Zadanie 13, matura czerwiec 2017, matematyka rozszerzona

6 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2017

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

6 punktów

Wyznacz wszystkie wartości parametru m, dla których równanie x2 − 3mx + 2m2 + 1 = 0 ma dwa różne rozwiązania takie, że każde należy do przedziału (−∞, 3).

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Odpowiedź: m∈(−∞,−2)m \in (-\infty, -2).

I sposób rozwiązania

Równanie x2 − 3mx + 2m2 + 1 = 0 ma dwa różne rozwiązania, gdy Δ > 0. Obliczamy wyróżnik: Δ = 9m2 − 4(2m2 + 1) = m2 − 4. Rozwiązaniem nierówności m2 − 4 > 0 są: m∈(−∞,−2)∪(2,∞)m \in (-\infty, -2) \cup (2, \infty).

Rozpatrujemy warunki: x1 < 3 i x2 < 3, które są równoważne warunkom x1 − 3 < 0 i x2 − 3 < 0.

Warunki te są spełnione, gdy: x1 − 3 + x2 − 3 < 0 oraz (x1 − 3) ⋅ (x2 − 3) > 0, czyli x1 + x2 − 6 < 0 oraz x1x2 − 3(x1 + x2) + 9 > 0.

Stosujemy wzory Viète’a: 3m − 6 < 0 i 2m2 + 1 − 3(3m) + 9 > 0, czyli 3m < 6 i 2m2 − 9m + 10 > 0, a stąd otrzymujemy m < 2.

Wyznaczamy część wspólną warunków: m∈(−∞,−2)∪(2,∞)m \in (-\infty, -2) \cup (2, \infty) oraz m < 2.

Warunki zadania są spełnione dla m∈(−∞,−2)m \in (-\infty, -2).

II sposób rozwiązania

Rozpatrujemy funkcję kwadratową f(x) = x2 − 3mx + 2m2 + 1. Aby obydwa rozwiązania podanego równania były mniejsze od 3, funkcja f musi spełniać następujące warunki:

• f(3) > 0,

• xw < 3,

• yw < 0, który jest równoważny warunkowi Δ > 0,

gdzie (xw, yw) to współrzędne wierzchołka paraboli będącej wykresem funkcji f.

Rozpatrujemy warunki:

• f(3) = 9 − 9m + 2m2 + 1 > 0, 2m2 − 9m + 10 > 0 i otrzymujemy m∈(−∞,2)∪(212,∞)m \in (-\infty, 2) \cup \left(2\frac{1}{2}, \infty\right).

• xw < 3, czyli 3m2<3\frac{3m}{2} < 3. Stąd otrzymujemy m < 2.

• Δ = 9m2 − 4(2m2 + 1) = m2 − 4, Δ > 0 gdy m∈(−∞,−2)∪(2,∞)m \in (-\infty, -2) \cup (2, \infty).

Warunki zadania są spełnione dla m∈(−∞,−2)m \in (-\infty, -2).

Schemat punktowania

Schemat punktowania I sposobu rozwiązania

Rozwiązanie zadania składa się z trzech etapów.

Pierwszy etap polega na rozwiązaniu nierówności Δ > 0: m∈(−∞,−2)∪(2,∞)m \in (-\infty, -2) \cup (2, \infty). Za poprawne rozwiązanie tego etapu zdający otrzymuje 1 punkt.

Uwaga: jeżeli zdający zapisze Δ ≥ 0, to za tę część otrzymuje 0 punktów.

Drugi etap polega na rozwiązaniu układu nierówności x1 − 3 + x2 − 3 < 0 oraz (x1 − 3) ⋅ (x2 − 3) > 0. Za tę część rozwiązania zdający otrzymuje 4 punkty.

Trzeci etap polega na wyznaczeniu części wspólnej rozwiązań nierówności z etapu pierwszego i drugiego. Za poprawne rozwiązanie trzeciego etapu zdający otrzymuje 1 punkt.

Podział punktów za drugi etap rozwiązania:

4 pkt

rozwiązanie układu nierówności: m < 2.

3 pkt

zapisanie układu nierówności x1 − 3 + x2 − 3 < 0 oraz (x1 − 3) ⋅ (x2 − 3) > 0 w postaci układu nierówności z niewiadomą m, np. 3m < 6 i 2m2 − 9m + 10 > 0.

2 pkt

zapisanie układu x1 − 3 < 0 i x2 − 3 < 0 i jednej z nierówności 3m < 6 albo 2m2 − 9m + 10 > 0 (Uwaga w kluczu CKE).

1 pkt

zapisanie układu x1 < 3 i x2 < 3 w postaci x1 − 3 < 0 i x2 − 3 < 0.

6 pkt

rozwiązanie pełne (trzy etapy): wyznaczenie części wspólnej zbiorów rozwiązań nierówności i podanie odpowiedzi: m∈(−∞,−2)m \in (-\infty, -2).

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwaga

Przyznajemy 1 punkt za wyznaczenie części wspólnej zbiorów rozwiązań nierówności z etapu I i etapu II, gdy co najmniej jedna nierówność (albo z etapu I, albo z etapu II) jest rozwiązana poprawnie.

Schemat punktowania II sposobu rozwiązania

Rozwiązanie zadania składa się z trzech etapów.

Pierwszy etap polega na rozwiązaniu nierówności Δ > 0: m∈(−∞,−2)∪(2,∞)m \in (-\infty, -2) \cup (2, \infty). Za poprawne rozwiązanie tego etapu zdający otrzymuje 1 punkt.

Uwaga: jeżeli zdający zapisze Δ ≥ 0, to za tę część otrzymuje 0 punktów.

Drugi etap polega na rozwiązaniu układu nierówności f(3) > 0 i xw < 3. Za tę część rozwiązania zdający otrzymuje 4 punkty.

Trzeci etap polega na wyznaczeniu części wspólnej rozwiązań nierówności z etapu pierwszego i drugiego. Za poprawne rozwiązanie trzeciego etapu zdający otrzymuje 1 punkt.

Podział punktów za drugi etap rozwiązania:

4 pkt

rozwiązanie układu nierówności: m < 2.

3 pkt

zapisanie układu nierówności f(3) > 0 oraz xw < 3 w postaci układu nierówności z niewiadomą m, np. 2m2 − 9m + 10 > 0 i 3m < 6.

2 pkt

zapisanie układu warunków f(3) > 0 oraz xw < 3 i jednej z nierówności 3m < 6 albo 2m2 − 9m + 10 > 0 (Uwaga w kluczu CKE).

1 pkt

zapisanie układu warunków f(3) > 0 oraz xw < 3.

6 pkt

rozwiązanie pełne (trzy etapy): wyznaczenie części wspólnej zbiorów rozwiązań nierówności i podanie odpowiedzi: m∈(−∞,−2)m \in (-\infty, -2).

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwaga

Przyznajemy 1 punkt za wyznaczenie części wspólnej zbiorów rozwiązań nierówności z etapu I i etapu II, gdy co najmniej jedna nierówność (albo z etapu I, albo z etapu II) jest rozwiązana poprawnie.

Komentarz. Jeśli zdający zapisze Δ ≥ 0, otrzymuje 0 punktów za warunek na pierwiastki różne. Obydwa sposoby (rozkład warunku na pierwiastkami pierwiastkami lub warunki dla wierzchołka paraboli) są równoważne.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.