Zadanie 32, matura czerwiec 2020, matematyka podstawowa
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
4 punktyDany jest kwadrat ABCD, w którym . Przekątna BD tego kwadratu jest zawarta w prostej o równaniu . Oblicz współrzędne punktu przecięcia przekątnych AC i BD oraz pole kwadratu ABCD.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
I sposób
Prosta AC jest prostopadła do prostej o równaniu , więc współczynnik kierunkowy prostej AC jest równy . Prosta AC przechodzi przez punkt , więc jej równanie ma postać
,
.
Obliczamy współrzędne punktu O przecięcia się prostych AC i BD, rozwiązując układ równań i .
Rozwiązaniem tego układu jest para liczb x = 1 i . Stąd .
Punkt O jest środkiem przekątnej AC, więc .
.
Przekątna kwadratu ma długość , gdzie a jest długością boku kwadratu. Stąd , czyli .
Zatem pole kwadratu ABCD jest równe .
Uwaga: Pole kwadratu ABCD możemy obliczyć, wykorzystując długość przekątnej kwadratu (lub jej połowy). Wtedy .
II sposób
Długość przekątnej kwadratu ABCD (lub jej połowy) możemy obliczyć, korzystając ze wzoru na odległość d punktu A od danej prostej. Wtedy
.
Zatem pole kwadratu ABCD jest równe PABCD = 2 ⋅ d2 = 2 ⋅ 52 = 50.
Punkt O = (xo, yo) leży na prostej o równaniu , więc , a skoro odległość d jest równa 5, to ∣AO∣2 = 25, czyli
,
,
,
xo2 − 2xo + 1 = 0,
(xo − 1)2 = 0.
Stąd xo = 1, więc .
III sposób (odległość jako funkcja jednej zmiennej)
Niech punkt będzie dowolnym punktem leżącym na prostej o równaniu . Zapiszemy odległość punktu P od danego punktu jako funkcję jednej zmiennej. Obliczamy kolejno:
.
Zatem dla każdej liczby rzeczywistej x.
Zauważamy, że trójmian kwadratowy y = (x − 1)2 + 9 przyjmuje najmniejszą wartość dla x = 1. Ponieważ funkcja f określona wzorem jest rosnąca, więc dla x = 1 także i odległość ∣AP∣ jest najmniejsza. Oznacza to, że odcinek AP, którego długość jest równa 5, jest zawarty w przekątnej AC kwadratu ABCD. Zatem przekątna tego kwadratu ma długość 10 oraz pole tego kwadratu jest równe . Ponadto jeśli x = 1, to punkt P ma współrzędne i jest szukanym punktem przecięcia przekątnych AC i BD kwadratu ABCD.
IV sposób (kąt między prostymi)
Każda z prostych AB i AD zawierających boki kwadratu ABCD tworzy z prostą BD o równaniu kąt 45°. Każda z nich przechodzi przez punkt , więc ma równanie postaci .
Ze wzoru na tangens kąta między prostymi otrzymujemy:
,
,
lub ,
lub ,
lub a = −7.
Zatem równania prostych AB i AD mają postać oraz , czyli oraz .
Obliczamy współrzędne wierzchołków B i D, rozwiązując układy równań: i oraz i .
Stąd otrzymujemy równania oraz , czyli x = −2 oraz x = 4.
Zatem oraz .
Punkt O przecięcia przekątnych kwadratu ma zatem współrzędne .
Pole kwadratu ABCD jest równe .
Odpowiedź: , PABCD = 50.
Schemat punktowania
Zasady oceniania I, II, III i IV sposobu rozwiązania
rozwiązanie pełne: zdający obliczy pole kwadratu: 50 oraz współrzędne punktu przecięcia przekątnych kwadratu: .
pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający
• obliczy współrzędne punktu przecięcia przekątnych kwadratu: i długość przekątnej kwadratu (lub połowę tej długości): 10
• obliczy pole kwadratu: 50 i zapisze równanie
ALBO
• obliczy x, dla którego odległość ∣AP∣ jest najmniejsza: x = 1 i obliczy współrzędne punktu przecięcia przekątnych kwadratu:
ALBO
• obliczy x, dla którego odległość ∣AP∣ jest najmniejsza: x = 1 i długość przekątnej kwadratu: 10
ALBO
• obliczy współrzędne punktu przecięcia przekątnych kwadratu: i długość boku kwadratu:
i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.
albo
rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający
• wyznaczy równanie prostej AC: i obliczy współrzędne punktu przecięcia przekątnych kwadratu:
• obliczy odległość punktu A od prostej BD: 5 i obliczy pole kwadratu: 50
ALBO
• obliczy odległość punktu A od prostej BD: 5 i zapisze równanie
ALBO
• obliczy x, dla którego odległość ∣AP∣ jest najmniejsza: x = 1
ALBO
• wyznaczy równania prostych AB i AD oraz obliczy współrzędne wierzchołków B i D: , , ,
i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.
albo
rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania: zdający
• wyznaczy równanie prostej AC:
• obliczy odległość punktu A od prostej BD: 5
ALBO
• zapisze współrzędne punktu P leżącego na prostej o równaniu , np. , i wyznaczy odległość punktu P od danego punktu A jako funkcję jednej zmiennej x:
ALBO
• wyznaczy równania prostych AB i AD: oraz
i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.
albo
rozwiązanie, w którym nie ma postępu za 1 pkt, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeśli zdający popełni błędy rachunkowe, które nie przekreślają poprawności rozumowania i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, to może otrzymać za całe rozwiązanie co najwyżej 3 punkty.
2. Jeżeli jedynym błędem zdającego jest:
a) błąd przy ustalaniu współczynnika kierunkowego prostej AC, to zdający może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie;
b) błąd polegający na zamianie miejscami współrzędnych punktu, np. przy podstawieniu do wzoru na odległość punktu od prostej, przy podstawieniu do wzoru na długość odcinka, przy obliczaniu współczynnika b w równaniu kierunkowym prostej AC, to zdający może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie;
c) błąd polegający na zastosowaniu niepoprawnego wzoru „”, to zdający może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie.
3. Jeśli zdający zaznaczy w układzie współrzędnych punkt A i narysuje np. dwie proste, w których zawierają się przekątne kwadratu, a następnie odczyta i zapisze współrzędne punktu przecięcia się tych prostych i na tym zakończy, to otrzymuje 0 punktów.
Komentarz. Zdający powinien wykorzystać fakt, że przekątne kwadratu przecinają się w połowie, są prostopadłe i mają równą długość. Punkt S jest zarówno środkiem AC, jak i BD.