Zadanie 7, matura czerwiec 2017, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
3 punktyUdowodnij, że dla każdej liczby rzeczywistej x i dla każdej liczby rzeczywistej y prawdziwa jest nierówność
5x2 + y2 − 4xy + 6x + 9 ≥ 0.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
I sposób rozwiązania
Przekształcamy nierówność równoważnie w następujący sposób: 4x2 − 4xy + y2 + x2 + 6x + 9 ≥ 0, (2x − y)2 + (x + 3)2 ≥ 0.
Lewa strona tej nierówności jest sumą składników nieujemnych, więc suma ta jest nieujemna dla każdej liczby rzeczywistej x i dla każdej liczby rzeczywistej y.
II sposób rozwiązania
Przekształcamy nierówność do postaci 5x2 + (6 − 4y)x + y2 + 9 ≥ 0 i wprowadzamy funkcję kwadratową f(x) = 5x2 + (6 − 4y)x + y2 + 9 z parametrem y. Wystarczy teraz pokazać, że funkcja f przyjmuje tylko wartości nieujemne dla każdej wartości parametru y. Ramiona paraboli są zwrócone do góry, więc powyższy warunek będzie spełniony, gdy wyróżnik trójmianu będzie niedodatni.
Obliczamy Δ = (6 − 4y)2 − 20(y2 + 9) = −4y2 − 48y − 144 = −4(y + 6)2.
Otrzymany wyróżnik jest mniejszy lub równy 0, więc funkcja f dla każdej wartości parametru y przyjmuje wartości nieujemne, a to oznacza, że nierówność jest prawdziwa dla każdych liczb rzeczywistych x i y.
Schemat punktowania
Schemat punktowania I sposobu rozwiązania
gdy zdający przeprowadzi pełne rozumowanie.
gdy zdający zapisze nierówność w postaci: (2x − y)2 + (x + 3)2 ≥ 0 i nie uzasadni prawdziwości tej nierówności.
gdy zdający zapisze nierówność w postaci, z której lewą stronę łatwo można zapisać w postaci sumy składników nieujemnych: 4x2 − 4xy + y2 + x2 + 6x + 9 ≥ 0.
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Schemat punktowania II sposobu rozwiązania
gdy zdający przeprowadzi pełne rozumowanie.
gdy zdający zapisze wyróżnik w postaci Δ = −4(y + 6)2 i nie uzasadni, że to wyrażenie jest niedodatnie.
gdy zdający zapisze funkcję f(x) = 5x2 + (6 − 4y)x + y2 + 9.
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Uwaga
Zdający może rozpatrywać funkcję argumentu y z parametrem x, jak również ułożyć oraz rozwiązać nierówność Δ ≤ 0 (wtedy za ułożenie nierówności −4y2 − 48y − 144 ≤ 0 otrzymuje 2 punkty, a za jej rozwiązanie 3 punkty).
Komentarz. Zdający może rozpatrywać funkcję argumentu y z parametrem x. Za ułożenie nierówności Δ ≤ 0 otrzymuje 2 punkty, za jej rozwiązanie 3 punkty.