Zadanie 10.3, matura maj 2019, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Na wykresie poniżej, w płaszczyźnie parametrów (V, p) – objętości i ciśnienia, przedstawiono wykres cyklu przemian termodynamicznych ustalonej masy gazu doskonałego, które zachodzą podczas pracy pewnego silnika cieplnego. Osie na wykresie wyskalowane są liniowo.
PowiększPolecenie
3 punktyPrzyjmij, że dana jest sprawność η silnika cieplnego opisanego w zadaniu 10. oraz znane są parametry p1, p2, V1 i V2 zaznaczone na wykresie.
Wyprowadź wzór pozwalający obliczyć – tylko na podstawie powyższych danych – ciepło oddane przez gaz do chłodnicy w jednym cyklu pracy tego silnika cieplnego.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
, co można też zapisać jako
Przykładowe rozwiązanie, sposób 1.:
Krok 1.a. Zapiszemy związek między pracą całkowitą wykonaną w cyklu a ciepłem pobranym i oddanym w tym cyklu – zgodnie z I zasadą termodynamiki (oznaczenia wartości bezwzględnych nie są wymagane):
1) ∣Wc∣ = ∣Qpob∣ − ∣Qodd∣, ponieważ ΔU = 0
Zapiszemy definicję sprawności cyklu:
2)
Powyższe dwa związki można zapisać za pomocą jednego równoważnego im równania z wyeliminowanym ciepłem pobranym:
lub
Krok 1.b. Zapiszemy wzór na pracę całkowitą w cyklu z wykorzystaniem wzorów na pracę w przemianie izobarycznej albo z wykorzystaniem zależności między pracą całkowitą w cyklu i polem obszaru ograniczonego zamkniętą krzywą cyklu:
∣Wc∣ = p2(V2 − V1) − p1(V2 − V1) = (p2 − p1)(V2 − V1)
Krok 2. Z powyższych zależności wyprowadzamy wzór na ciepło oddane:
Wynik można wyrazić także w następujący sposób:
Sposób 2. (z założeniem wartości CV, bez wykorzystania sprawności)
Krok 1. Zapiszemy wyrażenie określające co do wartości bezwzględnej związek całkowitego ciepła oddanego w cyklu z przyrostami temperatur w poszczególnych przemianach:
∣Qodd∣ = ∣Q34∣ + ∣Q41∣ = nCV∣ΔT34∣ + nCp∣ΔT41∣
Krok 2. Skorzystamy z własności równania stanu dla przemiany izochorycznej oraz dla przemiany izobarycznej:
pV = nRT → (dla V = const) → ΔpV = nRΔT
pV = nRT → (dla p = const) → pΔV = nRΔT
Założymy, że gaz jest jednoatomowy: ,
Krok 3. Obliczymy ciepło oddane, korzystając ze wzorów w kroku 1. i kroku 2.:
Schemat punktowania
Dla rozwiązania sposobem 1.:
prawidłowe wyprowadzenie i prawidłowa postać wzoru na ciepło oddane.
wykonanie kroku 1.a. oraz wykonanie kroku 1.b.
zapisanie związku pomiędzy pracą całkowitą w cyklu a ciepłem pobranym i oddanym oraz zapisanie wzoru na sprawność silnika. Zapis może być w formie równoważnego tym dwóm zależnościom podwójnego równania na sprawność albo pojedynczego równania z wyeliminowanym ciepłem pobranym (krok 1.a.)
LUB
– zapisanie wzoru na pracę całkowitą w cyklu z wykorzystaniem wzorów na pracę w przemianie izobarycznej albo z wykorzystaniem zależności między pracą całkowitą w cyklu i polem obszaru ograniczonego wykresem cyklu (krok 1.b.).
Uwaga! Oznaczenia wielkości we wzorach zapisanych w kroku 1.a. lub 1.b. nie mogą być sprzeczne z oznaczeniami wielkości szukanych bądź danych.
brak spełnienia powyższych kryteriów.
Uwaga! Należy uznawać rozwiązania, w których założono, że gaz jest np. jednoatomowy albo dwuatomowy (zobacz sposób 2. rozwiązania).
Dla rozwiązania sposobem 2.:
prawidłowe wyprowadzenie i prawidłowa postać wzoru na ciepło oddane, zgodna z założoną wartością CV dla gazu doskonałego.
wykonanie kroku 1. oraz skorzystanie z równania stanu gazu dla przemiany izobarycznej oraz izochorycznej.
zidentyfikowanie przemian, w których układ oddaje ciepło, oraz zapisanie wyrażenia określającego związek całkowitego ciepła oddanego w cyklu z przyrostami temperatur w poszczególnych przemianach (krok 1.).
brak spełnienia powyższych kryteriów.
Komentarz. Dopuszcza się rozwiązania, w których założono, że gaz jest jednoatomowy lub dwuatomowy.