Zadanie 2.2, matura czerwiec 2020, fizyka rozszerzona

2 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2020

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Ciało, które potraktujemy jako punkt materialny, początkowo poruszało się ruchem jednostajnym wzdłuż prostej AB w układzie inercjalnym. Gdy ciało znalazło się w punkcie B, zostało uderzone. Na skutek zadziałania siły F⃗\vec{F} w punkcie B nastąpiła zmiana pędu ciała – po uderzeniu ciało poruszało się ruchem jednostajnym wzdłuż prostej k z inną wartością prędkości niż przed uderzeniem.

Na poniższym rysunku zilustrowano fragment toru ruchu ciała w układzie współrzędnych (x, y). Ponadto na fragmencie prostej AB przedstawiono położenia ciała w czterech wybranych chwilach, pomiędzy którymi upływał jednakowy odstęp czasu Δt = 1 s. Analogicznych położeń ciała wzdłuż fragmentu prostej k nie przedstawiono. Narysowano wektor siły F⃗\vec{F}, która zadziałała w punkcie B. Długość każdego boku kratki na rysunku odpowiada rzeczywistej długości 1 m.

układ współrzędnych x, y na siatce kratek; pozioma prosta AB z czterema zaznaczonymi położeniami ciała (pierwsze w punkcie A, ostatnie w punkcie B), w punkcie B wektor siły F skierowany pionowo w górę, z punktu B wychodzi ukośnie w górę w prawo prosta k; odcinek skali 1 m równy bokowi kratkiPowiększ
układ współrzędnych x, y na siatce kratek; pozioma prosta AB z czterema zaznaczonymi położeniami ciała (pierwsze w punkcie A, ostatnie w punkcie B), w punkcie B wektor siły F skierowany pionowo w górę, z punktu B wychodzi ukośnie w górę w prawo prosta k; odcinek skali 1 m równy bokowi kratki

Do dalszej analizy opisanego ruchu przyjmij, że:

• czas działania siły F⃗\vec{F} był na tyle krótki, że na rysunku pominięto zakrzywioną część toru ruchu od punktu B, gdy na ciało działała siła

• siła F⃗\vec{F} była stała.

Polecenie

2 punkty

Oblicz wartość vk prędkości, z jaką ciało poruszało się wzdłuż prostej k po uderzeniu.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

vk = 5 m/s

Sposób 1.

Na rysunku narysujemy wektor prędkości v⃗k\vec{v}_k ciała po uderzeniu. Składowa v⃗x\vec{v}_x prędkości nie zmienia się po uderzeniu (ponieważ siła jest w kierunku prostopadłym do v⃗x\vec{v}_x). Długość boku kratki odpowiada jednostce prędkości wyrażonej w m/s: wektor v⃗x\vec{v}_x ma długość 4 kratek, a wektor v⃗k\vec{v}_k leży na prostej k i kończy się nad końcem wektora v⃗x\vec{v}_x (3 kratki wyżej).

vxvk=cos⁡α=442+32\frac{v_x}{v_k} = \cos\alpha = \frac{4}{\sqrt{4^2 + 3^2}}

vk=42+324⋅4 ms=5 msv_k = \frac{\sqrt{4^2 + 3^2}}{4} \cdot 4\ \frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}} = 5\ \frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}}

Sposób 2.

Określimy prędkość początkową v⃗x\vec{v}_x (prędkość ciała przed uderzeniem) oraz zmianę prędkości Δv⃗\Delta\vec{v} w wyniku uderzenia (czyli składową v⃗y\vec{v}_y uzyskaną w kierunku siły po uderzeniu):

v⃗x=Δx⃗Δt=[4 m1 s;0]→vx=4 ms\vec{v}_x = \frac{\Delta\vec{x}}{\Delta t} = \left[\frac{4\ \mathrm{m}}{1\ \mathrm{s}}; 0\right] \quad \rightarrow \quad v_x = 4\ \frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}}

Δv⃗=v⃗y=Δy⃗Δt=[0;3 m1 s]→vy=3 ms\Delta\vec{v} = \vec{v}_y = \frac{\Delta\vec{y}}{\Delta t} = \left[0; \frac{3\ \mathrm{m}}{1\ \mathrm{s}}\right] \quad \rightarrow \quad v_y = 3\ \frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}}

Prędkość v⃗k\vec{v}_k po uderzeniu jest złożeniem prędkości początkowej i prędkości uzyskanej w kierunku siły. Zatem jej wartość wynosi:

vk=42+32 ms=5 msv_k = \sqrt{4^2 + 3^2}\ \frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}} = 5\ \frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}}

Schemat punktowania

2 pkt

poprawna metoda obliczenia wartości prędkości i prawidłowy wynik z jednostką.

1 pkt

poprawne rozłożenie prędkości v⃗k\vec{v}_k na składowe w kierunku ruchu początkowego oraz w kierunku siły (algebraicznie – zapisanie wartości współrzędnych vx oraz vy lub graficznie – wykonanie rysunku łącznie z zapisaniem wartości składowej vx)

LUB

– poprawne obliczenie długości przemieszczenia wzdłuż prostej k w określonym czasie

LUB

– zastosowanie twierdzenia Pitagorasa do obliczenia wartości prędkości po uderzeniu, łącznie z zachowaniem proporcji pomiędzy współrzędnymi prędkości vxvy=43\frac{v_x}{v_y} = \frac{4}{3}

LUB

– zapisanie wyniku vk = 5 m/s bez zapisania składowych (przemieszczenia lub prędkości) i bez obliczeń.

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Uwagi dodatkowe

1. Gdy zdający stosuje prawidłową metodę obliczenia wartości prędkości, ale zrobi błąd rachunkowy (w tym np. źle zliczy kratki), to otrzymuje 1 pkt.

2. Gdy zdający prawidłowo zapisze obie składowe prędkości v⃗k\vec{v}_k lub przemieszczenia Δr⃗\Delta\vec{r} (w ruchu wzdłuż k), oraz bez obliczeń zapisze wynik vk = 5 m/s, to otrzymuje 2 pkt.

Komentarz. Błąd rachunkowy (np. złe zliczenie kratek) przy poprawnej metodzie daje 1 pkt. Jeśli zdający prawidłowo zapisze składowe i bez obliczeń zacytuje wynik 5 m/s, otrzymuje 2 pkt.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.