Zadanie 17, matura maj 2023, matematyka podstawowa

2 pktobliczenioweśrednie 48%Maj 2023

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

2 punkty

Pan Stanisław spłacił pożyczkę w wysokości 8910 zł w osiemnastu ratach. Każda kolejna rata była mniejsza od poprzedniej o 30 zł.

Oblicz kwotę pierwszej raty. Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Sposób I

Kolejne raty tworzą ciąg arytmetyczny, w którym S18 = 8910 i r = −30. Korzystamy ze wzoru na sumę n początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego i otrzymujemy równanie

2a1+17⋅(−30)2⋅18=8910\frac{2a_1 + 17 \cdot (-30)}{2} \cdot 18 = 8910

Przekształcając to równanie równoważnie, otrzymujemy

9(2a1 − 510) = 8910

2a1 − 510 = 990

a1 = 750

Pierwsza rata była równa 750 zł.

Sposób II

Przyjmujemy, że kolejne (licząc od końca) raty tworzą ciąg arytmetyczny, w którym S18 = 8910 i r = 30. Korzystamy ze wzoru na sumę n początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego i otrzymujemy równanie

2a1+17⋅302⋅18=8910\frac{2a_1 + 17 \cdot 30}{2} \cdot 18 = 8910

Przekształcając to równanie równoważnie, otrzymujemy

9(2a1 + 510) = 8910

2a1 + 510 = 990

a1 = 240

Ostatnia rata była równa 240 zł.

Obliczamy wysokość pierwszej raty

a18 = 240 + 17 ⋅ 30 = 750

Pierwsza rata była równa 750 zł.

Sposób III

Kolejne kwoty, o które pomniejszana jest pierwsza rata, tworzą ciąg arytmetyczny, w którym różnica jest równa 30. Wtedy osiemnasta rata jest mniejsza od pierwszej raty o kwotę (18 − 1) ⋅ 30 = 510 zł.

Stąd

a1 + (a1 − 30) + (a1 − 60) + (a1 − 90) + … + (a1 − 510) = 8910

18a1 − (30 + 60 + 90 + … + 510) = 8910

gdzie suma siedemnastu liczb 30 + 60 + 90 + … + 510 jest równa

30+5102⋅17=4590\frac{30 + 510}{2} \cdot 17 = 4590

Zatem

18a1 − 4590 = 8910

18a1 = 13 500

a1 = 750

Pierwsza rata była równa 750 zł.

Sposób IV

Kolejne raty tworzą ciąg arytmetyczny, zatem

a1 + a18 = a2 + a17 = a3 + a16 = … = a9 + a10

Obliczamy wartość pojedynczej sumy

a1 + a18 = 8910 : 9 = 990

Korzystając ze wzoru na n-ty wyraz ciągu arytmetycznego, mamy

a1 + a1 − 17 ⋅ 30 = 990

2a1 = 990 + 510

a1 = 750

Pierwsza rata była równa 750 zł.

Sposób V

Przyjmujemy, że pierwsza rata była równa 1000 zł. Wtedy kolejne raty są równe:

970 zł, 940 zł, …, 490 zł.

Suma wszystkich rat jest równa 13 410 zł i przewyższa kwotę z warunków zadania o 4500 zł.

Obliczamy, o ile należy zmniejszyć każdą ratę:

4500 : 18 = 250

1000 − 250 = 750

Pierwsza rata była równa 750 zł.

Sposób VI

Kolejne raty są wyrazami osiemnastowyrazowego ciągu arytmetycznego (an) o różnicy r = −30. Obliczamy dowolną ratę (np. dziewiątą), korzystając z własności tego ciągu:

{(a9+a10)⋅9=8910a10=a9−30\begin{cases} (a_9 + a_{10}) \cdot 9 = 8910 \\ a_{10} = a_9 - 30 \end{cases} {a9+a10=990a9−a10=30\begin{cases} a_9 + a_{10} = 990 \\ a_9 - a_{10} = 30 \end{cases}

2a9 = 1020, a9 = 510

Zatem

a1 = a9 − 8 ⋅ (−30) = 510 + 240 = 750

Pierwsza rata była równa 750 zł.

Schemat punktowania

2 pkt

zastosowanie poprawnej metody i obliczenie pierwszej raty: 750 zł.

1 pkt

zastosowanie wzoru na sumę n początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego i zapisanie równania z niewiadomą a1 (pierwszą ratą): 2a1+17⋅(−30)2⋅18=8910\frac{2a_1 + 17 \cdot (-30)}{2} \cdot 18 = 8910

– zastosowanie wzoru na sumę n początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego oraz zapisanie równania z niewiadomą a1: 2a1+17⋅302⋅18=8910\frac{2a_1 + 17 \cdot 30}{2} \cdot 18 = 8910 i zapisanie, że a1 jest ostatnią ratą,

ALBO

– zapisanie równania a1 + (a1 − 30) + (a1 − 2 ⋅ 30) + (a1 − 3 ⋅ 30) + ⋯ + (a1 − 17 ⋅ 30) = 8910, gdzie a1 jest pierwszą ratą, lub równania a1 + (a1 + 30) + (a1 + 2 ⋅ 30) + (a1 + 3 ⋅ 30) + ⋯ + (a1 + 17 ⋅ 30) = 8910 (łącznie z zapisem, że a1 jest ostatnią ratą),

ALBO

– zapisanie zależności między pierwszą (a1) i ostatnią ratą (a18), np. a1 + a18 = 8910 : 9 albo a18 = a1 − 17 ⋅ 30 itp.,

ALBO

– rozpatrzenie osiemnastowyrazowego ciągu arytmetycznego o różnicy (−30) lub 30 i zapisanie co najmniej pierwszego oraz ostatniego wyrazu tego ciągu, np. (x, x − 30, x − 60, …, x − 510) dla dowolnego x (np. jak w sposobie V),

ALBO

– zapisanie układu równań, z którego można obliczyć jedną z rat, np. a9+a102=495\frac{a_9 + a_{10}}{2} = 495 i a10 = a9 − 30.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający myli ciąg arytmetyczny z geometrycznym, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie, o ile nie nabył prawa do innej liczby punktów.

2. Jeżeli zdający zapisze tylko 750 zł, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.

3. Jeżeli zdający rozważa ciąg arytmetyczny o różnicy r = 30, obliczy a1 = 240 i nie interpretuje a1 jako ostatniej raty, to może otrzymać co najwyżej 1 punkt za całe rozwiązanie.

4. Jeżeli zdający błędnie interpretuje liczbę 8910 jako wyraz ciągu rat, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający poprawnie rozwiąże zadanie i otrzyma poprawny wynik, lecz w końcowym zapisie przekształca ten wynik i popełnia przy tym błąd, to może uzyskać maksymalną liczbę punktów.

3. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Jeśli zdający zapisze tylko 750 zł bez obliczeń, otrzymuje 1 punkt. Jeśli zdający rozważa ciąg o różnicy r = 30 i oblicza a1 = 240, może otrzymać co najwyżej 1 punkt, chyba że poprawnie interpretuje wynik.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.