Zadanie 13, matura czerwiec 2017, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
6 punktówWyznacz wszystkie wartości parametru m, dla których równanie x2 − 3mx + 2m2 + 1 = 0 ma dwa różne rozwiązania takie, że każde należy do przedziału (−∞, 3).
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Odpowiedź: .
I sposób rozwiązania
Równanie x2 − 3mx + 2m2 + 1 = 0 ma dwa różne rozwiązania, gdy Δ > 0. Obliczamy wyróżnik: Δ = 9m2 − 4(2m2 + 1) = m2 − 4. Rozwiązaniem nierówności m2 − 4 > 0 są: .
Rozpatrujemy warunki: x1 < 3 i x2 < 3, które są równoważne warunkom x1 − 3 < 0 i x2 − 3 < 0.
Warunki te są spełnione, gdy: x1 − 3 + x2 − 3 < 0 oraz (x1 − 3) ⋅ (x2 − 3) > 0, czyli x1 + x2 − 6 < 0 oraz x1x2 − 3(x1 + x2) + 9 > 0.
Stosujemy wzory Viète’a: 3m − 6 < 0 i 2m2 + 1 − 3(3m) + 9 > 0, czyli 3m < 6 i 2m2 − 9m + 10 > 0, a stąd otrzymujemy m < 2.
Wyznaczamy część wspólną warunków: oraz m < 2.
Warunki zadania są spełnione dla .
II sposób rozwiązania
Rozpatrujemy funkcję kwadratową f(x) = x2 − 3mx + 2m2 + 1. Aby obydwa rozwiązania podanego równania były mniejsze od 3, funkcja f musi spełniać następujące warunki:
• f(3) > 0,
• xw < 3,
• yw < 0, który jest równoważny warunkowi Δ > 0,
gdzie (xw, yw) to współrzędne wierzchołka paraboli będącej wykresem funkcji f.
Rozpatrujemy warunki:
• f(3) = 9 − 9m + 2m2 + 1 > 0, 2m2 − 9m + 10 > 0 i otrzymujemy .
• xw < 3, czyli . Stąd otrzymujemy m < 2.
• Δ = 9m2 − 4(2m2 + 1) = m2 − 4, Δ > 0 gdy .
Warunki zadania są spełnione dla .
Schemat punktowania
Schemat punktowania I sposobu rozwiązania
Rozwiązanie zadania składa się z trzech etapów.
Pierwszy etap polega na rozwiązaniu nierówności Δ > 0: . Za poprawne rozwiązanie tego etapu zdający otrzymuje 1 punkt.
Uwaga: jeżeli zdający zapisze Δ ≥ 0, to za tę część otrzymuje 0 punktów.
Drugi etap polega na rozwiązaniu układu nierówności x1 − 3 + x2 − 3 < 0 oraz (x1 − 3) ⋅ (x2 − 3) > 0. Za tę część rozwiązania zdający otrzymuje 4 punkty.
Trzeci etap polega na wyznaczeniu części wspólnej rozwiązań nierówności z etapu pierwszego i drugiego. Za poprawne rozwiązanie trzeciego etapu zdający otrzymuje 1 punkt.
Podział punktów za drugi etap rozwiązania:
rozwiązanie układu nierówności: m < 2.
zapisanie układu nierówności x1 − 3 + x2 − 3 < 0 oraz (x1 − 3) ⋅ (x2 − 3) > 0 w postaci układu nierówności z niewiadomą m, np. 3m < 6 i 2m2 − 9m + 10 > 0.
zapisanie układu x1 − 3 < 0 i x2 − 3 < 0 i jednej z nierówności 3m < 6 albo 2m2 − 9m + 10 > 0 (Uwaga w kluczu CKE).
zapisanie układu x1 < 3 i x2 < 3 w postaci x1 − 3 < 0 i x2 − 3 < 0.
rozwiązanie pełne (trzy etapy): wyznaczenie części wspólnej zbiorów rozwiązań nierówności i podanie odpowiedzi: .
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Uwaga
Przyznajemy 1 punkt za wyznaczenie części wspólnej zbiorów rozwiązań nierówności z etapu I i etapu II, gdy co najmniej jedna nierówność (albo z etapu I, albo z etapu II) jest rozwiązana poprawnie.
Schemat punktowania II sposobu rozwiązania
Rozwiązanie zadania składa się z trzech etapów.
Pierwszy etap polega na rozwiązaniu nierówności Δ > 0: . Za poprawne rozwiązanie tego etapu zdający otrzymuje 1 punkt.
Uwaga: jeżeli zdający zapisze Δ ≥ 0, to za tę część otrzymuje 0 punktów.
Drugi etap polega na rozwiązaniu układu nierówności f(3) > 0 i xw < 3. Za tę część rozwiązania zdający otrzymuje 4 punkty.
Trzeci etap polega na wyznaczeniu części wspólnej rozwiązań nierówności z etapu pierwszego i drugiego. Za poprawne rozwiązanie trzeciego etapu zdający otrzymuje 1 punkt.
Podział punktów za drugi etap rozwiązania:
rozwiązanie układu nierówności: m < 2.
zapisanie układu nierówności f(3) > 0 oraz xw < 3 w postaci układu nierówności z niewiadomą m, np. 2m2 − 9m + 10 > 0 i 3m < 6.
zapisanie układu warunków f(3) > 0 oraz xw < 3 i jednej z nierówności 3m < 6 albo 2m2 − 9m + 10 > 0 (Uwaga w kluczu CKE).
zapisanie układu warunków f(3) > 0 oraz xw < 3.
rozwiązanie pełne (trzy etapy): wyznaczenie części wspólnej zbiorów rozwiązań nierówności i podanie odpowiedzi: .
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Uwaga
Przyznajemy 1 punkt za wyznaczenie części wspólnej zbiorów rozwiązań nierówności z etapu I i etapu II, gdy co najmniej jedna nierówność (albo z etapu I, albo z etapu II) jest rozwiązana poprawnie.
Komentarz. Jeśli zdający zapisze Δ ≥ 0, otrzymuje 0 punktów za warunek na pierwiastki różne. Obydwa sposoby (rozkład warunku na pierwiastkami pierwiastkami lub warunki dla wierzchołka paraboli) są równoważne.