Zadanie 13, matura maj 2019, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
6 punktówWielomian określony wzorem W(x) = 2x3 + (m3 + 2)x2 − 11x − 2(2m + 1) jest podzielny przez dwumian (x − 2) oraz przy dzieleniu przez dwumian (x + 1) daje resztę 6. Oblicz m i dla wyznaczonej wartości m rozwiąż nierówność W(x) ≤ 0.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Odpowiedź: m = 1, .
Przykładowe rozwiązanie
Rozwiązanie składa się z dwóch etapów.
Pierwszy etap
Wielomian W(x) jest podzielny przez dwumian x − 2, więc 2 jest pierwiastkiem tego wielomianu. Zatem W(2) = 0. Stąd otrzymujemy
16 + 4m3 + 8 − 22 − 4m − 2 = 0,
4m3 − 4m = 0.
Przy dzieleniu wielomianu W(x) przez dwumian x + 1 otrzymujemy resztę 6, więc W(−1) = 6. Stąd otrzymujemy
−2 + m3 + 2 + 11 − 4m − 2 = 6,
m3 − 4m + 3 = 0.
Rozwiązujemy układ równań .
I sposób
Z równania 4m3 − 4m = 0 otrzymujemy rozwiązania: m = 0, m = −1, m = 1. Z tych trzech liczb tylko liczba 1 spełnia drugie równanie, zatem liczba 1 jest rozwiązaniem układu równań.
II sposób
Z równania m3 − 4m + 3 = 0 otrzymujemy rozwiązania: m = 1, , . Z tych trzech liczb tylko liczba 1 spełnia pierwsze równanie, zatem liczba 1 jest rozwiązaniem układu równań.
III sposób
Przyrównując lewe strony obu równań układu, otrzymujemy
, , i .
Sprawdzamy, czy liczba 1 spełnia jedno z równań: 4 ⋅ 13 − 4 ⋅ 1 = 4 − 4 = 0 lub 13 − 4 ⋅ 1 + 3 = 4 − 4 = 0.
Liczba m = 1 spełnia każde z równań układu, więc jest jedynym rozwiązaniem tego układu.
Drugi etap
Dla m = 1 nierówność W(x) ≤ 0 przyjmuje postać 2x3 + 3x2 − 11x − 6 ≤ 0.
Rozwiązujemy tę nierówność, stosując przekształcenia równoważne, i otrzymujemy kolejno:
(x − 2)(2x2 + 7x + 3) ≤ 0,
.
Zbiorem rozwiązań nierówności jest .
Schemat punktowania
Rozwiązanie składa się z dwóch etapów.
Pierwszy etap polega na wyznaczeniu wartości parametru m, dla której spełnione są warunki określone w zadaniu. Za poprawne rozwiązanie tego etapu zdający otrzymuje 4 punkty, przy czym otrzymuje:
gdy uzasadni, że jedyną wartością parametru m jest m = 1,
gdy
• zapisze oba równania wynikające z treści zadania, np.: 2 ⋅ 23 + (m3 + 2) ⋅ 22 − 11 ⋅ 2 − 2(2m + 1) = 0, 2 ⋅ (−1)3 + (m3 + 2) ⋅ (−1)2 − 11 ⋅ (−1) − 2(2m + 1) = 6 i rozwiąże przynajmniej jedno z nich
lub
• rozwiąże równanie wynikające z tego układu, np.: 4m3 − 4m = m3 − 4m + 3,
gdy
• zapisze oba równania wynikające z treści zadania, np.: 2 ⋅ 23 + (m3 + 2) ⋅ 22 − 11 ⋅ 2 − 2(2m + 1) = 0, 2 ⋅ (−1)3 + (m3 + 2) ⋅ (−1)2 − 11 ⋅ (−1) − 2(2m + 1) = 6
• zapisze tylko jedno równanie wynikające z treści zadania i rozwiąże je, np.: 2 ⋅ 23 + (m3 + 2) ⋅ 22 − 11 ⋅ 2 − 2(2m + 1) = 0, skąd m = 0, m = −1, m = 1,
albo
gdy zapisze jedno z równań wynikających z treści zadania, np.: 2 ⋅ 23 + (m3 + 2) ⋅ 22 − 11 ⋅ 2 − 2(2m + 1) = 0, 2 ⋅ (−1)3 + (m3 + 2) ⋅ (−1)2 − 11 ⋅ (−1) − 2(2m + 1) = 6.
Drugi etap polega na rozwiązaniu nierówności wielomianowej. Za poprawne rozwiązanie tego etapu zdający otrzymuje 2 punkty, przy czym:
zdający rozwiąże nierówność: ,
zdający wyznaczy wszystkie pierwiastki wielomianu 2x3 + 3x2 − 11x − 6: x1 = −3, , x3 = 2.
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający po zapisaniu układu równań jedynie zapisze m = 1, to otrzymuje 3 punkty za pierwszy etap rozwiązania, jeśli natomiast opatrzy to odpowiednim komentarzem, np.: „jedynym rozwiązaniem układu równań jest m = 1”, to otrzymuje 4 punkty.
2. Jeżeli zdający poprawnie interpretuje treść zadania W(2) = 0 i W(−1) = 6, ale popełnia błędy rachunkowe, zapisując równania wynikające z tych warunków, to za I etap może otrzymać co najwyżej 3 punkty, o ile popełnione błędy nie ułatwiają rozwiązania układu i układ nie jest sprzeczny.
3. Jeżeli zdający popełnia błędy w interpretacji treści zadania, zapisując np. W(−2) = 0 i W(1) = 6, w konsekwencji których zapisuje błędne równania wynikające z tych warunków, to za I etap otrzymuje 0 punktów.
4. Jeżeli zdający w wyniku błędów otrzyma wielomian W(x), który ma trzy różne pierwiastki, przy czym jednym z nich jest liczba 2, to może otrzymać 2 punkty za drugi etap, o ile konsekwentnie rozwiąże otrzymaną nierówność.
5. Jeżeli zdający w wyniku błędów rachunkowych otrzyma wielomian W(x), który ma trzy różne pierwiastki, przy czym żadnym z nich nie jest liczba 2, to zdający może otrzymać 1 punkt za drugi etap, o ile konsekwentnie rozwiąże otrzymaną nierówność.
6. Jeżeli zdający w wyniku błędów rachunkowych otrzyma wielomian W(x), który ma co najwyżej dwa pierwiastki (nie liczymy krotności pierwiastków), to otrzymuje 0 punktów za drugi etap.
7. Przy rozwiązaniu układu równań wynikającego z treści zadania metodą opisaną w III sposobie akceptujemy sytuację, w której zdający nie zapisze, że liczba m = 1 spełnia oba równania układu.
8. Jeżeli zdający w I etapie rozwiązania obiera III sposób i popełnia jedynie błąd rachunkowy przy rozwiązywaniu układu równań, ale otrzymuje jedną wartość m, to może otrzymać co najwyżej 5 punktów za całe rozwiązanie, o ile konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca.
Komentarz. Wymaga dokładnych obliczeń wartości wielomianu w podanych punktach. Sprawdzić pierwiastkami wymiernego (twierdzenie o wymiernych pierwiastkach wielomianu).