania prostej y=−13x+4y = -\frac{1}{3}x + 4 obliczyć odległość d=32105d = \frac{32\sqrt{10}}{5} punktu A od prostej o równaniu y = 3x i zapisać równanie z jedną niewiadomą (x+18)2+(3x−10)2=32105\sqrt{(x + 18)^2 + (3x - 10)^2} = \frac{32\sqrt{10}}{5}, z którego wyznaczy pierwszą współrzędną środka odcinka AB.

III sposób

Niech B = (x, y) będzie końcem odcinka AB. Wtedy współrzędne środka S tego odcinka są równe S=(−18+x2,10+y2)S = \left(\frac{-18 + x}{2}, \frac{10 + y}{2}\right). Punkt ten leży na symetralnej odcinka AB, a więc na prostej o równaniu y = 3x, więc 10+y2=3⋅−18+x2\frac{10 + y}{2} = 3 \cdot \frac{-18 + x}{2}, y + 10 = 3x − 54, y = 3x − 64.

Prosta prostopadła do prostej o równaniu y = 3x − 64 i przechodząca przez punkt A ma równanie y=−13(x+18)+10y = -\frac{1}{3}(x + 18) + 10. Punkt B należy do tej prostej, więc rozwiązujemy układ równań y = 3x − 64 i y=−13(x+18)+10y = -\frac{1}{3}(x + 18) + 10:

3x−64=−13(x+18)+103x - 64 = -\frac{1}{3}(x + 18) + 10, 3x−74=−13x−63x - 74 = -\frac{1}{3}x - 6, 103x=68\frac{10}{3}x = 68, xB=68⋅310=34⋅35=1025x_B = \frac{68 \cdot 3}{10} = \frac{34 \cdot 3}{5} = \frac{102}{5}.

Zatem yB=3⋅1025−64=−145y_B = 3 \cdot \frac{102}{5} - 64 = -\frac{14}{5}, czyli B=(1025,−145)B = \left(\frac{102}{5}, -\frac{14}{5}\right).

Uwaga: równanie y = 3x − 64 to równanie prostej przechodzącej przez punkt B i równoległej do symetralnej odcinka AB. Można je też otrzymać ze wzoru na odległość między prostymi równoległymi: prosta m ma równanie y = 3x + c i ∣c−0∣10=∣3⋅(−18)−10∣10\frac{|c - 0|}{\sqrt{10}} = \frac{|3 \cdot (-18) - 10|}{\sqrt{10}}, stąd ∣c∣ = 64, więc c = −64 lub c = 64. Prosta y = 3x + 64 przechodzi przez punkt A, gdyż 3 ⋅ (−18) + 64 = 10, więc prosta m ma równanie y = 3x − 64.

Schemat punktowania

4 pkt

rozwiązanie pełne: zdający obliczy i zapisze współrzędne szukanego punktu B: B=(1025,−145)B = \left(\frac{102}{5}, -\frac{14}{5}\right).

3 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający

• zapisze obie równości pozwalające obliczyć współrzędne szukanego punktu B, np. −18+xB2=65\frac{-18 + x_B}{2} = \frac{6}{5} i 10+yB2=185\frac{10 + y_B}{2} = \frac{18}{5}

• zapisze równanie z jedną niewiadomą, pozwalające obliczyć współrzędną szukanego punktu B, np. ∣3x+x3−4∣10=32105\frac{\left|3x + \frac{x}{3} - 4\right|}{\sqrt{10}} = \frac{32\sqrt{10}}{5} lub ∣3(12−3y)−y∣10=32105\frac{|3(12 - 3y) - y|}{\sqrt{10}} = \frac{32\sqrt{10}}{5} lub 3x−64=−13(x+18)+103x - 64 = -\frac{1}{3}(x + 18) + 10

i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

albo

2 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający

• wyznaczy równanie prostej prostopadłej do prostej o równaniu y = 3x i przechodzącej przez punkt A = (−18, 10): y=−13x+4y = -\frac{1}{3}x + 4 oraz obliczy odległość d punktu A = (−18, 10) od prostej o równaniu y = 3x: d=32105d = \frac{32\sqrt{10}}{5}

• obliczy współrzędne środka odcinka AB: x=65x = \frac{6}{5} i y=185y = \frac{18}{5}

ALBO

• wyznaczy równanie prostej prostopadłej do prostej o równaniu y = 3x i przechodzącej przez punkt A = (−18, 10): y=−13x+4y = -\frac{1}{3}x + 4 oraz wyznaczy równanie prostej przechodzącej przez punkt B i równoległej do symetralnej odcinka AB: y = 3x − 64

i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

albo

1 pkt

rozwiązanie, w którym postęp jest wprawdzie niewielki, ale konieczny na drodze do całkowitego rozwiązania zadania: zdający

• wyznaczy równanie prostej prostopadłej do prostej o równaniu y = 3x i przechodzącej przez punkt A = (−18, 10): y=−13x+4y = -\frac{1}{3}x + 4

• obliczy odległość d punktu A = (−18, 10) od prostej o równaniu y = 3x: d=32105d = \frac{32\sqrt{10}}{5}

ALBO

• wyznaczy odległość punktu A od punktu należącego do symetralnej odcinka AB w zależności od jednej zmiennej, np.: (x+18)2+(3x−10)2\sqrt{(x + 18)^2 + (3x - 10)^2}

ALBO

• wyznaczy współrzędne środka S odcinka AB w zależności od współrzędnych końca B odcinka AB: S=(−18+xB2,10+yB2)S = \left(\frac{-18 + x_B}{2}, \frac{10 + y_B}{2}\right)

ALBO

• wyznaczy równanie prostej przechodzącej przez punkt B i równoległej do symetralnej odcinka AB: y = 3x − 64.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeśli zdający popełni błędy rachunkowe, które nie przekreślają poprawności rozumowania i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, to może otrzymać za całe rozwiązanie co najwyżej 3 punkty.

2. Jeżeli jedynym błędem jest:

a) błąd przy ustalaniu współczynnika kierunkowego prostej AB, to zdający może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie;

b) błąd przy wyznaczaniu b, polegający na zamianie miejscami współrzędnych punktu A, to zdający może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie;

c) błąd polegający na zamianie miejscami współrzędnych przy wyznaczaniu środka S, to zdający może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie;

d) błąd polegający na błędnym podstawieniu do wzoru na odległość punktu od prostej, to zdający może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie;

e) błąd polegający na zastosowaniu niepoprawnego wzoru „a+b=a+b\sqrt{a + b} = \sqrt{a} + \sqrt{b}”, to zdający może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie.

Uwagi ogólne:

Akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

Komentarz. Jeśli zdający popełni błędy rachunkowe, które nie przekreślają poprawności rozumowania, może otrzymać co najwyżej 3 punkty. Błędy przy ustalaniu współczynnika kierunkowego prostej AB lub przy wyznaczaniu parametru b obniżają wynik do maksymalnie 2 punktów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.