Zadanie 9.2, matura maj 2018, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Kulę o promieniu 40 cm zawieszono na linie o długości 6 m. Następnie układ wychylono o pewien kąt i puszczono swobodnie. Rysunek 1. przedstawia sytuację w chwili, gdy kula jest wychylona maksymalnie względem pionu, natomiast rysunek 2. – gdy kula przechodzi przez najniższy punkt toru (a lina – przez położenie pionowe).
PowiększPolecenie
2 punktyOszacuj czas, po jakim kula dotrze od najwyższego do najniższego punktu toru jej ruchu. Wykorzystaj wartość przyspieszenia ziemskiego równą i pomiń masę liny. Wynik podaj z dokładnością do dwóch cyfr znaczących.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
(akceptowane wyniki od 1,2 s do 1,3 s)
Przykładowe rozwiązania
Sposób 1.
Oszacujemy okres wahań, przyjmując układ za wahadło matematyczne. Za długość wahadła przyjmiemy odległość od nieruchomego końca liny do środka masy kuli:
l = d + r = 6 m + 0,4 m = 6,4 m
Zastosujemy wzór na okres wahadła matematycznego o długości l:
Czas, po jakim kula dotrze od najwyższego do najniższego punktu toru, wynosi ćwierć okresu:
Uwaga! Za długość wahadła l można było przyjąć wartość od l = d do l = d + 2r. Zdający nie musi uwzględniać poprawek wynikających z modelu wahadła fizycznego. Skrajne wyniki wychodzą wtedy odpowiednio: T = 4,91 s ≈ 4,9 s oraz t = 1,23 s ≈ 1,2 s; T = 5,23 s ≈ 5,2 s oraz t = 1,31 s ≈ 1,3 s.
Sposób 2. (dla zdających, którzy użyli metod wykraczających poza podstawę programową – modelu wahadła fizycznego)
Zapiszemy wzór na okres wahadła fizycznego:
gdzie Iz jest momentem bezwładności układu lina – kula względem punktu zaczepienia, m jest masą kuli, M jest masą liny, lSM jest odległością od punktu zaczepienia liny do środka masy układu lina – kula. Skorzystamy dalej ze wzoru na środek masy oraz wzoru Steinera i addytywności momentów bezwładności:
Zgodnie z poleceniem pominiemy masę liny M:
Po podstawieniu danych z zadania otrzymujemy:
Czas, po jakim kula dotrze od najwyższego do najniższego punktu toru ruchu, wynosi ćwierć okresu:
Schemat punktowania
prawidłowa metoda wyznaczenia czasu oraz prawidłowy wynik liczbowy z jednostką zawarty w przedziale czasu od t = 1,2 s do t = 1,3 s.
prawidłowa metoda pozwalająca wyznaczyć czas, po jakim kula dotrze od najwyższego do najniższego punktu toru
LUB
– prawidłowe obliczenie okresu drgań wahadła
LUB
– oszacowanie czasu bez powołania się na odpowiednie zależności.
brak spełnienia powyższych kryteriów.