Zadanie 10, matura maj 2019, matematyka rozszerzona

4 pktobliczeniowetrudne 31%Maj 2019

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Punkt D leży na boku AB trójkąta ABC oraz ∣AC∣ = 16, ∣AD∣ = 6, ∣CD∣ = 14 i ∣BC∣ = ∣BD∣. Oblicz obwód trójkąta ABC.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Odpowiedź: LABC = 120.

Oznaczenia w przykładowych rozwiązaniach: a = ∣BC∣ = ∣BD∣, α=∣∢CAD∣\alpha = |\sphericalangle CAD|, β=∣∢CBD∣\beta = |\sphericalangle CBD|, δ=∣∢ADC∣\delta = |\sphericalangle ADC|, ω=∣∢BDC∣=∣∢BCD∣\omega = |\sphericalangle BDC| = |\sphericalangle BCD|, F – spodek wysokości CF opuszczonej na prostą AB, h = ∣CF∣, E – spodek wysokości BE trójkąta BCD.

I sposób

Z twierdzenia cosinusów dla trójkąta ADC otrzymujemy 142=162+62−2⋅16⋅6⋅cos⁡α14^2 = 16^2 + 6^2 - 2 \cdot 16 \cdot 6 \cdot \cos \alpha.

Stąd cos⁡α=162+62−1422⋅16⋅6=12\cos \alpha = \frac{16^2 + 6^2 - 14^2}{2 \cdot 16 \cdot 6} = \frac{1}{2}. Zatem α = 60°.

Z twierdzenia cosinusów dla trójkąta ABC otrzymujemy

a2=162+(a+6)2−2⋅16⋅(a+6)⋅cos⁡αa^2 = 16^2 + (a + 6)^2 - 2 \cdot 16 \cdot (a + 6) \cdot \cos \alpha,

a2=256+a2+12a+36−2⋅16⋅(a+6)⋅12a^2 = 256 + a^2 + 12a + 36 - 2 \cdot 16 \cdot (a + 6) \cdot \frac{1}{2},

4a = 196,

a = 49.

Obwód trójkąta ABC jest równy LABC = 16 + 6 + 2 ⋅ 49 = 120.

II sposób

Z twierdzenia cosinusów dla trójkąta ADC otrzymujemy 162=142+62−2⋅14⋅6⋅cos⁡δ16^2 = 14^2 + 6^2 - 2 \cdot 14 \cdot 6 \cdot \cos \delta.

Stąd cos⁡δ=142+62−1622⋅14⋅6=−17\cos \delta = \frac{14^2 + 6^2 - 16^2}{2 \cdot 14 \cdot 6} = -\frac{1}{7}.

Zatem cos⁡ω=cos⁡(180°−δ)=−cos⁡δ=−(−17)=17\cos \omega = \cos(180° - \delta) = -\cos \delta = -\left(-\frac{1}{7}\right) = \frac{1}{7}.

Z twierdzenia cosinusów dla trójkąta BCD otrzymujemy

142=a2+a2−2⋅a⋅a⋅cos⁡(180°−2ω)14^2 = a^2 + a^2 - 2 \cdot a \cdot a \cdot \cos(180° - 2\omega),

196=2a2(1+cos⁡2ω)196 = 2a^2(1 + \cos 2\omega),

a2=981+cos⁡2ω=981+2cos⁡2ω−1=49cos⁡2ω=49(17)2=492a^2 = \frac{98}{1 + \cos 2\omega} = \frac{98}{1 + 2\cos^2 \omega - 1} = \frac{49}{\cos^2 \omega} = \frac{49}{\left(\frac{1}{7}\right)^2} = 49^2, a = 49

albo

a2=a2+142−2⋅14a⋅cos⁡ωa^2 = a^2 + 14^2 - 2 \cdot 14a \cdot \cos \omega,

28a⋅17=19628a \cdot \frac{1}{7} = 196, a = 49,

albo z twierdzenia sinusów otrzymujemy

asin⁡ω=14sin⁡(180°−2ω)\frac{a}{\sin \omega} = \frac{14}{\sin(180° - 2\omega)},

sin⁡(180°−2ω)=sin⁡2ω=2sin⁡ω⋅cos⁡ω\sin(180° - 2\omega) = \sin 2\omega = 2\sin \omega \cdot \cos \omega,

sin⁡(180°−2ω)=2⋅42721⋅321=2427441\sin(180° - 2\omega) = 2 \cdot \frac{4\sqrt{27}}{21} \cdot \frac{3}{21} = \frac{24\sqrt{27}}{441},

a42721=142⋅42721⋅321\frac{a}{\frac{4\sqrt{27}}{21}} = \frac{14}{2 \cdot \frac{4\sqrt{27}}{21} \cdot \frac{3}{21}},

a=14621=49a = \frac{14}{\frac{6}{21}} = 49.

Obwód trójkąta ABC jest równy LABC = 16 + 6 + 2 ⋅ 49 = 120.

III sposób

Tak jak w II sposobie obliczamy cos⁡δ=−17\cos \delta = -\frac{1}{7} i cos⁡ω=17\cos \omega = \frac{1}{7}.

Trójkąt BCD jest równoramienny, więc spodek E wysokości BE tego trójkąta jest środkiem boku CD. Zatem cos⁡ω=∣ED∣a\cos \omega = \frac{|ED|}{a}, 17=7a\frac{1}{7} = \frac{7}{a}.

Stąd a = 49. Obwód trójkąta ABC jest równy LABC = 16 + 6 + 2 ⋅ 49 = 120.

IV sposób

Poprowadźmy wysokość CF trójkąta ABC. Z twierdzenia cosinusów dla trójkąta ADC otrzymujemy 142=162+62−2⋅16⋅6⋅cos⁡α14^2 = 16^2 + 6^2 - 2 \cdot 16 \cdot 6 \cdot \cos \alpha. Stąd cos⁡α=12\cos \alpha = \frac{1}{2}.

Zatem α = 60°. Trójkąt AFC jest więc połową trójkąta równobocznego o boku długości 16. Stąd ∣AF∣ = 8 i ∣CF∣=83|CF| = 8\sqrt{3}.

W rezultacie ∣DF∣ = ∣AF∣ − ∣AD∣ = 8 − 6 = 2 oraz ∣BF∣ = ∣BD∣ − ∣DF∣ = a − 2.

Z twierdzenia Pitagorasa dla trójkąta BCF otrzymujemy

a2=(83)2+(a−2)2a^2 = \left(8\sqrt{3}\right)^2 + (a - 2)^2,

a2 = 192 + a2 − 4a + 4,

4a = 196,

a = 49.

Obwód trójkąta ABC jest równy LABC = 16 + 6 + 2 ⋅ 49 = 120.

V sposób

Poprowadźmy wysokość CF trójkąta ABC; niech h = ∣CF∣, x = ∣DF∣. Z twierdzenia Pitagorasa dla trójkątów AFC i DFC otrzymujemy

162 = h2 + (x + 6)2 oraz 142 = h2 + x2,

256 = h2 + x2 + 12x + 36 oraz 196 = h2 + x2,

220 = 196 + 12x oraz h2 = 196 − x2,

24 = 12x oraz h2 = 196 − x2,

x = 2 oraz h=196−22=192h = \sqrt{196 - 2^2} = \sqrt{192}.

Zatem ∣BF∣ = ∣BD∣ − ∣DF∣ = a − 2.

Z twierdzenia Pitagorasa dla trójkąta BCF otrzymujemy

a2=(192)2+(a−2)2a^2 = \left(\sqrt{192}\right)^2 + (a - 2)^2,

a2 = 192 + a2 − 4a + 4,

4a = 196,

a = 49.

Obwód trójkąta ABC jest równy LABC = 16 + 6 + 2 ⋅ 49 = 120.

VI sposób

Z twierdzenia Stewarta dla trójkąta ABC otrzymujemy

162 ⋅ a + a2 ⋅ 6 = (a + 6)(142 + a ⋅ 6),

6a2 + 256a = (a + 6)(6a + 196),

3a2 + 128a = 3a2 + 116a + 588,

12a = 588,

a = 49.

Obwód trójkąta ABC jest równy LABC = 16 + 6 + 2 ⋅ 49 = 120.

VII sposób

Obliczmy pole trójkąta ADC ze wzoru Herona. Połowa obwodu tego trójkąta jest równa p=16+14+62=18p = \frac{16 + 14 + 6}{2} = 18, więc PADC=18⋅(18−16)⋅(18−14)⋅(18−6)=18⋅2⋅4⋅12=243P_{ADC} = \sqrt{18 \cdot (18 - 16) \cdot (18 - 14) \cdot (18 - 6)} = \sqrt{18 \cdot 2 \cdot 4 \cdot 12} = 24\sqrt{3}.

Trójkąt BCD jest równoramienny, więc wysokość h opuszczona na bok CD jest równa h=a2−72=a2−49h = \sqrt{a^2 - 7^2} = \sqrt{a^2 - 49}.

Zatem PBCD=12⋅14a2−49=7a2−49P_{BCD} = \frac{1}{2} \cdot 14\sqrt{a^2 - 49} = 7\sqrt{a^2 - 49}.

Ponieważ trójkąty ADC i BCD mają wspólną wysokość opuszczoną z wierzchołka C, więc PADCPBCD=6a\frac{P_{ADC}}{P_{BCD}} = \frac{6}{a}, czyli

2437a2−49=6a\frac{24\sqrt{3}}{7\sqrt{a^2 - 49}} = \frac{6}{a},

4a3=7a2−494a\sqrt{3} = 7\sqrt{a^2 - 49}.

Stąd

48a2 = 49(a2 − 49),

48a2 = 49a2 − 492,

a2 = 492.

Zatem a = 49.

Obwód trójkąta ABC jest równy LABC = 16 + 6 + 2 ⋅ 49 = 120.

VIII sposób

Obliczmy pole trójkąta ADC ze wzoru Herona. Połowa obwodu tego trójkąta jest równa p=16+14+62=18p = \frac{16 + 14 + 6}{2} = 18, więc PADC=18⋅(18−16)⋅(18−14)⋅(18−6)=18⋅2⋅4⋅12=243P_{ADC} = \sqrt{18 \cdot (18 - 16) \cdot (18 - 14) \cdot (18 - 6)} = \sqrt{18 \cdot 2 \cdot 4 \cdot 12} = 24\sqrt{3}.

Pola trójkątów ABC i BCD są równe odpowiednio PABC=12⋅(a+6)⋅a⋅sin⁡βP_{ABC} = \frac{1}{2} \cdot (a + 6) \cdot a \cdot \sin \beta oraz PBCD=12⋅a⋅a⋅sin⁡βP_{BCD} = \frac{1}{2} \cdot a \cdot a \cdot \sin \beta.

Ponieważ PABC = PBDC + PADC, więc

12⋅(a+6)⋅a⋅sin⁡β=12⋅a2⋅sin⁡β+243\frac{1}{2} \cdot (a + 6) \cdot a \cdot \sin \beta = \frac{1}{2} \cdot a^2 \cdot \sin \beta + 24\sqrt{3},

a2sin⁡β+6asin⁡β=a2sin⁡β+483a^2 \sin \beta + 6a \sin \beta = a^2 \sin \beta + 48\sqrt{3},

asin⁡β=83a \sin \beta = 8\sqrt{3},

a=83sin⁡β=832sin⁡β2cos⁡β2a = \frac{8\sqrt{3}}{\sin \beta} = \frac{8\sqrt{3}}{2\sin \frac{\beta}{2} \cos \frac{\beta}{2}},

(1) a=43sin⁡β2cos⁡β2a = \frac{4\sqrt{3}}{\sin \frac{\beta}{2} \cos \frac{\beta}{2}}.

Ponieważ trójkąt BCD jest równoramienny, więc wysokość opuszczona na podstawę CD dzieli ten trójkąt na dwa przystające trójkąty prostokątne. Zatem

(2) sin⁡β2=7a\sin \frac{\beta}{2} = \frac{7}{a}.

Z jedynki trygonometrycznej otrzymujemy

(3) cos⁡β2=1−sin⁡2β2=1−49a2\cos \frac{\beta}{2} = \sqrt{1 - \sin^2 \frac{\beta}{2}} = \sqrt{1 - \frac{49}{a^2}}.

Z (1), (2) i (3) otrzymujemy równanie z niewiadomą a: a=437a1−49a2a = \frac{4\sqrt{3}}{\frac{7}{a}\sqrt{1 - \frac{49}{a^2}}}.

Stąd

a⋅7a1−49a2=43a \cdot \frac{7}{a}\sqrt{1 - \frac{49}{a^2}} = 4\sqrt{3},

71−49a2=437\sqrt{1 - \frac{49}{a^2}} = 4\sqrt{3},

49(1−49a2)=4849\left(1 - \frac{49}{a^2}\right) = 48,

49−492a2=4849 - \frac{49^2}{a^2} = 48,

1=492a21 = \frac{49^2}{a^2},

a2 = 492.

Zatem a = 49.

Obwód trójkąta ABC jest równy LABC = 16 + 6 + 2 ⋅ 49 = 120.

IX sposób

Poprowadźmy wysokości CF i BE trójkąta BCD; niech h = ∣CF∣.

Obliczmy pole trójkąta ADC ze wzoru Herona. Połowa obwodu tego trójkąta jest równa p=16+14+62=18p = \frac{16 + 14 + 6}{2} = 18, więc PADC=18⋅(18−16)⋅(18−14)⋅(18−6)=18⋅2⋅4⋅12=243P_{ADC} = \sqrt{18 \cdot (18 - 16) \cdot (18 - 14) \cdot (18 - 6)} = \sqrt{18 \cdot 2 \cdot 4 \cdot 12} = 24\sqrt{3}.

Odcinek CF jest też wysokością trójkąta ADC, więc pole tego trójkąta jest równe PADC=12⋅∣AD∣⋅h=12⋅6⋅h=3hP_{ADC} = \frac{1}{2} \cdot |AD| \cdot h = \frac{1}{2} \cdot 6 \cdot h = 3h. Otrzymujemy zatem 3h=2433h = 24\sqrt{3}, h=83h = 8\sqrt{3}.

Z twierdzenia Pitagorasa dla trójkąta CDF otrzymujemy ∣DF∣2 = ∣CD∣2 − ∣CF∣2, ∣DF∣2=142−(83)2=4|DF|^2 = 14^2 - \left(8\sqrt{3}\right)^2 = 4. Stąd ∣DF∣ = 2.

Trójkąt BCD jest równoramienny, więc spodek E wysokości BE tego trójkąta jest środkiem podstawy CD. Zatem ∣DE∣=12⋅∣CD∣=12⋅14=7|DE| = \frac{1}{2} \cdot |CD| = \frac{1}{2} \cdot 14 = 7.

Trójkąty CDF i BDE są podobne, gdyż oba są prostokątne i mają wspólny kąt ostry przy wierzchołku D. Zatem

∣DB∣∣DE∣=∣CD∣∣DF∣\frac{|DB|}{|DE|} = \frac{|CD|}{|DF|},

a14=72\frac{a}{14} = \frac{7}{2},

a = 49.

Obwód trójkąta ABC jest równy LABC = 16 + 6 + 2 ⋅ 49 = 120.

X sposób

Z twierdzenia cosinusów dla trójkąta BCD otrzymujemy 142=a2+a2−2⋅a⋅a⋅cos⁡β14^2 = a^2 + a^2 - 2 \cdot a \cdot a \cdot \cos \beta.

Stąd cos⁡β=2a2−1422a2\cos \beta = \frac{2a^2 - 14^2}{2a^2}.

Z twierdzenia cosinusów dla trójkąta ABC otrzymujemy 162=(a+6)2+a2−2⋅(a+6)⋅a⋅cos⁡β16^2 = (a + 6)^2 + a^2 - 2 \cdot (a + 6) \cdot a \cdot \cos \beta.

Stąd i z poprzednio otrzymanego równania otrzymujemy równanie z jedną niewiadomą a

162=(a+6)2+a2−2⋅(a+6)⋅a⋅2a2−1422a216^2 = (a + 6)^2 + a^2 - 2 \cdot (a + 6) \cdot a \cdot \frac{2a^2 - 14^2}{2a^2},

256a = a(a + 6)2 + a3 − (a + 6)(2a2 − 196),

256a = a3 + 12a2 + 36a + a3 − 2a3 − 12a2 + 196a + 6 ⋅ 196,

24a = 6 ⋅ 196,

a = 49.

Obwód trójkąta ABC jest równy LABC = 16 + 6 + 2 ⋅ 49 = 120.

XI sposób

Poprowadźmy wysokość CF trójkąta BCD; niech h = ∣CF∣.

Obliczmy pole trójkąta ADC ze wzoru Herona. Połowa obwodu tego trójkąta jest równa p=16+14+62=18p = \frac{16 + 14 + 6}{2} = 18, więc PADC=18⋅(18−16)⋅(18−14)⋅(18−6)=18⋅2⋅4⋅12=243P_{ADC} = \sqrt{18 \cdot (18 - 16) \cdot (18 - 14) \cdot (18 - 6)} = \sqrt{18 \cdot 2 \cdot 4 \cdot 12} = 24\sqrt{3}.

Odcinek CF jest też wysokością trójkąta ADC, więc pole tego trójkąta jest równe PADC=12⋅∣AD∣⋅h=12⋅6⋅h=3hP_{ADC} = \frac{1}{2} \cdot |AD| \cdot h = \frac{1}{2} \cdot 6 \cdot h = 3h. Otrzymujemy zatem 3h=2433h = 24\sqrt{3}, h=83h = 8\sqrt{3}.

Pole trójkąta BCD jest więc równe PBCD=12⋅∣BD∣⋅h=12⋅83⋅a=43⋅aP_{BCD} = \frac{1}{2} \cdot |BD| \cdot h = \frac{1}{2} \cdot 8\sqrt{3} \cdot a = 4\sqrt{3} \cdot a.

Zapiszmy pole trójkąta ABC, stosując wzór Herona. Połowa obwodu trójkąta ABC jest równa p=a+6+a+162=a+11p = \frac{a + 6 + a + 16}{2} = a + 11, więc

PABC=(a+11)(a+11−16)(a+11−a−6)(a+11−a)=(a+11)(a−5)⋅5⋅11P_{ABC} = \sqrt{(a + 11)(a + 11 - 16)(a + 11 - a - 6)(a + 11 - a)} = \sqrt{(a + 11)(a - 5) \cdot 5 \cdot 11}.

Ponieważ PABC = PACD + PBCD, więc otrzymujemy

(a+11)(a−5)⋅5⋅11=243+43⋅a\sqrt{(a + 11)(a - 5) \cdot 5 \cdot 11} = 24\sqrt{3} + 4\sqrt{3} \cdot a.

Obie strony tego równania są dodatnie, więc podnosząc je do kwadratu, otrzymujemy równanie równoważne

(a + 11)(a − 5) ⋅ 5 ⋅ 11 = 1728 + 576a + 48a2,

55a2 + 330a − 3025 = 48a2 + 576a + 1728,

7a2 − 246a − 4753 = 0,

Δ = (−246)2 − 4 ⋅ 7 ⋅ (−4753) = 193600, Δ=440\sqrt{\Delta} = 440,

a=246−44014<0a = \frac{246 - 440}{14} < 0 lub a=246+44014=49a = \frac{246 + 440}{14} = 49.

Obwód trójkąta ABC jest równy LABC = 16 + 6 + 2 ⋅ 49 = 120.

Schemat punktowania

4 pkt

rozwiązanie pełne: zdający obliczy obwód trójkąta ABC: LABC = 120.

3 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający zapisze równanie wymierne z jedną niewiadomą a, np.:

a2=256+a2+12a+36−2⋅16⋅(a+6)⋅12a^2 = 256 + a^2 + 12a + 36 - 2 \cdot 16 \cdot (a + 6) \cdot \frac{1}{2} lub a2=49(17)2a^2 = \frac{49}{\left(\frac{1}{7}\right)^2}, lub 17=7a\frac{1}{7} = \frac{7}{a}, lub a2=(83)2+(a−2)2a^2 = \left(8\sqrt{3}\right)^2 + (a - 2)^2, lub a2=(192)2+(a−2)2a^2 = \left(\sqrt{192}\right)^2 + (a - 2)^2, lub 162 ⋅ a + a2 ⋅ 6 = (a + 6)(142 + a ⋅ 6), lub 48a2 = 49(a2 − 49), lub 49(1−49a2)=4849\left(1 - \frac{49}{a^2}\right) = 48, lub a437=142⋅437⋅17\frac{a}{\frac{4\sqrt{3}}{7}} = \frac{14}{2 \cdot \frac{4\sqrt{3}}{7} \cdot \frac{1}{7}}, lub a14=72\frac{a}{14} = \frac{7}{2}, lub 162=(a+6)2+a2−2⋅(a+6)⋅a⋅2a2−1422a216^2 = (a + 6)^2 + a^2 - 2 \cdot (a + 6) \cdot a \cdot \frac{2a^2 - 14^2}{2a^2}, lub (a+11)(a−5)⋅5⋅11=(243+43⋅a)2(a + 11)(a - 5) \cdot 5 \cdot 11 = \left(24\sqrt{3} + 4\sqrt{3} \cdot a\right)^2.

2 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający

• obliczy cos⁡α=12\cos \alpha = \frac{1}{2} oraz zapisze równanie wynikające z twierdzenia cosinusów dla trójkąta ABC: a2=162+(a+6)2−2⋅16⋅(a+6)⋅cos⁡αa^2 = 16^2 + (a + 6)^2 - 2 \cdot 16 \cdot (a + 6) \cdot \cos \alpha

• obliczy cos⁡ω=17\cos \omega = \frac{1}{7} oraz zapisze równanie wynikające z twierdzenia cosinusów dla trójkąta BCD, np.: 142=a2+a2−2⋅a⋅a⋅cos⁡(180°−2ω)14^2 = a^2 + a^2 - 2 \cdot a \cdot a \cdot \cos(180° - 2\omega) lub a2=a2+142−2⋅14a⋅cos⁡ωa^2 = a^2 + 14^2 - 2 \cdot 14a \cdot \cos \omega,

albo

• obliczy sin⁡ω=437\sin \omega = \frac{4\sqrt{3}}{7} oraz sin⁡(180°−2ω)=2⋅437⋅17\sin(180° - 2\omega) = 2 \cdot \frac{4\sqrt{3}}{7} \cdot \frac{1}{7},

albo

• obliczy cos⁡ω=17\cos \omega = \frac{1}{7} oraz zapisze równanie wynikające z definicji cosinusa w trójkącie BCD: cos⁡ω=∣ED∣a\cos \omega = \frac{|ED|}{a},

albo

• obliczy ∣AF∣ = 8, ∣CF∣=83|CF| = 8\sqrt{3} oraz wyznaczy długość odcinka BF w zależności od a: ∣BF∣ = a − 2,

albo

• obliczy pole trójkąta ADC, wyznaczy pole trójkąta BCD w zależności od a oraz wyznaczy stosunek pól trójkątów ADC i BCD w zależności od a: PADC=243P_{ADC} = 24\sqrt{3}, PBCD=7a2−49P_{BCD} = 7\sqrt{a^2 - 49}, PADCPBCD=6a\frac{P_{ADC}}{P_{BCD}} = \frac{6}{a},

albo

• zapisze równanie pierwiastkowe z niewiadomą a: a=437a1−49a2a = \frac{4\sqrt{3}}{\frac{7}{a}\sqrt{1 - \frac{49}{a^2}}},

albo

• obliczy pole trójkąta ADC, wysokość CF oraz długość odcinka DF: PADC=243P_{ADC} = 24\sqrt{3}, ∣CF∣=83|CF| = 8\sqrt{3}, ∣DF∣ = 2,

albo

• zapisze układ równań z dwiema niewiadomymi a i cos⁡β\cos \beta: 162=(a+6)2+a2−2⋅(a+6)⋅a⋅cos⁡β16^2 = (a + 6)^2 + a^2 - 2 \cdot (a + 6) \cdot a \cdot \cos \beta i 142=a2+a2−2⋅a⋅a⋅cos⁡β14^2 = a^2 + a^2 - 2 \cdot a \cdot a \cdot \cos \beta,

albo

• obliczy pole trójkąta ADC oraz wyznaczy pola trójkątów ABC i BCD w zależności od a: PADC=243P_{ADC} = 24\sqrt{3}, PABC=(a+11)(a−5)⋅5⋅11P_{ABC} = \sqrt{(a + 11)(a - 5) \cdot 5 \cdot 11}, PBCD=12⋅83⋅aP_{BCD} = \frac{1}{2} \cdot 8\sqrt{3} \cdot a

i na tym zakończy lub dalej popełnia błędy.

albo

1 pkt

rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania zadania: zdający

• obliczy cos⁡α=12\cos \alpha = \frac{1}{2}

• zapisze równanie wynikające z twierdzenia cosinusów dla trójkąta ABC: a2=162+(a+6)2−2⋅16⋅(a+6)⋅cos⁡αa^2 = 16^2 + (a + 6)^2 - 2 \cdot 16 \cdot (a + 6) \cdot \cos \alpha lub 162=(a+6)2+a2−2⋅(a+6)⋅a⋅cos⁡β16^2 = (a + 6)^2 + a^2 - 2 \cdot (a + 6) \cdot a \cdot \cos \beta,

albo

• obliczy cos⁡δ=−17\cos \delta = -\frac{1}{7} lub cos⁡ω=17\cos \omega = \frac{1}{7},

albo

• zapisze, że cos⁡ω=∣ED∣a\cos \omega = \frac{|ED|}{a} lub cos⁡ω=7a\cos \omega = \frac{7}{a},

albo

• zapisze układ dwóch równań z dwiema niewiadomymi: 162 = h2 + (x + 6)2 oraz 142 = h2 + x2,

albo

• obliczy pole trójkąta ADC i wyznaczy pole trójkąta BCD w zależności od a – długości boku BC: PADC=243P_{ADC} = 24\sqrt{3}, PBCD=7a2−49P_{BCD} = 7\sqrt{a^2 - 49},

albo

• obliczy pole trójkąta ADC i wyznaczy pola trójkątów ABC i BCD w zależności od a – długości boku BC oraz sin⁡β\sin \beta: PADC=243P_{ADC} = 24\sqrt{3}, PABC=12⋅(a+6)⋅a⋅sin⁡βP_{ABC} = \frac{1}{2} \cdot (a + 6) \cdot a \cdot \sin \beta, PBCD=12⋅a⋅a⋅sin⁡βP_{BCD} = \frac{1}{2} \cdot a \cdot a \cdot \sin \beta,

albo

• obliczy pole trójkąta ADC oraz wysokość CF: PADC=243P_{ADC} = 24\sqrt{3}, ∣CF∣=83|CF| = 8\sqrt{3},

albo

• zapisze równanie wynikające z twierdzenia cosinusów dla trójkąta BCD: 142=a2+a2−2⋅a⋅a⋅cos⁡β14^2 = a^2 + a^2 - 2 \cdot a \cdot a \cdot \cos \beta

i na tym zakończy lub dalej popełnia błędy.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Oznaczenia jak w przykładowych rozwiązaniach: a = ∣BC∣ = ∣BD∣, α=∣∢CAD∣\alpha = |\sphericalangle CAD|, β=∣∢CBD∣\beta = |\sphericalangle CBD|, δ=∣∢ADC∣\delta = |\sphericalangle ADC|, ω=∣∢BDC∣=∣∢BCD∣\omega = |\sphericalangle BDC| = |\sphericalangle BCD|, F – spodek wysokości CF, x = ∣DF∣, h = ∣CF∣, E – spodek wysokości BE trójkąta BCD.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający realizuje strategię rozwiązania i popełnia jedynie błędy rachunkowe, to może otrzymać 3 punkty, o ile popełnione błędy nie ułatwiają rozważanego zagadnienia na żadnym etapie rozwiązania.

2. Jeżeli zdający pominie współczynnik 12\frac{1}{2} we wzorze na pole trójkąta, to może otrzymać 3 punkty za rozwiązanie zadania konsekwentnie do końca.

3. Jeżeli zdający realizuje strategię rozwiązania i jedynym błędem, który jednak nie ułatwia rozważania zagadnienia na żadnym etapie rozwiązania, jest błąd polegający na niepoprawnym zastosowaniu:

a) twierdzenia cosinusów lub twierdzenia sinusów, lub niewłaściwym podstawieniu do wzoru z tego twierdzenia,

b) definicji funkcji trygonometrycznej,

c) wzoru Herona,

d) twierdzenia Pitagorasa,

e) wzoru redukcyjnego,

f) wzoru na pole trójkąta z sinusem kąta między bokami,

g) twierdzenia Stewarta,

h) wzoru „a2−b2=a2−b2\sqrt{a^2 - b^2} = a^2 - b^2” lub „(a + b)2 = a2 + b2”,

to zdający otrzymuje co najwyżej 2 punkty za rozwiązanie całego zadania.

4. Jeżeli zdający realizuje strategię rozwiązania i popełnia jeden błąd, wymieniony w uwadze 3., a ponadto popełnia błędy rachunkowe, to otrzymuje 1 punkt.

5. Jeżeli zdający stosuje przybliżenia funkcji trygonometrycznych i tym samym zmienia aspekt rozważanego zagadnienia, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.

6. Jeżeli zdający zakłada, że kąt CAD ma miarę 60 stopni, to może uzyskać jedynie punkty za te części rozwiązania, w których nie korzysta z tego nieuprawnionego założenia.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.