Zadanie 3.1, matura maj 2019, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Uczniowie badali zależność ruchu bryły sztywnej od jej momentu bezwładności. W tym celu wykorzystali przyrząd zwany wahadłem Oberbecka. Obracająca się część przyrządu jest zbudowana z jednorodnego walca i czterech prętów zamocowanych na tym walcu. Pręty leżą w jednej płaszczyźnie, są do siebie prostopadłe, a walec może swobodnie się obracać wokół swojej osi symetrii O. Oś O jest nieruchoma i pozioma. Ponadto na prętach zamocowane są jednakowe obciążniki, które można mocować w różnej odległości od walca (zobacz rys. obok). Opisaną bryłę wprawia się w ruch obrotowy za pomocą ciężarka P zawieszonego na lekkiej nierozciągliwej nitce nawiniętej na walec. Podczas ruchu ciężarka w dół nitka nie ślizga się po walcu.
PowiększUczniowie mierzyli czas t opuszczania się ciężarka P z wysokości h. Doświadczenie powtarzano, ale za każdym razem modyfikowano jego warunki – w kolejnych próbach obciążniki mocowano w innych miejscach na prętach albo zmieniano wysokość, z której opuszcza się ciężarek. Rozmieszczenie obciążników pozostawało za każdym razem symetryczne, tzn. obciążniki były położone w jednakowych odległościach od osi obrotu. W chwili początkowej każdego z doświadczeń cały układ spoczywał.
Pomijamy wpływ oporów powietrza oraz tarcia pomiędzy walcem a osią obrotu, pomijamy także masę nitki.
Polecenie
2 punktyGdy ciężarek opuszcza się ruchem przyspieszonym, to działają na niego dwie siły: – siła reakcji napiętej nitki oraz – siła grawitacji (przyjmij, że obie te siły są zaczepione w punkcie B). Natomiast na walec w punkcie A działa siła – siła reakcji napiętej nitki.
PowiększNa rysunku powyżej dorysuj wektory wymienionych sił wraz z ich oznaczeniem. Zachowaj relacje (większy, równy, mniejszy) między wartościami narysowanych wektorów i zapisz te relacje – wstaw w miejsca poniżej jeden ze znaków: >, =, <.
Uwaga: kratka na rysunku może pomóc w poprawnym narysowaniu wektorów sił.
1) FB Fg
2) FB FA
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Rysunek: w punkcie A wektor skierowany pionowo w dół (wzdłuż nitki); w punkcie B wektor skierowany pionowo w górę, o tej samej długości co , oraz wektor skierowany pionowo w dół, dłuższy od (na rysunku CKE i mają po 4 kratki, 6 kratek).
1) FB < Fg
2) FB = FA
Schemat punktowania
prawidłowe narysowanie oznaczonych sił , , oraz prawidłowe wpisanie relacji 1) i 2).
prawidłowe narysowanie oznaczonych sił , oraz prawidłowe zapisanie relacji 1) między nimi
LUB
– prawidłowe narysowanie oznaczonych sił , oraz prawidłowe zapisanie relacji 2) między nimi
LUB
– prawidłowe narysowanie oznaczonych sił , , oraz brak zapisu obu relacji (nie dotyczy błędnie wpisanych relacji).
brak spełnienia powyższych kryteriów.
Komentarz. Z II zasady dynamiki dla ciężarka: ma = Fg – FB, czyli FB < Fg. Z III zasady dynamiki: FB = FA (oddziaływanie ciężarka z walcem).