Zadanie 7, matura maj 2019, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
2 punktyPunkt P = (10, 2429) leży na paraboli o równaniu y = 2x2 + x + 2219. Prosta o równaniu kierunkowym y = ax + b jest styczna do tej paraboli w punkcie P. Oblicz współczynnik b.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Odpowiedź: b = 2019.
I sposób
Przyjmujemy, że funkcja f jest określona wzorem f(x) = 2x2 + x + 2219.
Równanie stycznej do krzywej w punkcie P = (x0, f(x0)) ma postać: y − f(x0) = f′(x0)(x − x0).
Z danych zadania wynika, że: x0 = 10, f(x0) = f(10) = 2429.
Pochodna funkcji f jest określona wzorem: f′(x) = 4x + 1.
Wartość tej pochodnej dla argumentu x0 = 10 jest równa f′(x0) = f′(10) = 4 ⋅ 10 + 1 = 41.
Ponieważ f′(x0) = a, zatem a = 41.
Na podstawie równania stycznej do krzywej w danym punkcie mamy: y − 2429 = 41(x − 10), a stąd po przekształceniach otrzymujemy: y = 41x + 2019. Zatem b = 2019.
II sposób
Prosta o równaniu kierunkowym y = ax + b jest styczna do paraboli określonej równaniem y = 2x2 + x + 2219. Zatem układ równań ma dokładnie jedno rozwiązanie.
Stąd otrzymujemy: 2x2 + x + 2219 = ax + b. Po przekształceniach mamy: 2x2 + (1 − a)x + 2219 − b = 0.
Powyższe równanie musi mieć tylko jedno rozwiązanie w zbiorze liczb rzeczywistych, które jest jednocześnie odciętą punktu styczności paraboli i prostej. Oznacza to, że x0 = 10 (odcięta punktu styczności). Z drugiej strony równanie 2x2 + (1 − a)x + 2219 − b = 0 ma tylko jedno rozwiązanie w zbiorze liczb rzeczywistych, gdy Δ = 0 i jest ono równe , czyli .
Stąd wynika, że a = 41.
Współczynnik b możemy wyznaczyć na trzy sposoby:
1. sposób: podstawiając do równania prostej y = ax + b wartość a = 41 oraz współrzędne punktu P, otrzymujemy 2429 = 41 ⋅ 10 + b. Stąd b = 2019.
2. sposób: podstawiając do równania 2x2 + (1 − a)x + 2219 − b = 0 wartość a = 41, otrzymamy równanie 2x2 − 40x + 2219 − b = 0. Równanie to ma jedno rozwiązanie, czyli Δ = 0, a zatem (−40)2 − 4 ⋅ 2 ⋅ (2219 − b) = 0. Stąd b = 2019.
3. sposób: podstawiając do równania 2x2 + (1 − a)x + 2219 − b = 0 wartości a = 41 i x0 = 10 mamy: 2 ⋅ 102 − 40 ⋅ 10 + 2219 − b = 0. Stąd b = 2019.
Schemat punktowania
gdy zdający obliczy współczynnik b: b = 2019.
gdy zdający obliczy współczynnik kierunkowy stycznej: a = 41 lub obliczy wartość pochodnej funkcji f, określonej wzorem f(x) = 2x2 + x + 2219, dla argumentu 10: f′(10) = 41.
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający popełni błąd przy wyznaczaniu pochodnej danej funkcji, ale otrzyma wielomian stopnia 1. i poprawnie zinterpretuje współczynnik a jako f′(10), to może otrzymać 1 punkt, o ile konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca.
2. Jeżeli zdający przyjmie, że x0 = 2429 i rozwiąże zadanie konsekwentnie do końca, nie popełniając innych błędów, to otrzymuje 1 punkt.
Komentarz. Jeśli zdający popełni błąd przy wyznaczaniu pochodnej, ale otrzyma wielomian stopnia 1. i poprawnie zinterpretuje współczynnik a jako f′(10), otrzymuje 1 punkt, jeśli konsekwentnie rozwiąże do końca. Jeśli przyjmie x0 = 2429 zamiast prawidłowego, otrzymuje 1 punkt.