Zadanie 10, matura czerwiec 2017, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
5 punktówCiąg (an) jest arytmetyczny, a ciąg (bn) jest geometryczny. Pierwszy wyraz a1 ciągu arytmetycznego jest ilorazem ciągu geometrycznego (bn). Wyrazy ciągu (an) są liczbami całkowitymi, a suma ośmiu początkowych wyrazów tego ciągu jest równa 124. Natomiast pierwszy wyraz b1 ciągu geometrycznego jest różnicą ciągu arytmetycznego (an). Suma dwóch pierwszych wyrazów ciągu geometrycznego (bn) jest równa 18. Wyznacz te ciągi.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Odpowiedź: an = 3n + 2, bn = 3 ⋅ 5n−1 (ciąg arytmetyczny o pierwszym wyrazie 5 i różnicy 3 oraz ciąg geometryczny o pierwszym wyrazie 3 i ilorazie 5).
I sposób rozwiązania
Oznaczmy przez q pierwszy wyraz ciągu arytmetycznego, a przez r różnicę tego ciągu. Wówczas q, q + r, q + 2r, … są kolejnymi wyrazami ciągu arytmetycznego.
Jednocześnie r jest pierwszym wyrazem ciągu geometrycznego, a q jego ilorazem, więc r, rq, rq2, … są kolejnymi wyrazami ciągu geometrycznego.
Z warunków zadania otrzymujemy układ równań: r + rq = 18 i .
Rozwiązując układ równań, doprowadzamy do równania z jedną niewiadomą:
dla r: 7r2 − 33r + 36 = 0, Δ = 81, , lub r = 3,
lub dla q: 2q2 − 29q + 95 = 0, Δ = 81, , q = 5 lub .
Zatem i lub r = 3 i q = 5.
Warunki zadania (wyrazy ciągu (an) są liczbami całkowitymi) spełniają ciągi: ciąg arytmetyczny o pierwszym wyrazie 5 i różnicy 3 oraz ciąg geometryczny o pierwszym wyrazie 3 i ilorazie 5. Zatem an = 3n + 2 i bn = 3 ⋅ 5n−1.
II sposób rozwiązania
Niech a1 będzie pierwszym wyrazem ciągu arytmetycznego, a r jego różnicą, zaś b1 pierwszym wyrazem ciągu geometrycznego, a q jego ilorazem. Z warunków zadania możemy zapisać: , , a1 = q, b1 = r.
W dalszej części rozwiązania postępujemy tak jak w I sposobie.
Schemat punktowania
Schemat punktowania I i II sposobu rozwiązania
rozwiązanie pełne: zdający
• wyznaczy wzory ogólne ciągów an = 3n + 2 i bn = 3 ⋅ 5n−1
• wyznaczy ciąg arytmetyczny o pierwszym wyrazie 5 i różnicy 3 oraz ciąg geometryczny o pierwszym wyrazie 3 i ilorazie 5.
albo
rozwiązanie prawie pełne: zdający
• popełni błąd rachunkowy na etapie rozwiązywania układu równań i konsekwentnie do popełnionego błędu rozwiąże zadanie do końca
• poda jako rozwiązanie dwie pary ciągów: ciąg arytmetyczny o pierwszym wyrazie i różnicy oraz ciąg geometryczny o pierwszym wyrazie i ilorazie , oraz ciąg arytmetyczny o pierwszym wyrazie 5 i różnicy 3 oraz ciąg geometryczny o pierwszym wyrazie 3 i ilorazie 5.
albo
pokonanie zasadniczych trudności: zdający przekształci układ równań do równania kwadratowego z jedną niewiadomą r lub q, np.: 7r2 − 33r + 36 = 0 lub 2q2 − 29q + 95 = 0.
rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający zapisze układ równań z dwiema niewiadomymi, np.: r + rq = 18 i .
rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania: zdający
• zapisze kolejne wyrazy ciągów arytmetycznego i geometrycznego za pomocą r i q (lub a1 i b1, lub a1 i r, lub b1 i q)
• zapisze koniunkcję zależności i dla q ≠ 1.
albo
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Komentarz. Rozwiązanie pełne wymaga wyboru pary spełniającej warunek, że wyrazy (an) są całkowite.