Zadanie 26, matura czerwiec 2020, matematyka podstawowa
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
2 punktyRozwiąż nierówność 2(x − 1)(x + 3) > x − 1.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Pierwszy etap to wyznaczenie pierwiastków trójmianu kwadratowego: 2x2 + 3x − 5.
Drugi etap to zapisanie zbioru rozwiązań nierówności kwadratowej.
Pierwszy etap rozwiązania może być realizowany następująco:
I sposób
Przekształcamy równoważnie nierówność do postaci (2x + 5)(x − 1) > 0 (przenosimy wszystkie wyrażenia na lewą stronę nierówności i wyłączamy wspólny czynnik poza nawias), a następnie zapisujemy pierwiastki trójmianu (2x + 5)(x − 1): oraz x2 = 1.
II sposób
Zapisujemy nierówność w postaci 2x2 + 3x − 5 > 0 i obliczamy pierwiastki trójmianu 2x2 + 3x − 5:
• obliczamy wyróżnik tego trójmianu: Δ = 49 i stąd oraz x2 = 1
albo
• stosujemy wzory Viète’a: oraz , stąd oraz x2 = 1
albo
• podajemy je bezpośrednio, np. zapisując pierwiastki trójmianu lub postać iloczynową trójmianu, lub zaznaczając je na wykresie (wystarczy szkic wykresu, oś liczbowa itp.): oraz x2 = 1 lub .
Drugi etap rozwiązania:
Zapisujemy zbiór rozwiązań nierówności: lub .
III sposób
Wykonujemy rysunek pomocniczy. W jednym układzie współrzędnych szkicujemy fragment wykresu funkcji kwadratowej określonej wzorem y = 2(x − 1)(x + 3) oraz fragment wykresu funkcji liniowej określonej wzorem y = x − 1.
Odczytujemy odcięte punktów wspólnych obu wykresów. Są to liczby oraz x2 = 1.
Sprawdzamy, czy odczytane współrzędne są odciętymi punktów wspólnych tych wykresów:
, .
Stąd liczba jest odciętą punktu wspólnego obu wykresów, a liczba 1 jest wspólnym miejscem zerowym obu funkcji y = 2(x − 1)(x + 3) oraz y = x − 1.
Z naszkicowanego wykresu odczytujemy te argumenty, dla których funkcja kwadratowa przyjmuje wartości większe niż funkcja liniowa: . Zatem zbiór ten jest zbiorem rozwiązań nierówności 2(x − 1)(x + 3) > x − 1.
Schemat punktowania
gdy zdający:
• poda zbiór rozwiązań nierówności: lub , lub ( lub x > 1)
• sporządzi ilustrację graficzną (oś liczbowa, wykres) i zapisze zbiór rozwiązań nierówności w postaci: , x > 1
ALBO
• poda zbiór rozwiązań nierówności w postaci graficznej z poprawnie zaznaczonymi końcami przedziałów (na osi liczbowej zaznaczone przedziały i (1, +∞) z niezamalowanymi końcami i 1).
albo
gdy zdający:
• zrealizuje pierwszy etap rozwiązania i na tym zakończy lub zapisze błędny zbiór rozwiązań nierówności, np.
– obliczy lub poda pierwiastki trójmianu kwadratowego oraz x2 = 1
– zaznaczy na wykresie miejsca zerowe funkcji f określonej wzorem f(x) = 2x2 + 3x − 5: i x2 = 1
– rozłoży trójmian kwadratowy na czynniki liniowe, np.
• realizując pierwszy etap rozwiązania zadania popełnia błędy (ale otrzyma dwa różne pierwiastki) i konsekwentnie do tego zapisze zbiór rozwiązań nierówności, np.
– popełnia błędy rachunkowe przy obliczaniu wyróżnika lub pierwiastków trójmianu kwadratowego i konsekwentnie do popełnionego błędu zapisze zbiór rozwiązań nierówności,
– błędnie zapisze równania wynikające ze wzorów Viète’a, np.: i konsekwentnie do popełnionego błędu zapisze zbiór rozwiązań nierówności,
ALBO
• wyznaczy odcięte punktów wspólnych wykresów funkcji określonych wzorami y = 2(x − 1)(x + 3) oraz y = x − 1: oraz x2 = 1 i na tym zakończy lub zapisze błędny zbiór rozwiązań nierówności.
albo
rozwiązanie, które nie spełnia kryteriów za 1 pkt, albo brak rozwiązania.
Kryteria uwzględniające specyficzne trudności w uczeniu się matematyki (dysleksja):
Jeśli zdający pomyli porządek liczb na osi liczbowej, np. zapisze zbiór rozwiązań nierówności w postaci , , to przyznajemy 2 punkty.
Uwagi:
1. Akceptujemy zapisanie odpowiedzi w postaci: i x > 1, oraz x > 1.
2. Jeżeli zdający dzieli obie strony nierówności przez x − 1, rozważając dwa przypadki x − 1 > 0 oraz x − 1 < 0, rozwiąże nierówność w każdym z tych przypadków i poda zbiór rozwiązań każdej z tych nierówności, to otrzymuje 2 punkty.
3. Jeżeli zdający poprawnie obliczy pierwiastki trójmianu , x2 = 1 i zapisze, np. , popełniając tym samym błąd przy przepisywaniu jednego z pierwiastków, to otrzymuje 2 punkty.
4. Jeżeli zdający poprawnie rozwiąże nierówność 2(x − 1)(x + 3) > x − 1, ale zapisze sprzeczną z tym rozwiązaniem odpowiedź, np. , albo i x ≠ 1, to otrzymuje 2 punkty.
5. Jeżeli zdający rozwiązuje zadanie sposobem III i nie sprawdzi algebraicznie, że odczytane liczby oraz x2 = 1 są odciętymi punktów wspólnych wykresów funkcji y = 2(x − 1)(x + 3) oraz y = x − 1, to otrzymuje 2 punkty.
6. Jeżeli zdający pominie 2 w nierówności 2(x − 1)(x + 3) > x − 1 i rozwiąże nierówność (x − 1)(x + 3) > x − 1, to może otrzymać co najwyżej 1 punkt za całe rozwiązanie.
7. Jeżeli zdający rozwiązuje zadanie sposobem III i błędnie odczyta którąkolwiek z odciętych punktów wspólnych wykresów funkcji y = 2(x − 1)(x + 3) oraz y = x − 1, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie, pod warunkiem, że otrzyma sumę dwóch rozłącznych przedziałów otwartych.
8. Jeżeli zdający podaje pierwiastki bez związku z trójmianem kwadratowym z zadania, to oznacza, że nie podjął realizacji pierwszego etapu rozwiązania i w konsekwencji otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
9. Jeżeli zdający wyznacza pierwiastki trójmianu kwadratowego w przypadku, gdy obliczony wyróżnik Δ jest niedodatni, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
10. Jeżeli zdający rozwiąże nierówność 2(x − 1)(x + 3) > 0, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
11. Jeżeli zdający dzieli obie strony nierówności przez x − 1 bez stosownego założenia, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
Komentarz. Akceptujemy zapisanie odpowiedzi w różnych postaciach: i x > 1, lub , lub w postaci graficznej na osi liczbowej.