Zadanie 6, matura maj 2019, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
3 punktyRozważamy wszystkie liczby naturalne pięciocyfrowe zapisane przy użyciu cyfr 1, 3, 5, 7, 9, bez powtarzania jakiejkolwiek cyfry. Oblicz sumę wszystkich takich liczb.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Odpowiedź: 6666600.
I sposób
Wszystkich liczb spełniających warunki zadania jest tyle, ile permutacji zbioru 5-elementowego, czyli 5! = 120 liczb.
Zapisując te liczby, jedna pod drugą, można zauważyć, że każda z cyfr – 1, 3, 5, 7, 9 – pojawia się w każdej kolumnie dokładnie 24 razy.
Dodając do siebie wszystkie cyfry z kolumny jedności otrzymujemy 24 ⋅ (1 + 3 + 5 + 7 + 9) = 24 ⋅ 25 = 600.
Dodając do siebie wszystkie cyfry z kolumny dziesiątek otrzymujemy 10 ⋅ 24 ⋅ (1 + 3 + 5 + 7 + 9) = 10 ⋅ 24 ⋅ 25 = 6000.
Dodając do siebie wszystkie cyfry z kolumny setek otrzymujemy 100 ⋅ 24 ⋅ (1 + 3 + 5 + 7 + 9) = 100 ⋅ 24 ⋅ 25 = 60000.
Dodając do siebie wszystkie cyfry z kolumny tysięcy otrzymujemy 1000 ⋅ 24 ⋅ (1 + 3 + 5 + 7 + 9) = 1000 ⋅ 24 ⋅ 25 = 600000.
Dodając do siebie wszystkie cyfry z kolumny dziesiątek tysięcy otrzymujemy 10000 ⋅ 24 ⋅ (1 + 3 + 5 + 7 + 9) = 10000 ⋅ 24 ⋅ 25 = 6000000.
Zatem suma wszystkich rozważanych liczb jest równa 6666600.
Rozwiązanie tą metodą można przedstawić w sposób skrócony:
(10000 + 1000 + 100 + 10 + 1) ⋅ (1 + 3 + 5 + 7 + 9) ⋅ 24 = 11111 ⋅ 25 ⋅ 24 = 6666600.
II sposób
Wszystkich liczb spełniających warunki zadania jest tyle, ile permutacji zbioru 5-elementowego, czyli 5! = 120 liczb.
Wśród nich są 24 liczby, w których na pierwszej pozycji znajduje się cyfra 1. Obliczymy ich sumę:
10000 ⋅ 24 + 6 ⋅ 3000 + 6 ⋅ 5000 + 6 ⋅ 7000 + 6 ⋅ 9000 + 6 ⋅ 300 + 6 ⋅ 500 + 6 ⋅ 700 + 6 ⋅ 900 + 6 ⋅ 30 + 6 ⋅ 50 + 6 ⋅ 70 + 6 ⋅ 90 + 6 ⋅ 3 + 6 ⋅ 5 + 6 ⋅ 7 + 6 ⋅ 9 = 399984.
Analogicznie suma 24 liczb, w których na pierwszej pozycji znajduje się cyfra 3, jest równa 866652, cyfra 5 – 1333320, cyfra 7 – 1799988, cyfra 9 – 2266656.
Zatem suma wszystkich rozważanych liczb jest równa 6666600.
III sposób
Wszystkich liczb spełniających warunki zadania jest tyle, ile permutacji zbioru 5-elementowego, czyli 5! = 120 liczb.
Wśród nich jest 12 liczb, w których na pierwszych dwóch pozycjach stoją cyfry 1 i 3. Obliczymy ich sumę:
10000 ⋅ 6 + 30000 ⋅ 6 + 1000 ⋅ 6 + 3000 ⋅ 6 + 4 ⋅ 500 + 4 ⋅ 50 + 4 ⋅ 5 + 4 ⋅ 700 + 4 ⋅ 70 + 4 ⋅ 7 + 4 ⋅ 900 + 4 ⋅ 90 + 4 ⋅ 9 = 273324.
Analogicznie obliczamy sumy 12 liczb dla pozostałych par cyfr na pierwszych dwóch pozycjach: 1 i 5 – 404436, 1 i 7 – 535548, 1 i 9 – 666660, 3 i 5 – 535548, 3 i 7 – 666660, 3 i 9 – 797772, 5 i 7 – 797772, 5 i 9 – 928884, 7 i 9 – 1059996.
Zatem suma wszystkich rozważanych liczb jest równa 6666600.
IV sposób
Zauważmy, że zbiór wszystkich 120 liczb pięciocyfrowych uzyskanych z cyfr 1, 3, 5, 7, 9 można pogrupować w pary takie, że suma cyfr w rzędach jedności, dziesiątek, setek, tysięcy i dziesiątek tysięcy jest równa 10, np. 37195 i 73915. Suma każdej takiej pary liczb jest równa 111110. Takich par liczb jest .
Stąd szukana suma jest równa 6666600.
V sposób
Przy dodawaniu rozważanych liczb wykorzystamy fakt, że:
- cyfry 1, 3, 5, 7, 9 stojące w rzędzie jedności oznaczają odpowiednio dodawanie liczb 1, 3, 5, 7, 9;
- cyfry 1, 3, 5, 7, 9 stojące w rzędzie dziesiątek oznaczają odpowiednio dodawanie liczb 10, 30, 50, 70, 90;
- cyfry 1, 3, 5, 7, 9 stojące w rzędzie setek oznaczają odpowiednio dodawanie liczb 100, 300, 500, 700, 900;
- cyfry 1, 3, 5, 7, 9 stojące w rzędzie tysięcy oznaczają odpowiednio dodawanie liczb 1000, 3000, 5000, 7000, 9000;
- cyfry 1, 3, 5, 7, 9 stojące w rzędzie dziesiątek tysięcy oznaczają odpowiednio dodawanie liczb 10000, 30000, 50000, 70000, 90000.
Obliczenie sumy
1 + 3 + 5 + 7 + 9 + 10 + 30 + 50 + 70 + 90 + 100 + 300 + 500 + 700 + 900 + 1000 + 3000 + 5000 + 7000 + 9000 + 10000 + 30000 + 50000 + 70000 + 90000 = 277775
jest równoznaczne z obliczeniem sumy pięciu z rozważanych liczb, przy czym te pięć liczb charakteryzuje własność: w tych pięciu liczbach każda cyfra zajmuje dokładnie 1 raz każdą z pięciu możliwych pozycji w liczbie pięciocyfrowej.
Odpowiednie przestawianie cyfr pozwoli rozdzielić zbiór wszystkich rozważanych w zadaniu liczb na 4! rozłącznych podzbiorów 5-elementowych, przy czym w każdym z tych podzbiorów suma wszystkich 5 liczb będzie równa 277775.
Zatem suma wszystkich rozważanych w zadaniu liczb jest równa: 4! ⋅ 277775 = 6666600.
Schemat punktowania
rozwiązanie pełne: zdający zapisze, że suma wszystkich rozważanych liczb jest równa 6666600.
pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający
• zapisze, że należy dodać do siebie 120 liczb, a w tych liczbach na każdej pozycji liczby 5-cyfrowej każda cyfra ze zbioru {1, 3, 5, 7, 9} pojawi się dokładnie 24 razy i na tym zakończy lub popełni błędy,
• obliczy dla wszystkich 120 liczb poprawną sumę tych samych pozycji systemu dziesiątkowego, tzn. sumę wszystkich jedności lub wszystkich dziesiątek, lub wszystkich setek, lub wszystkich tysięcy, lub wszystkich dziesiątek tysięcy i na tym zakończy lub popełni błędy,
albo
• obliczy sumę 24 liczb, mających na ustalonej pozycji systemu dziesiątkowego tę samą cyfrę i na tym zakończy lub popełni błędy,
albo
• obliczy przynajmniej 4 sumy 12 liczb, takich, że w sumowanych dwunastu liczbach na ustalonych dwóch pozycjach występuje ta sama para liczb i na tym zakończy lub popełni błędy,
albo
• zauważy i zapisze, że zbiór wszystkich 120 liczb pięciocyfrowych uzyskanych z cyfr 1, 3, 5, 7, 9 można pogrupować w pary takie, że suma cyfr w rzędach jedności, dziesiątek, setek, tysięcy i dziesiątek tysięcy jest równa 10 i na tym zakończy lub popełni błędy,
albo
• obliczy sumę pięciu liczb o własności: w tych pięciu liczbach każda cyfra zajmuje dokładnie 1 raz każdą z pięciu możliwych pozycji w liczbie pięciocyfrowej: 277775 i ponadto zauważy, że zbiór wszystkich rozważanych w zadaniu liczb można rozdzielić na 4! rozłącznych podzbiorów 5-elementowych, charakteryzujących się tym, że suma liczb z każdego podzbioru jest taka sama i na tym zakończy lub popełni błędy.
albo
rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający
• zapisze, że wszystkich pięciocyfrowych liczb o różnych cyfrach utworzonych z cyfr 1, 3, 5, 7, 9 jest 120 lub je wypisze
• zapisze, że któraś z cyfr występuje 24 razy na którymś z pięciu miejsc liczby pięciocyfrowej, np. cyfra 1 stoi 24 razy na pierwszej pozycji,
albo
• ustali, że na konkretnych dwóch pozycjach liczby pięciocyfrowej można ustawić cyfry ze zbioru {1, 3, 5, 7, 9} na 20 sposobów lub do ustawienia na konkretnych dwóch pozycjach liczby pięciocyfrowej można wybrać dwie liczby ze zbioru {1, 3, 5, 7, 9} na 10 sposobów,
albo
• obliczy sumę pięciu liczb o własności: w tych pięciu liczbach każda cyfra zajmuje dokładnie 1 raz każdą z pięciu możliwych pozycji w liczbie pięciocyfrowej: 277775,
albo
• zauważy, że zbiór wszystkich rozważanych w zadaniu liczb można rozdzielić na 4! rozłącznych podzbiorów 5-elementowych, charakteryzujących się tym, że suma liczb z każdego podzbioru jest taka sama.
albo
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający oblicza sumę , bez stosownego komentarza lub bez wypisania dwóch par liczb takich, że w każdej parze suma cyfr w rzędach jedności, dziesiątek, setek, tysięcy i dziesiątek tysięcy jest równa 10, to otrzymuje 1 punkt.
2. Jeżeli zdający rozważa zamiast cyfr 1, 3, 5, 7, 9 pięć różnych cyfr, przy czym co najmniej jedna z nich nie należy do zbioru {1, 3, 5, 7, 9} i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty.
3. Jeżeli zdający zlicza sumę liczb przyjmując, że cyfry 1, 3, 5, 7, 9 mogą się powtarzać i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, to może otrzymać co najwyżej 1 punkt.
Komentarz. Jeśli zdający oblicza sumę bez uzasadnienia, otrzymuje 1 punkt. Jeśli rozważa inne cyfry, otrzymuje co najwyżej 2 punkty. Jeśli dopuszcza powtarzanie cyfr, otrzymuje co najwyżej 1 punkt.