Zadanie 34, matura maj 2019, matematyka podstawowa
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
5 punktówDługość krawędzi podstawy ostrosłupa prawidłowego czworokątnego jest równa 6. Pole powierzchni całkowitej tego ostrosłupa jest cztery razy większe od pola jego podstawy. Kąt α jest kątem nachylenia krawędzi bocznej tego ostrosłupa do płaszczyzny podstawy (zobacz rysunek). Oblicz cosinus kąta α.
PowiększKorepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Przyjmijmy oznaczenia jak na rysunku (O – środek podstawy, E – środek krawędzi BC, hb – wysokość ściany bocznej, b – długość krawędzi bocznej).
Ze wzoru na długość przekątnej kwadratu otrzymujemy .
Pole podstawy ostrosłupa jest równe Pp = 62 = 36.
Pole powierzchni całkowitej ostrosłupa jest 4 razy większe od pola jego podstawy, więc Pc = 4Pp = 4 ⋅ 36 = 144.
Zatem pole powierzchni bocznej ostrosłupa jest równe Pb = Pc − Pp = 3 ⋅ 36 = 108.
Pole powierzchni bocznej ostrosłupa jest równe , więc 12 ⋅ hb = 108, hb = 9.
Z twierdzenia Pitagorasa dla trójkąta BES otrzymujemy b2 = 32 + hb2 = 9 + 92 = 9 ⋅ 10, .
Z trójkąta AOS otrzymujemy .
Schemat punktowania
rozwiązanie pełne: zdający obliczy cosinus kąta nachylenia krawędzi bocznej do płaszczyzny podstawy: .
rozwiązanie prawie pełne: zdający
• obliczy długość krawędzi bocznej ostrosłupa:
• obliczy
i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.
albo
pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający obliczy wysokość ściany bocznej ostrosłupa: hb = 9 i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.
rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający zapisze równanie pozwalające obliczyć wysokość ściany bocznej, np.: .
rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania: zdający
• zapisze zależność pomiędzy polem powierzchni bocznej a polem podstawy lub pomiędzy polem ściany bocznej a polem podstawy, np.: Pb = 3Pp,
• zapisze dwa równania: Pc = 4Pp i Pc = Pp + Pb
ALBO
• obliczy pole powierzchni bocznej ostrosłupa: Pb = 108
ALBO
• zapisze, że
ALBO
• obliczy długość przekątnej podstawy ostrosłupa lub połowę jej długości: lub .
albo
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeśli zdający popełni błędy rachunkowe lub przy przepisywaniu (nie dotyczy przepisywania wzorów z zestawu wzorów matematycznych), które nie przekreślają poprawności rozumowania i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, to może otrzymać za całe rozwiązanie co najwyżej 4 punkty.
2. Jeżeli jedynym błędem jest:
a) przyjęcie niepoprawnej zależności między polami ścian ostrosłupa: Pb = 4 ⋅ Pp, ,
b) niepoprawne zastosowanie wzoru na pole trójkąta lub niepoprawne wyznaczenie pola kwadratu, lub niepoprawne wyznaczenie długości przekątnej kwadratu, lub niepoprawne zastosowanie definicji funkcji trygonometrycznej, ale niebędące skutkiem ujawnionego błędu rachunkowego,
c) niepoprawne zastosowanie twierdzenia Pitagorasa,
d) zastosowanie niepoprawnego wzoru „”,
e) przyjęcie obliczonej wysokości ściany bocznej jako wysokości ostrosłupa,
to zdający może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie, o ile nie popełnia innych błędów i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca.
3. Jeżeli zdający popełnia jeden błąd, opisany w uwadze 2., a ponadto popełnia błędy rachunkowe, ale poprawnie realizuje strategię rozwiązania, to otrzymuje co najwyżej 2 punkty.
4. Jeżeli zdający przyjmuje inne niż wymienione w uwadze 2a niepoprawne zależności między polami ścian ostrosłupa, to otrzymuje co najwyżej 1 punkt.
5. Jeżeli zdający poprawnie ustala zależności między polami ścian ostrosłupa, ale przy obliczaniu wysokości ściany bocznej ostrosłupa podstawi do wzoru niepoprawną wartość za pole, to otrzymuje co najwyżej 3 punkty, o ile nie popełni innych błędów i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca.
6. Jeżeli zdający przyjmuje, bez stosownych komentarzy lub obliczeń, długości odcinków w ostrosłupie, na przykład zapisuje, że wysokość ostrosłupa jest równa przekątnej podstawy lub przyjmuje, że wysokość ściany bocznej jest równa 9, to może otrzymać za całe rozwiązanie jedynie punkty za inne części rozwiązania, np.: za wyznaczenie długości przekątnej podstawy lub za wyznaczenie cosinusa kąta.
Uwagi ogólne:
Akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
Komentarz. Jeśli zdający popełni błędy rachunkowe, które nie przekreślają poprawności rozumowania, może otrzymać co najwyżej 4 punkty. Niepoprawne zastosowanie wzoru na pole trójkąta, twierdzenia Pitagorasa, definicji funkcji trygonometrycznej lub przyjęcie błędnych zależności między polami może obniżyć wynik maksymalnie do 3 punktów.