Zadanie 13, matura maj 2019, matematyka rozszerzona

6 pktobliczenioweśrednie 44%Maj 2019

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

6 punktów

Wielomian określony wzorem W(x) = 2x3 + (m3 + 2)x2 − 11x − 2(2m + 1) jest podzielny przez dwumian (x − 2) oraz przy dzieleniu przez dwumian (x + 1) daje resztę 6. Oblicz m i dla wyznaczonej wartości m rozwiąż nierówność W(x) ≤ 0.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Odpowiedź: m = 1, x∈(−∞,−3⟩∪⟨−12,2⟩x \in (-\infty, -3\rangle \cup \left\langle -\frac{1}{2}, 2\right\rangle.

Przykładowe rozwiązanie

Rozwiązanie składa się z dwóch etapów.

Pierwszy etap

Wielomian W(x) jest podzielny przez dwumian x − 2, więc 2 jest pierwiastkiem tego wielomianu. Zatem W(2) = 0. Stąd otrzymujemy

16 + 4m3 + 8 − 22 − 4m − 2 = 0,

4m3 − 4m = 0.

Przy dzieleniu wielomianu W(x) przez dwumian x + 1 otrzymujemy resztę 6, więc W(−1) = 6. Stąd otrzymujemy

−2 + m3 + 2 + 11 − 4m − 2 = 6,

m3 − 4m + 3 = 0.

Rozwiązujemy układ równań {4m3−4m=0m3−4m+3=0\begin{cases} 4m^3 - 4m = 0 \\ m^3 - 4m + 3 = 0 \end{cases}.

I sposób

Z równania 4m3 − 4m = 0 otrzymujemy rozwiązania: m = 0, m = −1, m = 1. Z tych trzech liczb tylko liczba 1 spełnia drugie równanie, zatem liczba 1 jest rozwiązaniem układu równań.

II sposób

Z równania m3 − 4m + 3 = 0 otrzymujemy rozwiązania: m = 1, m=−1−132m = \frac{-1 - \sqrt{13}}{2}, m=−1+132m = \frac{-1 + \sqrt{13}}{2}. Z tych trzech liczb tylko liczba 1 spełnia pierwsze równanie, zatem liczba 1 jest rozwiązaniem układu równań.

III sposób

Przyrównując lewe strony obu równań układu, otrzymujemy

{4m3−4m=m3−4m+34m3−4m=0\begin{cases} 4m^3 - 4m = m^3 - 4m + 3 \\ 4m^3 - 4m = 0 \end{cases}, {3m3−3=04m3−4m=0\begin{cases} 3m^3 - 3 = 0 \\ 4m^3 - 4m = 0 \end{cases}, {m3=14m3−4m=0\begin{cases} m^3 = 1 \\ 4m^3 - 4m = 0 \end{cases} i {m=14m3−4m=0\begin{cases} m = 1 \\ 4m^3 - 4m = 0 \end{cases}.

Sprawdzamy, czy liczba 1 spełnia jedno z równań: 4 ⋅ 13 − 4 ⋅ 1 = 4 − 4 = 0 lub 13 − 4 ⋅ 1 + 3 = 4 − 4 = 0.

Liczba m = 1 spełnia każde z równań układu, więc jest jedynym rozwiązaniem tego układu.

Drugi etap

Dla m = 1 nierówność W(x) ≤ 0 przyjmuje postać 2x3 + 3x2 − 11x − 6 ≤ 0.

Rozwiązujemy tę nierówność, stosując przekształcenia równoważne, i otrzymujemy kolejno:

(x − 2)(2x2 + 7x + 3) ≤ 0,

2(x−2)(x+3)(x+12)≤02(x - 2)(x + 3)\left(x + \frac{1}{2}\right) \le 0.

Zbiorem rozwiązań nierówności jest (−∞,−3⟩∪⟨−12,2⟩(-\infty, -3\rangle \cup \left\langle -\frac{1}{2}, 2\right\rangle.

Schemat punktowania

Rozwiązanie składa się z dwóch etapów.

Pierwszy etap polega na wyznaczeniu wartości parametru m, dla której spełnione są warunki określone w zadaniu. Za poprawne rozwiązanie tego etapu zdający otrzymuje 4 punkty, przy czym otrzymuje:

4 pkt

gdy uzasadni, że jedyną wartością parametru m jest m = 1,

3 pkt

gdy

• zapisze oba równania wynikające z treści zadania, np.: 2 ⋅ 23 + (m3 + 2) ⋅ 22 − 11 ⋅ 2 − 2(2m + 1) = 0, 2 ⋅ (−1)3 + (m3 + 2) ⋅ (−1)2 − 11 ⋅ (−1) − 2(2m + 1) = 6 i rozwiąże przynajmniej jedno z nich

lub

• rozwiąże równanie wynikające z tego układu, np.: 4m3 − 4m = m3 − 4m + 3,

2 pkt

gdy

• zapisze oba równania wynikające z treści zadania, np.: 2 ⋅ 23 + (m3 + 2) ⋅ 22 − 11 ⋅ 2 − 2(2m + 1) = 0, 2 ⋅ (−1)3 + (m3 + 2) ⋅ (−1)2 − 11 ⋅ (−1) − 2(2m + 1) = 6

• zapisze tylko jedno równanie wynikające z treści zadania i rozwiąże je, np.: 2 ⋅ 23 + (m3 + 2) ⋅ 22 − 11 ⋅ 2 − 2(2m + 1) = 0, skąd m = 0, m = −1, m = 1,

albo

1 pkt

gdy zapisze jedno z równań wynikających z treści zadania, np.: 2 ⋅ 23 + (m3 + 2) ⋅ 22 − 11 ⋅ 2 − 2(2m + 1) = 0, 2 ⋅ (−1)3 + (m3 + 2) ⋅ (−1)2 − 11 ⋅ (−1) − 2(2m + 1) = 6.

Drugi etap polega na rozwiązaniu nierówności wielomianowej. Za poprawne rozwiązanie tego etapu zdający otrzymuje 2 punkty, przy czym:

2 pkt

zdający rozwiąże nierówność: x∈(−∞,−3⟩∪⟨−12,2⟩x \in (-\infty, -3\rangle \cup \left\langle -\frac{1}{2}, 2\right\rangle,

1 pkt

zdający wyznaczy wszystkie pierwiastki wielomianu 2x3 + 3x2 − 11x − 6: x1 = −3, x2=−12x_2 = -\frac{1}{2}, x3 = 2.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający po zapisaniu układu równań jedynie zapisze m = 1, to otrzymuje 3 punkty za pierwszy etap rozwiązania, jeśli natomiast opatrzy to odpowiednim komentarzem, np.: „jedynym rozwiązaniem układu równań jest m = 1”, to otrzymuje 4 punkty.

2. Jeżeli zdający poprawnie interpretuje treść zadania W(2) = 0 i W(−1) = 6, ale popełnia błędy rachunkowe, zapisując równania wynikające z tych warunków, to za I etap może otrzymać co najwyżej 3 punkty, o ile popełnione błędy nie ułatwiają rozwiązania układu i układ nie jest sprzeczny.

3. Jeżeli zdający popełnia błędy w interpretacji treści zadania, zapisując np. W(−2) = 0 i W(1) = 6, w konsekwencji których zapisuje błędne równania wynikające z tych warunków, to za I etap otrzymuje 0 punktów.

4. Jeżeli zdający w wyniku błędów otrzyma wielomian W(x), który ma trzy różne pierwiastki, przy czym jednym z nich jest liczba 2, to może otrzymać 2 punkty za drugi etap, o ile konsekwentnie rozwiąże otrzymaną nierówność.

5. Jeżeli zdający w wyniku błędów rachunkowych otrzyma wielomian W(x), który ma trzy różne pierwiastki, przy czym żadnym z nich nie jest liczba 2, to zdający może otrzymać 1 punkt za drugi etap, o ile konsekwentnie rozwiąże otrzymaną nierówność.

6. Jeżeli zdający w wyniku błędów rachunkowych otrzyma wielomian W(x), który ma co najwyżej dwa pierwiastki (nie liczymy krotności pierwiastków), to otrzymuje 0 punktów za drugi etap.

7. Przy rozwiązaniu układu równań wynikającego z treści zadania metodą opisaną w III sposobie akceptujemy sytuację, w której zdający nie zapisze, że liczba m = 1 spełnia oba równania układu.

8. Jeżeli zdający w I etapie rozwiązania obiera III sposób i popełnia jedynie błąd rachunkowy przy rozwiązywaniu układu równań, ale otrzymuje jedną wartość m, to może otrzymać co najwyżej 5 punktów za całe rozwiązanie, o ile konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca.

Komentarz. Wymaga dokładnych obliczeń wartości wielomianu w podanych punktach. Sprawdzić pierwiastkami wymiernego (twierdzenie o wymiernych pierwiastkach wielomianu).

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.