Zadanie 34, matura maj 2019, matematyka podstawowa

5 pktobliczeniowetrudne (szac.)Maj 2019

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

5 punktów

Długość krawędzi podstawy ostrosłupa prawidłowego czworokątnego jest równa 6. Pole powierzchni całkowitej tego ostrosłupa jest cztery razy większe od pola jego podstawy. Kąt α jest kątem nachylenia krawędzi bocznej tego ostrosłupa do płaszczyzny podstawy (zobacz rysunek). Oblicz cosinus kąta α.

ostrosłup prawidłowy czworokątny ABCDS, krawędzie podstawy AB i BC oznaczone 6, przekątne podstawy, zaznaczony kąt α między krawędzią AS a przekątną ACPowiększ
ostrosłup prawidłowy czworokątny ABCDS, krawędzie podstawy AB i BC oznaczone 6, przekątne podstawy, zaznaczony kąt α między krawędzią AS a przekątną AC

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

cos⁡α=55\cos\alpha = \frac{\sqrt{5}}{5}

Przyjmijmy oznaczenia jak na rysunku (O – środek podstawy, E – środek krawędzi BC, hb – wysokość ściany bocznej, b – długość krawędzi bocznej).

Ze wzoru na długość przekątnej kwadratu otrzymujemy ∣AO∣=12⋅62=32|AO| = \frac{1}{2} \cdot 6\sqrt{2} = 3\sqrt{2}.

Pole podstawy ostrosłupa jest równe Pp = 62 = 36.

Pole powierzchni całkowitej ostrosłupa jest 4 razy większe od pola jego podstawy, więc Pc = 4Pp = 4 ⋅ 36 = 144.

Zatem pole powierzchni bocznej ostrosłupa jest równe Pb = Pc − Pp = 3 ⋅ 36 = 108.

Pole powierzchni bocznej ostrosłupa jest równe Pb=4⋅PBCS=4⋅12⋅6⋅hb=12⋅hbP_b = 4 \cdot P_{BCS} = 4 \cdot \frac{1}{2} \cdot 6 \cdot h_b = 12 \cdot h_b, więc 12 ⋅ hb = 108, hb = 9.

Z twierdzenia Pitagorasa dla trójkąta BES otrzymujemy b2 = 32 + hb2 = 9 + 92 = 9 ⋅ 10, b=310b = 3\sqrt{10}.

Z trójkąta AOS otrzymujemy cos⁡α=∣AO∣∣AS∣=32310=55\cos\alpha = \frac{|AO|}{|AS|} = \frac{3\sqrt{2}}{3\sqrt{10}} = \frac{\sqrt{5}}{5}.

Schemat punktowania

5 pkt

rozwiązanie pełne: zdający obliczy cosinus kąta nachylenia krawędzi bocznej do płaszczyzny podstawy: 55\frac{\sqrt{5}}{5}.

4 pkt

rozwiązanie prawie pełne: zdający

• obliczy długość krawędzi bocznej ostrosłupa: b=310b = 3\sqrt{10}

• obliczy tg⁡α\operatorname{tg}\alpha

i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

albo

3 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający obliczy wysokość ściany bocznej ostrosłupa: hb = 9 i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

2 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający zapisze równanie pozwalające obliczyć wysokość ściany bocznej, np.: 4⋅12⋅6⋅hb=1084 \cdot \frac{1}{2} \cdot 6 \cdot h_b = 108.

1 pkt

rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania: zdający

• zapisze zależność pomiędzy polem powierzchni bocznej a polem podstawy lub pomiędzy polem ściany bocznej a polem podstawy, np.: Pb = 3Pp, Psˊ=34PpP_{\text{ś}} = \frac{3}{4}P_p

• zapisze dwa równania: Pc = 4Pp i Pc = Pp + Pb

ALBO

• obliczy pole powierzchni bocznej ostrosłupa: Pb = 108

ALBO

• zapisze, że cos⁡α=∣AO∣∣AS∣\cos\alpha = \frac{|AO|}{|AS|}

ALBO

• obliczy długość przekątnej podstawy ostrosłupa lub połowę jej długości: ∣AC∣=62|AC| = 6\sqrt{2} lub ∣AO∣=32|AO| = 3\sqrt{2}.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeśli zdający popełni błędy rachunkowe lub przy przepisywaniu (nie dotyczy przepisywania wzorów z zestawu wzorów matematycznych), które nie przekreślają poprawności rozumowania i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, to może otrzymać za całe rozwiązanie co najwyżej 4 punkty.

2. Jeżeli jedynym błędem jest:

a) przyjęcie niepoprawnej zależności między polami ścian ostrosłupa: Pb = 4 ⋅ Pp, Psˊ=4⋅PpP_{\text{ś}} = 4 \cdot P_p,

b) niepoprawne zastosowanie wzoru na pole trójkąta lub niepoprawne wyznaczenie pola kwadratu, lub niepoprawne wyznaczenie długości przekątnej kwadratu, lub niepoprawne zastosowanie definicji funkcji trygonometrycznej, ale niebędące skutkiem ujawnionego błędu rachunkowego,

c) niepoprawne zastosowanie twierdzenia Pitagorasa,

d) zastosowanie niepoprawnego wzoru „a+b=a+b\sqrt{a + b} = \sqrt{a} + \sqrt{b}”,

e) przyjęcie obliczonej wysokości ściany bocznej jako wysokości ostrosłupa,

to zdający może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie, o ile nie popełnia innych błędów i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca.

3. Jeżeli zdający popełnia jeden błąd, opisany w uwadze 2., a ponadto popełnia błędy rachunkowe, ale poprawnie realizuje strategię rozwiązania, to otrzymuje co najwyżej 2 punkty.

4. Jeżeli zdający przyjmuje inne niż wymienione w uwadze 2a niepoprawne zależności między polami ścian ostrosłupa, to otrzymuje co najwyżej 1 punkt.

5. Jeżeli zdający poprawnie ustala zależności między polami ścian ostrosłupa, ale przy obliczaniu wysokości ściany bocznej ostrosłupa podstawi do wzoru niepoprawną wartość za pole, to otrzymuje co najwyżej 3 punkty, o ile nie popełni innych błędów i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca.

6. Jeżeli zdający przyjmuje, bez stosownych komentarzy lub obliczeń, długości odcinków w ostrosłupie, na przykład zapisuje, że wysokość ostrosłupa jest równa przekątnej podstawy lub przyjmuje, że wysokość ściany bocznej jest równa 9, to może otrzymać za całe rozwiązanie jedynie punkty za inne części rozwiązania, np.: za wyznaczenie długości przekątnej podstawy lub za wyznaczenie cosinusa kąta.

Uwagi ogólne:

Akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

Komentarz. Jeśli zdający popełni błędy rachunkowe, które nie przekreślają poprawności rozumowania, może otrzymać co najwyżej 4 punkty. Niepoprawne zastosowanie wzoru na pole trójkąta, twierdzenia Pitagorasa, definicji funkcji trygonometrycznej lub przyjęcie błędnych zależności między polami może obniżyć wynik maksymalnie do 3 punktów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.