Zadanie 14, matura czerwiec 2017, matematyka rozszerzona

6 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2017

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

6 punktów

Trapez równoramienny ABCD o ramieniu długości 6 wpisany jest w okrąg, przy czym dłuższa podstawa AB trapezu, o długości 12, jest średnicą tego okręgu. Przekątne AC i BD trapezu przecinają się w punkcie P. Oblicz pole koła wpisanego w trójkąt ABP.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Odpowiedź: P=(252−1443)πP = \left(252 - 144\sqrt{3}\right)\pi.

Rozwiązanie

Wprowadźmy oznaczenia jak na rysunku w kluczu CKE: O – środek okręgu (środek podstawy AB), S – środek podstawy CD, h – wysokość trapezu, ∣SP∣ = x, ∣PO∣ = 2x.

Przyjmujemy, że ∣∢CAO∣=∣∢DBO∣=α|\sphericalangle CAO| = |\sphericalangle DBO| = \alpha. Kąty CAO i ACD są naprzemianległe, podobnie jak kąty DBO i BDC. Zatem ∣∢ACD∣=∣∢BDC∣=α|\sphericalangle ACD| = |\sphericalangle BDC| = \alpha. Niech β=∣∢DAC∣=∣∢CBD∣\beta = |\sphericalangle DAC| = |\sphericalangle CBD|.

Odcinek AB jest średnicą okręgu, zatem ∣∢ACB∣=90∘|\sphericalangle ACB| = 90^\circ.

Trapez ABCD jest wpisany w okrąg. Stąd α + β + 90° + α = 180°, czyli 2α + β = 90° (*).

Ponadto trójkąt AOD jest równoboczny, zatem α + β = 60° (**).

Z warunków (*) i (**) wynika, że α = β = 30°.

Wysokość h trapezu jest równocześnie wysokością trójkąta równobocznego o boku 6. Zatem h=33h = 3\sqrt{3}.

Trójkąty ABP i CDP są podobne, bo kąty APB i CPD są wierzchołkowe, a pozostałe kąty w tych trójkątach mają miarę 30°. Skalę podobieństwa wyznacza stosunek ∣AB∣∣CD∣=2\frac{|AB|}{|CD|} = 2, bo trójkąt ACD jest równoramienny i ∣CD∣ = ∣AD∣ = 6.

Zatem ∣PO∣=23h=23|PO| = \frac{2}{3}h = 2\sqrt{3}.

Wyznaczmy długości odcinków AP i BP: ∣AP∣=∣BP∣=23∣AC∣=23⋅63=43|AP| = |BP| = \frac{2}{3}|AC| = \frac{2}{3} \cdot 6\sqrt{3} = 4\sqrt{3}.

Obliczamy pole trójkąta ABP: PABP=12⋅∣AB∣⋅∣PO∣=12⋅12⋅23=123P_{ABP} = \frac{1}{2} \cdot |AB| \cdot |PO| = \frac{1}{2} \cdot 12 \cdot 2\sqrt{3} = 12\sqrt{3}.

Wykorzystamy zależność między polem trójkąta, jego obwodem i promieniem okręgu wpisanego w trójkąt: 123=43+43+122⋅r12\sqrt{3} = \frac{4\sqrt{3} + 4\sqrt{3} + 12}{2} \cdot r. Stąd r=12−63r = 12 - 6\sqrt{3}.

Obliczamy pole koła wpisanego w trójkąt ABP: P=πr2=π(12−63)2=(252−1443)πP = \pi r^2 = \pi\left(12 - 6\sqrt{3}\right)^2 = \left(252 - 144\sqrt{3}\right)\pi.

Schemat punktowania

6 pkt

rozwiązanie pełne: zdający obliczy pole koła wpisanego w trójkąt ABP: P=(252−1443)πP = \left(252 - 144\sqrt{3}\right)\pi.

5 pkt

rozwiązanie prawie pełne: zdający obliczy promień koła wpisanego w trójkąt ABP: r=12−63r = 12 - 6\sqrt{3}.

4 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający obliczy pole trójkąta ABP: PABP=123P_{ABP} = 12\sqrt{3}.

Uwaga: jeżeli zdający

• obliczy wysokość trójkąta ABP: ∣PO∣=23|PO| = 2\sqrt{3}

lub

• obliczy długości boków trójkąta ABP: ∣PO∣=23|PO| = 2\sqrt{3}, ∣AP∣=∣BP∣=43|AP| = |BP| = 4\sqrt{3},

to otrzymuje 3 punkty.

2 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający obliczy wysokość trapezu: h=33h = 3\sqrt{3}.

1 pkt

rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania zadania: zdający

• zapisze, że α = β = 30°

• zapisze, że trójkąty ABP i CDP są podobne.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Komentarz. Zadanie wymaga znajomości geometrii okręgu wpisanego w wielokąt oraz podobieństwa trójkątów. Kluczowe obserwacje to równość kątów w trapezie i spostrzeżenie, że trójkąt AOD jest równoboczny.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.