Zadanie 33, matura czerwiec 2020, matematyka podstawowa

4 pktobliczeniowetrudne 32%Czerwiec 2020

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Wszystkie wyrazy ciągu geometrycznego (an), określonego dla n ≥ 1, są dodatnie. Wyrazy tego ciągu spełniają warunek 6a1 − 5a2 + a3 = 0. Oblicz iloraz q tego ciągu należący do przedziału ⟨22,32⟩\left\langle 2\sqrt{2}, 3\sqrt{2} \right\rangle.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

I sposób

Oznaczamy przez q iloraz ciągu (an). Korzystamy ze wzoru na n-ty wyraz ciągu geometrycznego i zapisujemy równość 6a1 − 5a1 ⋅ q + a1 ⋅ q2 = 0.

Wyłączamy wspólny czynnik a1 poza nawias: a1(6 − 5 ⋅ q + q2) = 0.

Ponieważ wyrazy ciągu są dodatnie, więc a1 ≠ 0. Korzystamy z własności iloczynu równego zero i otrzymujemy równanie q2 − 5q + 6 = 0.

To równanie ma dwa rozwiązania: q = 2 lub q = 3. Ponieważ q∈⟨22,32⟩q \in \left\langle 2\sqrt{2}, 3\sqrt{2} \right\rangle, więc q = 3.

II sposób

Niech q oznacza iloraz ciągu geometrycznego (an) oraz niech a1 = a, a2 = b, a3 = c. Zatem równość 6a1 − 5a2 + a3 = 0 zapisujemy w postaci: 6a − 5b + c = 0.

Stąd c = 5b − 6a. Ponieważ wszystkie wyrazy ciągu (a, b, c) są dodatnie, więc ciąg ten jest geometryczny, gdy spełniona jest równość b2 = ac.

Podstawiamy do równania b2 = ac za c i otrzymujemy: b2 = a(5b − 6a), b2 − 5ab + 6a2 = 0.

Rozwiązujemy to równanie, przyjmując za niewiadomą np. b. Wtedy Δ = a2, Δ=a\sqrt{\Delta} = a, ponieważ a > 0.

Zatem rozwiązaniami równania są b1=5a−a2=2ab_1 = \frac{5a - a}{2} = 2a lub b2=5a+a2=3ab_2 = \frac{5a + a}{2} = 3a.

Obliczamy iloraz q ciągu (an): q=ba=2aa=2q = \frac{b}{a} = \frac{2a}{a} = 2 lub q=ba=3aa=3q = \frac{b}{a} = \frac{3a}{a} = 3.

Ponieważ q∈⟨22,32⟩q \in \left\langle 2\sqrt{2}, 3\sqrt{2} \right\rangle, więc iloraz ciągu (an) jest równy: q = 3.

Schemat punktowania

Zasady oceniania I sposobu rozwiązania

4 pkt

rozwiązanie pełne: zdający zapisze iloraz q ciągu geometrycznego (an) należący do przedziału ⟨22,32⟩\left\langle 2\sqrt{2}, 3\sqrt{2} \right\rangle: q = 3.

3 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający rozwiąże równanie q2 − 5q + 6 = 0: q = 2 lub q = 3 i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

2 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający zapisze równość 6a1 − 5a2 + a3 = 0 w postaci 6a1 − 5a1 ⋅ q + a1 ⋅ q2 = 0 lub a1(q2 − 5q + 6) = 0 i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

1 pkt

rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do całkowitego rozwiązania zadania: zdający wykorzysta wzór na n-ty wyraz ciągu geometrycznego i zapisze a2 = a1 ⋅ q oraz a3 = a1 ⋅ q2 i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma postępu za 1 pkt, albo brak rozwiązania.

Zasady oceniania II sposobu rozwiązania

4 pkt

rozwiązanie pełne: zdający poda iloraz q ciągu geometrycznego (an): q = 3.

3 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający rozwiąże równanie b2 − 5ab + 6a2 = 0 z niewiadomą, np. b: b1 = 2a lub b2 = 3a i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

2 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający zapisze równość b2 = ac i z równości 6a − 5b + c = 0 wyznaczy jedną niewiadomą w zależności od dwóch pozostałych, np.: c = 5b − 6a i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

1 pkt

rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do całkowitego rozwiązania zadania: zdający przy oznaczeniach a1 = a, a2 = b, a3 = c wykorzysta własność ciągu geometrycznego i zapisze równość b2 = ac i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma postępu za 1 pkt, albo brak rozwiązania.

Uwagi do I i II sposobu oceniania:

1. Jeżeli zdający zapisze równanie 6a1 − 5a1 ⋅ q + a1q2 = 0 i przyjmie jako pierwszy wyraz ciągu konkretną liczbę dodatnią, pisząc, np. że wartość pierwszego wyrazu nie ma wpływu na iloraz ciągu, a następnie rozwiąże zadanie konsekwentnie do końca, to otrzymuje 4 punkty.

2. Jeżeli zdający rozwiąże równanie kwadratowe z błędem i otrzyma co najmniej jedno rozwiązanie i konsekwentnie poda odpowiedź, to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 3 punkty.

3. Jeżeli zdający zapisze równanie 6a1 − 5a1 ⋅ q + a1q2 = 0 i przyjmie jako pierwszy wyraz ciągu konkretną liczbę dodatnią i rozwiąże otrzymane równanie kwadratowe z niewiadomą q oraz zapisze wnioski, konsekwentne do otrzymanych rozwiązań, dotyczące należenia bądź nie tych rozwiązań do przedziału ⟨22,32⟩\left\langle 2\sqrt{2}, 3\sqrt{2} \right\rangle, to otrzymuje 3 punkty.

4. Jeżeli zdający zapisze równanie 6a1 − 5a1 ⋅ q + a1q2 = 0 i przyjmie jako pierwszy wyraz ciągu konkretną liczbę dodatnią, a następnie poda q = 3 i zapisze, że ten iloraz należy do przedziału ⟨22,32⟩\left\langle 2\sqrt{2}, 3\sqrt{2} \right\rangle, to otrzymuje 3 punkty.

5. Jeżeli zdający zapisze równanie 6a1 − 5a1 ⋅ q + a1q2 = 0 i przyjmie jako pierwszy wyraz ciągu konkretną liczbę dodatnią, a następnie poda q = 2 i zapisze, że ten iloraz nie należy do przedziału ⟨22,32⟩\left\langle 2\sqrt{2}, 3\sqrt{2} \right\rangle, to otrzymuje 3 punkty.

6. Jeżeli zdający rozwiązuje równanie kwadratowe przy ujemnym wyróżniku, to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 2 punkty.

7. Jeżeli zdający zapisze konkretny ciąg o wyrazach dodatnich i ilorazie q = 3, np. (1, 3, 9, …) oraz sprawdzi, że pierwszy, drugi i trzeci wyraz tego ciągu spełniają warunek 6a1 − 5a2 + a3 = 0 i zapisze, że ten iloraz należy do przedziału ⟨22,32⟩\left\langle 2\sqrt{2}, 3\sqrt{2} \right\rangle i na tym zakończy, to otrzymuje 2 punkty.

8. Jeżeli zdający zapisze dwa konkretne ciągi o wyrazach dodatnich; jeden o ilorazie q = 2, np. (1, 2, 4, …), drugi o ilorazie q = 3, np. (1, 3, 9, …) oraz sprawdzi, że pierwszy, drugi i trzeci wyraz każdego z tych ciągów spełniają warunek 6a1 − 5a2 + a3 = 0 i zapisze, że iloraz q = 2 nie należy do przedziału ⟨22,32⟩\left\langle 2\sqrt{2}, 3\sqrt{2} \right\rangle, a iloraz q = 3 należy do przedziału ⟨22,32⟩\left\langle 2\sqrt{2}, 3\sqrt{2} \right\rangle i na tym zakończy, to otrzymuje 2 punkty.

9. Jeżeli zdający poda q = 3 i zapisze, że ten iloraz należy do przedziału ⟨22,32⟩\left\langle 2\sqrt{2}, 3\sqrt{2} \right\rangle i na tym zakończy, to otrzymuje 1 punkt.

10. Jeżeli zdający zapisze konkretny ciąg o wyrazach dodatnich i ilorazie q = 3 oraz sprawdzi, że ten iloraz należy do przedziału ⟨22,32⟩\left\langle 2\sqrt{2}, 3\sqrt{2} \right\rangle i na tym zakończy, to otrzymuje 1 punkt.

11. Jeżeli zdający zapisze konkretny ciąg o wyrazach dodatnich i ilorazie q = 3, np. (1, 3, 9, …) oraz sprawdzi, że pierwszy, drugi i trzeci wyraz tego ciągu spełniają warunek 6a1 − 5a2 + a3 = 0 i na tym zakończy, to otrzymuje 1 punkt.

12. Jeżeli zdający zapisze konkretny ciąg o wyrazach dodatnich i ilorazie q = 2, np. (1, 2, 4, …) oraz sprawdzi, że pierwszy, drugi i trzeci wyraz tego ciągu spełniają warunek 6a1 − 5a2 + a3 = 0 i zapisze, że ten iloraz nie należy do przedziału ⟨22,32⟩\left\langle 2\sqrt{2}, 3\sqrt{2} \right\rangle i na tym zakończy, to otrzymuje 1 punkt.

13. Jeżeli zdający poda q = 2 i zapisze, że ten iloraz nie należy do przedziału ⟨22,32⟩\left\langle 2\sqrt{2}, 3\sqrt{2} \right\rangle i na tym zakończy, to otrzymuje 0 punktów.

14. Jeżeli zdający myli własność ciągu geometrycznego z własnością ciągu arytmetycznego, to za całe rozwiązanie otrzymuje 0 punktów.

15. Jeżeli zdający poda jedynie q = 3 i na tym zakończy, to otrzymuje 0 punktów.

Komentarz. Uwagi dotyczą błędu w treści zadania zawartego w arkuszu (zamiast znaku minus powinna być plus w warunku), ale klucz CKE jest wyznaczony dla poprawionego warunku. Jeśli zdający wykorzysta konkretny ciąg geometryczny i sprawdzi warunek, może otrzymać punkty częściowe.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.