Zadanie 14, matura maj 2019, matematyka rozszerzona

4 pktobliczeniowetrudne 31%Maj 2019

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Rozwiąż równanie (cos⁡x)[sin⁡(x−π3)+sin⁡(x+π3)]=12sin⁡x(\cos x)\left[\sin\left(x - \frac{\pi}{3}\right) + \sin\left(x + \frac{\pi}{3}\right)\right] = \frac{1}{2}\sin x.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Odpowiedź: x = kπ lub x=π3+2kπx = \frac{\pi}{3} + 2k\pi, lub x=−π3+2kπx = -\frac{\pi}{3} + 2k\pi, gdzie k jest liczbą całkowitą.

I sposób

Przekształcamy równanie i otrzymujemy:

cos⁡x[2sin⁡x⋅cos⁡π3]=12sin⁡x\cos x\left[2\sin x \cdot \cos\frac{\pi}{3}\right] = \frac{1}{2}\sin x,

sin⁡x⋅cos⁡x−12sin⁡x=0\sin x \cdot \cos x - \frac{1}{2}\sin x = 0,

sin⁡x⋅(cos⁡x−12)=0\sin x \cdot \left(\cos x - \frac{1}{2}\right) = 0,

sin⁡x=0\sin x = 0 lub cos⁡x−12=0\cos x - \frac{1}{2} = 0.

Rozwiązania to: x = kπ lub x=π3+2kπx = \frac{\pi}{3} + 2k\pi, lub x=−π3+2kπx = -\frac{\pi}{3} + 2k\pi, gdzie k jest liczbą całkowitą.

II sposób

Przekształcamy równanie i otrzymujemy:

cos⁡x[2sin⁡x⋅cos⁡π3]=12sin⁡x\cos x\left[2\sin x \cdot \cos\frac{\pi}{3}\right] = \frac{1}{2}\sin x,

sin⁡x⋅cos⁡x−12sin⁡x=0\sin x \cdot \cos x - \frac{1}{2}\sin x = 0,

2sin⁡x⋅cos⁡x−sin⁡x=02\sin x \cdot \cos x - \sin x = 0,

sin⁡2x−sin⁡x=0\sin 2x - \sin x = 0,

2cos⁡3x2⋅sin⁡x2=02\cos\frac{3x}{2} \cdot \sin\frac{x}{2} = 0,

cos⁡3x2=0\cos\frac{3x}{2} = 0 lub sin⁡x2=0\sin\frac{x}{2} = 0,

3x2=π2+kπ\frac{3x}{2} = \frac{\pi}{2} + k\pi lub x2=kπ\frac{x}{2} = k\pi,

x=π3+23kπx = \frac{\pi}{3} + \frac{2}{3}k\pi lub x = 2kπ, gdzie k – liczba całkowita.

III sposób

Przekształcamy równanie i otrzymujemy:

cos⁡x[2sin⁡x⋅cos⁡π3]=12sin⁡x\cos x\left[2\sin x \cdot \cos\frac{\pi}{3}\right] = \frac{1}{2}\sin x,

sin⁡x⋅cos⁡x−12sin⁡x=0\sin x \cdot \cos x - \frac{1}{2}\sin x = 0,

2sin⁡x⋅cos⁡x−sin⁡x=02\sin x \cdot \cos x - \sin x = 0,

sin⁡2x−sin⁡x=0\sin 2x - \sin x = 0,

sin⁡2x=sin⁡x\sin 2x = \sin x,

2x = x + 2kπ lub 2x = π − x + 2kπ,

x = 2kπ lub x=π3+23kπx = \frac{\pi}{3} + \frac{2}{3}k\pi, gdzie k – liczba całkowita.

Schemat punktowania

4 pkt

rozwiązanie pełne: zdający zapisze rozwiązanie:

• x = kπ lub x=π3+2kπx = \frac{\pi}{3} + 2k\pi, lub x=−π3+2kπx = -\frac{\pi}{3} + 2k\pi,

• x=π3+23kπx = \frac{\pi}{3} + \frac{2}{3}k\pi lub x = 2kπ,

gdzie k jest liczbą całkowitą.

albo

3 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający

• rozwiąże jedno z równań otrzymanej alternatywy:

– sin⁡x=0\sin x = 0: x = kπ lub cos⁡x−12=0\cos x - \frac{1}{2} = 0: x=π3+2kπx = \frac{\pi}{3} + 2k\pi lub x=−π3+2kπx = -\frac{\pi}{3} + 2k\pi, gdzie k jest liczbą całkowitą,

– cos⁡3x2=0\cos\frac{3x}{2} = 0: x=π3+23kπx = \frac{\pi}{3} + \frac{2}{3}k\pi lub sin⁡x2=0\sin\frac{x}{2} = 0: x = 2kπ, gdzie k jest liczbą całkowitą,

albo

• wykorzysta równość sin⁡2x=sin⁡x\sin 2x = \sin x i zapisze: 2x = x + 2kπ lub 2x = π − x + 2kπ, gdzie k jest liczbą całkowitą

i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

albo

2 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający

• przekształci równanie równoważnie do alternatywy dwóch równań, np.: sin⁡x=0\sin x = 0 lub cos⁡x−12=0\cos x - \frac{1}{2} = 0, cos⁡3x2=0\cos\frac{3x}{2} = 0 lub sin⁡x2=0\sin\frac{x}{2} = 0

• zapisze równanie w postaci sin⁡2x=sin⁡x\sin 2x = \sin x i zapisze jedną z prawdziwych zależności między kątami, których sinusy są równe, np. 2x = x + 2kπ lub 2x = π − x + 2kπ,

albo

• zapisze jedno z równań sin⁡x=0\sin x = 0 lub cos⁡x−12=0\cos x - \frac{1}{2} = 0, lub cos⁡3x2=0\cos\frac{3x}{2} = 0, lub sin⁡x2=0\sin\frac{x}{2} = 0 i rozwiąże je poprawnie do końca

i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

albo

1 pkt

rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania zadania: zdający przekształci równanie równoważnie do postaci, w której występują funkcje sin⁡\sin i cos⁡\cos kąta x, np.: cos⁡x[2sin⁡x⋅cos⁡π3]=12sin⁡x\cos x\left[2\sin x \cdot \cos\frac{\pi}{3}\right] = \frac{1}{2}\sin x i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający przed uzyskaniem elementarnych równań trygonometrycznych popełnia jeden błąd, polegający na niepoprawnym zastosowaniu wzoru: na sumę sinusów lub na sinus sumy, lub na sinus różnicy, lub na sinus kąta podwojonego, albo dzieli obie strony równania przez sin⁡x\sin x i nie rozważa przypadku sin⁡x=0\sin x = 0, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie, o ile w rezultacie konsekwentnego postępowania otrzyma w wyniku końcowym przynajmniej dwie serie rozwiązań.

2. Jeżeli zdający przed uzyskaniem elementarnych równań trygonometrycznych błędnie podstawia wartość funkcji trygonometrycznej konkretnego kąta, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie.

3. Jeżeli przy zapisie serii rozwiązań zdający błędnie zapisze część z wielokrotnością kąta π, to otrzymuje co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.

4. Jeżeli zdający przy zapisie rozwiązań obu równań pominie część z wielokrotnością kąta π, to otrzymuje 3 punkty za całe rozwiązanie, o ile zapisze wszystkie rozwiązania z przedziału domkniętego długości 2π.

5. Jeżeli zdający popełnia błąd merytoryczny, polegający na:

– podniesieniu obu stron równania do potęgi drugiej bez sprawdzenia, czy otrzymane w efekcie dalszego rozumowania wyniki spełniają równanie

lub

– podstawieniu w miejsce cos⁡x\cos x wyrażenia 1−sin⁡2x\sqrt{1 - \sin^2 x},

to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie, o ile w rezultacie konsekwentnego postępowania otrzyma w wyniku końcowym przynajmniej dwie serie rozwiązań.

6. Jeżeli zdający przed uzyskaniem elementarnych równań trygonometrycznych popełnia co najmniej dwa błędy opisane w uwadze 1., to może otrzymać co najwyżej 1 punkt za całe rozwiązanie, przy czym może go otrzymać tylko za pierwszy krok rozwiązania, tj. za przekształcenie równania do postaci równania z niewiadomymi sin⁡x\sin x oraz cos⁡x\cos x.

Komentarz. Wymagane zastosowanie wzorów na sinus i cosinus sumy kątów. Sprawdzić ostateczną postać rozwiązania poprzez podstawienie.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.