Zadanie 8, matura czerwiec 2017, matematyka rozszerzona

3 pktotwartetrudne (szac.)Czerwiec 2017

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

3 punkty

Miary kątów trójkąta ABC są równe α=∣∢BAC∣\alpha = |\sphericalangle BAC|, β=∣∢ABC∣\beta = |\sphericalangle ABC| i γ=∣∢ACB∣\gamma = |\sphericalangle ACB|. Punkt S jest środkiem okręgu wpisanego w ten trójkąt, a proste zawierające odcinki AS i BS przecinają boki BC i AC tego trójkąta w punktach odpowiednio D i E (zobacz rysunek).

trójkąt ABC z zaznaczonymi kątami α, β, γ przy wierzchołkach A, B, C; odcinki AD i BE (D na boku BC, E na boku AC) przecinają się w punkcie SPowiększ
trójkąt ABC z zaznaczonymi kątami α, β, γ przy wierzchołkach A, B, C; odcinki AD i BE (D na boku BC, E na boku AC) przecinają się w punkcie S

Wykaż, że jeżeli α + β = 2γ, to na czworokącie DCES można opisać okrąg.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

I sposób rozwiązania

Ponieważ S jest środkiem okręgu wpisanego w trójkąt ABC, więc półproste AS i BS to dwusieczne kątów BAC i ABC tego trójkąta. Zatem ∣∢BAS∣=α2|\sphericalangle BAS| = \frac{\alpha}{2} i ∣∢ABS∣=β2|\sphericalangle ABS| = \frac{\beta}{2}.

Zatem ∣∢ASB∣=180∘−α2−β2|\sphericalangle ASB| = 180^\circ - \frac{\alpha}{2} - \frac{\beta}{2}. Kąty ASB i DSE są wierzchołkowe, więc ∣∢DSE∣=∣∢ASB∣=180∘−α2−β2=180∘−α+β2|\sphericalangle DSE| = |\sphericalangle ASB| = 180^\circ - \frac{\alpha}{2} - \frac{\beta}{2} = 180^\circ - \frac{\alpha + \beta}{2}.

Suma miar kątów DSE i DCE czworokąta DCES jest równa ∣∢DSE∣+∣∢DCE∣=(180∘−α+β2)+γ|\sphericalangle DSE| + |\sphericalangle DCE| = \left(180^\circ - \frac{\alpha + \beta}{2}\right) + \gamma, ale z założenia α + β = 2γ, więc ∣∢DSE∣+∣∢DCE∣=180∘−2γ2+γ=180∘|\sphericalangle DSE| + |\sphericalangle DCE| = 180^\circ - \frac{2\gamma}{2} + \gamma = 180^\circ,

co oznacza, że ∣∢SDC∣+∣∢SEC∣=180∘|\sphericalangle SDC| + |\sphericalangle SEC| = 180^\circ, więc na czworokącie DCES można opisać okrąg. To kończy dowód.

II sposób rozwiązania

Ponieważ S jest środkiem okręgu wpisanego w trójkąt ABC, więc półproste AS i BS to dwusieczne kątów BAC i ABC tego trójkąta. Zatem ∣∢EAS∣=α2|\sphericalangle EAS| = \frac{\alpha}{2} i ∣∢DBS∣=β2|\sphericalangle DBS| = \frac{\beta}{2}.

Zatem ∣∢AEB∣=180∘−α−β2|\sphericalangle AEB| = 180^\circ - \alpha - \frac{\beta}{2} oraz ∣∢ADB∣=180∘−α2−β|\sphericalangle ADB| = 180^\circ - \frac{\alpha}{2} - \beta. Kąty SEC i SDC to kąty przyległe do kątów odpowiednio AEB i ADB, więc

∣∢SEC∣=180∘−∣∢AEB∣=180∘−(180∘−α−β2)=α+β2|\sphericalangle SEC| = 180^\circ - |\sphericalangle AEB| = 180^\circ - \left(180^\circ - \alpha - \frac{\beta}{2}\right) = \alpha + \frac{\beta}{2} oraz ∣∢SDC∣=180∘−∣∢ADB∣=180∘−(180∘−α2−β)=α2+β|\sphericalangle SDC| = 180^\circ - |\sphericalangle ADB| = 180^\circ - \left(180^\circ - \frac{\alpha}{2} - \beta\right) = \frac{\alpha}{2} + \beta.

Suma miar kątów SEC i SDC czworokąta DCES jest równa ∣∢SEC∣+∣∢SDC∣=α+β2+α2+β=32(α+β)|\sphericalangle SEC| + |\sphericalangle SDC| = \alpha + \frac{\beta}{2} + \frac{\alpha}{2} + \beta = \frac{3}{2}(\alpha + \beta), ale z założenia α + β = 2γ, więc ∣∢SEC∣+∣∢SDC∣=32⋅2γ=3γ|\sphericalangle SEC| + |\sphericalangle SDC| = \frac{3}{2} \cdot 2\gamma = 3\gamma.

Suma miar kątów trójkąta jest równa 180°, więc γ = 180° − (α + β). Stąd i z założenia wynika, że γ = 180° − 2γ, więc 3γ = 180°, czyli γ = 60°. W rezultacie ∣∢SEC∣+∣∢SDC∣=3γ=3⋅60∘=180∘|\sphericalangle SEC| + |\sphericalangle SDC| = 3\gamma = 3 \cdot 60^\circ = 180^\circ.

Stąd z kolei wynika, że na czworokącie DCES można opisać okrąg. To kończy dowód.

Schemat punktowania

Schemat punktowania I i II sposobu rozwiązania

3 pkt

gdy zdający przeprowadzi pełne rozumowanie.

2 pkt

gdy zdający

• wyznaczy sumę miar kątów DSE i DCE czworokąta DCES w zależności od α, β i γ: ∣∢DSE∣+∣∢DCE∣=(180∘−α+β2)+γ|\sphericalangle DSE| + |\sphericalangle DCE| = \left(180^\circ - \frac{\alpha + \beta}{2}\right) + \gamma

• wyznaczy sumę miar kątów SDC i SEC czworokąta DCES w zależności od α, β oraz wyznaczy miarę kąta γ: ∣∢SEC∣+∣∢SDC∣=32(α+β)|\sphericalangle SEC| + |\sphericalangle SDC| = \frac{3}{2}(\alpha + \beta) i γ = 60°,

albo

• wyznaczy miarę kąta ACB oraz miarę kąta DSE: γ = 60°, ∣∢DSE∣=∣∢ASB∣=120∘|\sphericalangle DSE| = |\sphericalangle ASB| = 120^\circ

i na tym zakończy lub nie uzasadni tezy poprawnie.

albo

1 pkt

gdy zdający

• wyznaczy kąt ASB w zależności od α i β: ∣∢ASB∣=180∘−α2−β2|\sphericalangle ASB| = 180^\circ - \frac{\alpha}{2} - \frac{\beta}{2}

• wyznaczy kąt AEB w zależności od α i β: ∣∢AEB∣=180∘−α−β2|\sphericalangle AEB| = 180^\circ - \alpha - \frac{\beta}{2},

albo

• wyznaczy kąt ADB w zależności od α i β: ∣∢ADB∣=180∘−α2−β|\sphericalangle ADB| = 180^\circ - \frac{\alpha}{2} - \beta,

albo

• wyznaczy miarę kąta ACB: γ = 60°

i na tym poprzestanie lub dalej popełnia błędy.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Komentarz. Alternatywnymi metodami są rozpatrywanie funkcji argumentu y względem parametru x lub ułożenie nierówności Δ ≤ 0.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.