Zadanie 3, matura maj 2023, matematyka podstawowa
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
2 punktyWykaż, że dla każdej liczby naturalnej n ≥ 1 liczba (2n + 1)2 − 1 jest podzielna przez 8.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Sposób I
Korzystając ze wzoru skróconego mnożenia, zapisujemy liczbę (2n + 1)2 − 1 w postaci
(2n + 1)2 − 1 = 4n2 + 4n + 1 − 1 = 4n(n + 1)
Ponieważ liczby n oraz n + 1 są kolejnymi liczbami naturalnymi, to jedna z nich jest liczbą parzystą, zatem iloczyn n(n + 1) jest liczbą parzystą, więc iloczyn 4n(n + 1) jest podzielny przez 8. To należało wykazać.
Sposób II
Korzystając ze wzoru skróconego mnożenia, zapisujemy liczbę (2n + 1)2 − 1 w postaci
(2n + 1)2 − 1 = 4n2 + 4n + 1 − 1 = 4(n2 + n)
Gdy n jest liczbą nieparzystą, to liczba n2 jest liczbą nieparzystą. Zatem n2 + n jest liczbą parzystą jako suma dwóch liczb nieparzystych.
Gdy n jest liczbą parzystą, to liczba n2 jest liczbą parzystą. Zatem n2 + n jest liczbą parzystą jako suma dwóch liczb parzystych.
Stąd 4(n2 + n) jest liczbą podzielną przez 8. To należało wykazać.
Sposób III
Korzystając ze wzoru skróconego mnożenia, zapisujemy liczbę (2n + 1)2 − 1 w postaci
(2n + 1)2 − 1 = [(2n + 1) − 1] ⋅ [(2n + 1) + 1] = 2n ⋅ (2n + 2)
Ponieważ liczby 2n oraz 2n + 2 są kolejnymi liczbami parzystymi, to jedna z nich jest liczbą podzielną przez 4. Zatem iloczyn 2n(2n + 2) jest liczbą podzielną przez 2 ⋅ 4, czyli przez 8. To należało wykazać.
Sposób IV
Rozważmy dwa przypadki: gdy n jest liczbą parzystą oraz gdy n jest liczbą nieparzystą.
Jeśli n jest liczbą parzystą, możemy ją zapisać w postaci n = 2l, gdzie . Wówczas badana liczba ma postać
(2n + 1)2 − 1 = (2 ⋅ 2l + 1)2 − 1 = 16l2 + 8l + 1 − 1 = 8l(2l + 1)
Ponieważ , to również iloczyn l(2l + 1) jest liczbą naturalną. Zatem iloczyn 8l(2l + 1) jest podzielny przez 8.
Jeśli liczba n jest nieparzysta, zapisujemy ją w postaci n = 2l + 1, gdzie . Wówczas badana liczba ma postać
(2n + 1)2 − 1 = [2(2l + 1) + 1]2 − 1 = [4l + 3]2 − 1 = 16l2 + 24l + 9 − 1 = 8(2l2 + 3l + 1)
Ponieważ , to również 2l2 + 3l + 1 jest liczbą naturalną. Zatem iloczyn 8(2l2 + 3l + 1) jest podzielny przez 8. To należało wykazać.
Schemat punktowania
przekształcenie wyrażenia (2n + 1)2 − 1 do postaci iloczynu 4n(n + 1) oraz stwierdzenie, że iloczyn n(n + 1) jest liczbą parzystą lub przekształcenie wyrażenia (2n + 1)2 − 1 do postaci 4(n2 + n) i uzasadnienie, że suma n2 + n jest liczbą parzystą
– przekształcenie wyrażenia (2n + 1)2 − 1 do postaci 2n(2n + 2) oraz stwierdzenie, że wśród dwóch kolejnych liczb parzystych jedna z nich jest liczbą podzielną przez 4,
ALBO
– rozpatrzenie przypadku, gdy n = 2l (gdzie ), tj. przekształcenie wyrażenia (2n + 1)2 − 1 do postaci 8l(2l + 1) i zapisanie, że iloczyn l(2l + 1) jest liczbą naturalną/całkowitą oraz rozpatrzenie przypadku, gdy n = 2l + 1 (gdzie ), tj. przekształcenie wyrażenia (2n + 1)2 − 1 do postaci 8(2l2 + 3l + 1) i zapisanie, że suma 2l2 + 3l + 1 jest liczbą naturalną/całkowitą.
albo
przekształcenie wyrażenia (2n + 1)2 − 1 do postaci 4n(n + 1) lub 4(n2 + n), lub 2n(2n + 2)
– przekształcenie wyrażenia (2n + 1)2 − 1 do postaci 4n2 + 4n i stwierdzenie, że ta suma jest liczbą podzielną przez 4,
ALBO
– rozpatrzenie przypadku, gdy n = 2l (gdzie ), tj. przekształcenie wyrażenia (2n + 1)2 − 1 do postaci 8l(2l + 1) i zapisanie, że iloczyn l(2l + 1) jest liczbą naturalną/całkowitą,
ALBO
– rozpatrzenie przypadku, gdy n = 2l + 1 (gdzie ), tj. przekształcenie wyrażenia (2n + 1)2 − 1 do postaci 8(2l2 + 3l + 1) i zapisanie, że suma 2l2 + 3l + 1 jest liczbą naturalną/całkowitą.
albo
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający sprawdza prawdziwość tezy tylko dla wybranych wartości n, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
2. Jeżeli zdający przyjmuje np. n = 8k + r, gdzie i r jest resztą z dzielenia liczby n przez 8, i przeprowadzi poprawne rozumowanie dla co najmniej połowy przypadków, ale nie przeprowadzi pełnego rozumowania dla wszystkich przypadków, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.
3. Jeżeli zdający rozpatruje przypadki n = 2l oraz n = 2l + 1 (gdzie ) i przekształca wyrażenie (2n + 1)2 − 1 do postaci, odpowiednio, 8l(2l + 1) oraz 2l2 + 3l + 1, ale nie zapisze, że 8l(2l + 1) oraz 2l2 + 3l + 1 są liczbami naturalnymi/całkowitymi, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający poprawnie rozwiąże zadanie i otrzyma poprawny wynik, lecz w końcowym zapisie przekształca ten wynik i popełnia przy tym błąd, to może uzyskać maksymalną liczbę punktów.
3. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeżeli zdający sprawdza prawdziwość tezy tylko dla wybranych wartości n, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.