Zadanie 26, matura czerwiec 2020, matematyka podstawowa

2 pktobliczenioweśrednie 57%Czerwiec 2020

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

2 punkty

Rozwiąż nierówność 2(x − 1)(x + 3) > x − 1.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Pierwszy etap to wyznaczenie pierwiastków trójmianu kwadratowego: 2x2 + 3x − 5.

Drugi etap to zapisanie zbioru rozwiązań nierówności kwadratowej.

Pierwszy etap rozwiązania może być realizowany następująco:

I sposób

Przekształcamy równoważnie nierówność do postaci (2x + 5)(x − 1) > 0 (przenosimy wszystkie wyrażenia na lewą stronę nierówności i wyłączamy wspólny czynnik poza nawias), a następnie zapisujemy pierwiastki trójmianu (2x + 5)(x − 1): x1=−52x_1 = -\frac{5}{2} oraz x2 = 1.

II sposób

Zapisujemy nierówność w postaci 2x2 + 3x − 5 > 0 i obliczamy pierwiastki trójmianu 2x2 + 3x − 5:

• obliczamy wyróżnik tego trójmianu: Δ = 49 i stąd x1=−52x_1 = -\frac{5}{2} oraz x2 = 1

albo

• stosujemy wzory Viète’a: x1⋅x2=−52x_1 \cdot x_2 = -\frac{5}{2} oraz x1+x2=−32x_1 + x_2 = -\frac{3}{2}, stąd x1=−52x_1 = -\frac{5}{2} oraz x2 = 1

albo

• podajemy je bezpośrednio, np. zapisując pierwiastki trójmianu lub postać iloczynową trójmianu, lub zaznaczając je na wykresie (wystarczy szkic wykresu, oś liczbowa itp.): x1=−52x_1 = -\frac{5}{2} oraz x2 = 1 lub 2(x+52)(x−1)2\left(x + \frac{5}{2}\right)(x - 1).

Drugi etap rozwiązania:

Zapisujemy zbiór rozwiązań nierówności: (−∞,−52)∪(1,+∞)\left(-\infty, -\frac{5}{2}\right) \cup (1, +\infty) lub x∈(−∞,−52)∪(1,+∞)x \in \left(-\infty, -\frac{5}{2}\right) \cup (1, +\infty).

III sposób

Wykonujemy rysunek pomocniczy. W jednym układzie współrzędnych szkicujemy fragment wykresu funkcji kwadratowej określonej wzorem y = 2(x − 1)(x + 3) oraz fragment wykresu funkcji liniowej określonej wzorem y = x − 1.

Odczytujemy odcięte punktów wspólnych obu wykresów. Są to liczby x1=−52x_1 = -\frac{5}{2} oraz x2 = 1.

Sprawdzamy, czy odczytane współrzędne są odciętymi punktów wspólnych tych wykresów:

2(−52−1)(−52+3)=2⋅(−72)⋅12=−722\left(-\frac{5}{2} - 1\right)\left(-\frac{5}{2} + 3\right) = 2 \cdot \left(-\frac{7}{2}\right) \cdot \frac{1}{2} = -\frac{7}{2}, −52−1=−72-\frac{5}{2} - 1 = -\frac{7}{2}.

Stąd liczba (−52)\left(-\frac{5}{2}\right) jest odciętą punktu wspólnego obu wykresów, a liczba 1 jest wspólnym miejscem zerowym obu funkcji y = 2(x − 1)(x + 3) oraz y = x − 1.

Z naszkicowanego wykresu odczytujemy te argumenty, dla których funkcja kwadratowa przyjmuje wartości większe niż funkcja liniowa: x∈(−∞,−52)∪(1,+∞)x \in \left(-\infty, -\frac{5}{2}\right) \cup (1, +\infty). Zatem zbiór ten jest zbiorem rozwiązań nierówności 2(x − 1)(x + 3) > x − 1.

Schemat punktowania

2 pkt

gdy zdający:

• poda zbiór rozwiązań nierówności: (−∞,−52)∪(1,+∞)\left(-\infty, -\frac{5}{2}\right) \cup (1, +\infty) lub x∈(−∞,−52)∪(1,+∞)x \in \left(-\infty, -\frac{5}{2}\right) \cup (1, +\infty), lub (x<−52x < -\frac{5}{2} lub x > 1)

• sporządzi ilustrację graficzną (oś liczbowa, wykres) i zapisze zbiór rozwiązań nierówności w postaci: x<−52x < -\frac{5}{2}, x > 1

ALBO

• poda zbiór rozwiązań nierówności w postaci graficznej z poprawnie zaznaczonymi końcami przedziałów (na osi liczbowej zaznaczone przedziały (−∞,−52)\left(-\infty, -\frac{5}{2}\right) i (1, +∞) z niezamalowanymi końcami −52-\frac{5}{2} i 1).

albo

1 pkt

gdy zdający:

• zrealizuje pierwszy etap rozwiązania i na tym zakończy lub zapisze błędny zbiór rozwiązań nierówności, np.

– obliczy lub poda pierwiastki trójmianu kwadratowego x1=−52x_1 = -\frac{5}{2} oraz x2 = 1

– zaznaczy na wykresie miejsca zerowe funkcji f określonej wzorem f(x) = 2x2 + 3x − 5: x1=−52x_1 = -\frac{5}{2} i x2 = 1

– rozłoży trójmian kwadratowy na czynniki liniowe, np. 2(x+52)(x−1)2\left(x + \frac{5}{2}\right)(x - 1)

• realizując pierwszy etap rozwiązania zadania popełnia błędy (ale otrzyma dwa różne pierwiastki) i konsekwentnie do tego zapisze zbiór rozwiązań nierówności, np.

– popełnia błędy rachunkowe przy obliczaniu wyróżnika lub pierwiastków trójmianu kwadratowego i konsekwentnie do popełnionego błędu zapisze zbiór rozwiązań nierówności,

– błędnie zapisze równania wynikające ze wzorów Viète’a, np.: x1⋅x2=52x_1 \cdot x_2 = \frac{5}{2} i konsekwentnie do popełnionego błędu zapisze zbiór rozwiązań nierówności,

ALBO

• wyznaczy odcięte punktów wspólnych wykresów funkcji określonych wzorami y = 2(x − 1)(x + 3) oraz y = x − 1: x1=−52x_1 = -\frac{5}{2} oraz x2 = 1 i na tym zakończy lub zapisze błędny zbiór rozwiązań nierówności.

albo

0 pkt

rozwiązanie, które nie spełnia kryteriów za 1 pkt, albo brak rozwiązania.

Kryteria uwzględniające specyficzne trudności w uczeniu się matematyki (dysleksja):

Jeśli zdający pomyli porządek liczb na osi liczbowej, np. zapisze zbiór rozwiązań nierówności w postaci (−∞,1)∪(−52,+∞)(-\infty, 1) \cup \left(-\frac{5}{2}, +\infty\right), (+∞,−52)∪(1,−∞)\left(+\infty, -\frac{5}{2}\right) \cup (1, -\infty), to przyznajemy 2 punkty.

Uwagi:

1. Akceptujemy zapisanie odpowiedzi w postaci: x<−52x < -\frac{5}{2} i x > 1, x<−52x < -\frac{5}{2} oraz x > 1.

2. Jeżeli zdający dzieli obie strony nierówności przez x − 1, rozważając dwa przypadki x − 1 > 0 oraz x − 1 < 0, rozwiąże nierówność w każdym z tych przypadków i poda zbiór rozwiązań każdej z tych nierówności, to otrzymuje 2 punkty.

3. Jeżeli zdający poprawnie obliczy pierwiastki trójmianu x1=−52x_1 = -\frac{5}{2}, x2 = 1 i zapisze, np. (−∞,−52)∪(−1,+∞)\left(-\infty, -\frac{5}{2}\right) \cup (-1, +\infty), popełniając tym samym błąd przy przepisywaniu jednego z pierwiastków, to otrzymuje 2 punkty.

4. Jeżeli zdający poprawnie rozwiąże nierówność 2(x − 1)(x + 3) > x − 1, ale zapisze sprzeczną z tym rozwiązaniem odpowiedź, np. x∉R∖{−52,1}x \notin R \setminus \left\{-\frac{5}{2}, 1\right\}, albo x≠−52x \neq -\frac{5}{2} i x ≠ 1, to otrzymuje 2 punkty.

5. Jeżeli zdający rozwiązuje zadanie sposobem III i nie sprawdzi algebraicznie, że odczytane liczby x1=−52x_1 = -\frac{5}{2} oraz x2 = 1 są odciętymi punktów wspólnych wykresów funkcji y = 2(x − 1)(x + 3) oraz y = x − 1, to otrzymuje 2 punkty.

6. Jeżeli zdający pominie 2 w nierówności 2(x − 1)(x + 3) > x − 1 i rozwiąże nierówność (x − 1)(x + 3) > x − 1, to może otrzymać co najwyżej 1 punkt za całe rozwiązanie.

7. Jeżeli zdający rozwiązuje zadanie sposobem III i błędnie odczyta którąkolwiek z odciętych punktów wspólnych wykresów funkcji y = 2(x − 1)(x + 3) oraz y = x − 1, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie, pod warunkiem, że otrzyma sumę dwóch rozłącznych przedziałów otwartych.

8. Jeżeli zdający podaje pierwiastki bez związku z trójmianem kwadratowym z zadania, to oznacza, że nie podjął realizacji pierwszego etapu rozwiązania i w konsekwencji otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.

9. Jeżeli zdający wyznacza pierwiastki trójmianu kwadratowego w przypadku, gdy obliczony wyróżnik Δ jest niedodatni, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.

10. Jeżeli zdający rozwiąże nierówność 2(x − 1)(x + 3) > 0, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.

11. Jeżeli zdający dzieli obie strony nierówności przez x − 1 bez stosownego założenia, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.

Komentarz. Akceptujemy zapisanie odpowiedzi w różnych postaciach: x<−52x < -\frac{5}{2} i x > 1, lub (−∞,−52)∪(1,+∞)\left(-\infty, -\frac{5}{2}\right) \cup (1, +\infty), lub w postaci graficznej na osi liczbowej.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.