Zadanie 12, matura maj 2019, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
6 punktówTrzywyrazowy ciąg (a, b, c) o wyrazach dodatnich jest arytmetyczny, natomiast ciąg jest geometryczny. Oblicz iloraz ciągu geometrycznego.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Odpowiedź: .
Przykładowe rozwiązanie
Zakładamy, że a ≠ 0, b ≠ 0, a + b + c ≠ 0.
Ciąg (a, b, c) jest ciągiem arytmetycznym, a zatem: .
Ciąg jest ciągiem geometrycznym, a zatem: ,
stąd po przekształceniach otrzymujemy: .
Po podstawieniu b otrzymujemy:
,
,
9(a2 + 2ac + c2) = 32a2 + 16a2 + 16ac + 16ac.
Równanie można doprowadzić do postaci: −39a2 − 14ac + 9c2 = 0 lub 9c2 − 14ac − 39a2 = 0.
Wyróżnik trójmianu kwadratowego −39a2 − 14ac + 9c2 (a traktujemy jako zmienną) jest równy Δ = 1600c2, .
Wyróżnik trójmianu kwadratowego 9c2 − 14ac − 39a2 (c traktujemy jako zmienną) jest równy Δ = 1600a2, .
Stąd pierwiastki równań odpowiednio −39a2 − 14ac + 9c2 = 0 i 9c2 − 14ac − 39a2 = 0 są równe:
lub oraz lub c2 = 3a.
Rozwiązania i są sprzeczne z założeniem o dodatniości wyrazów ciągu arytmetycznego.
A zatem lub b = 2a.
Iloraz ciągu geometrycznego jest równy , a zatem .
Uwaga
Możemy też w rozwiązaniu zauważyć, że i c = 2b − a. Wówczas otrzymamy równanie kwadratowe: 3q2 + 8q − 3 = 0. Wyznaczamy dwa rozwiązania tego równania: q = −3 lub . Zauważamy, że tylko spełnia warunki zadania.
Schemat punktowania
Rozwiązanie składa się z dwóch etapów.
Pierwszy etap polega na wyznaczeniu zależności niezbędnych do obliczenia q. Za poprawne rozwiązanie tego etapu zdający otrzymuje 4 punkty.
Drugi etap polega na wyznaczeniu wartości ilorazu ciągu geometrycznego. Za poprawne rozwiązanie tego etapu zdający otrzymuje 2 punkty.
Uwaga: zdający może rozpocząć realizację drugiego etapu przed podjęciem działań koniecznych do realizacji pierwszego etapu.
Pierwszy etap:
zdający
• zapisze poprawne zależności między wyrazami ciągu: , albo c = 3a, b = 2a, albo , albo
• zapisze równanie kwadratowe z niewiadomą q: 3q2 + 8q − 3 = 0.
albo
zdający
• rozwiąże równanie z niewiadomymi a i c: lub albo lub c2 = 3a
• zapisze równanie kwadratowe z niewiadomą lub : lub .
albo
zdający zapisze równanie z dwiema niewiadomymi:
• np.: a i c:
• np.: a i r: .
albo
zdający zapisze zależności wynikające z zastosowania własności ciągów arytmetycznego i geometrycznego, np.: , lub b = a + r, c = a + 2r, .
Drugi etap:
zdający obliczy wartość ilorazu ciągu geometrycznego: .
zdający wyrazi iloraz ciągu geometrycznego jako funkcję dwóch zmiennych, np.: lub .
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający realizuje strategię rozwiązania i popełnia jedynie błędy rachunkowe, to może otrzymać 5 punktów, o ile popełnione błędy nie ułatwiają rozważanego zagadnienia na żadnym etapie rozwiązania.
2. Jeżeli zdający realizuje strategię rozwiązania i jedynym błędem, który jednak nie ułatwia rozważania zagadnienia na żadnym etapie rozwiązania, jest błąd polegający na niepoprawnym zastosowaniu własności ciągu arytmetycznego albo ciągu geometrycznego, to zdający otrzymuje co najwyżej 4 punkty.
3. Jeżeli zdający pomyli ciąg arytmetyczny z geometrycznym, to za całe rozwiązanie otrzymuje 0 punktów, o ile nie uzyska punktu za wyznaczenie q w zależności od dwóch zmiennych, np.: .
4. Jeżeli zdający nie otrzyma równania kwadratowego zupełnego z dwiema niewiadomymi, to uznajemy, że znacznie ułatwił sobie rozwiązanie i za pierwszy etap rozwiązania może otrzymać co najwyżej 2 punkty.
5. Jeżeli zdający wyznacza q jedynie na podstawie konkretnych wartości wyrazów ciągów arytmetycznego i geometrycznego, to otrzymuje co najwyżej 1 punkt.
Komentarz. Wymagane jest zarówno wykorzystanie warunku arytmetyczności jak i geometryczności. Wszystkie wyrazy ciągów muszą być dodatnie.