Zadanie 2.2, matura czerwiec 2020, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Ciało, które potraktujemy jako punkt materialny, początkowo poruszało się ruchem jednostajnym wzdłuż prostej AB w układzie inercjalnym. Gdy ciało znalazło się w punkcie B, zostało uderzone. Na skutek zadziałania siły w punkcie B nastąpiła zmiana pędu ciała – po uderzeniu ciało poruszało się ruchem jednostajnym wzdłuż prostej k z inną wartością prędkości niż przed uderzeniem.
Na poniższym rysunku zilustrowano fragment toru ruchu ciała w układzie współrzędnych (x, y). Ponadto na fragmencie prostej AB przedstawiono położenia ciała w czterech wybranych chwilach, pomiędzy którymi upływał jednakowy odstęp czasu Δt = 1 s. Analogicznych położeń ciała wzdłuż fragmentu prostej k nie przedstawiono. Narysowano wektor siły , która zadziałała w punkcie B. Długość każdego boku kratki na rysunku odpowiada rzeczywistej długości 1 m.
PowiększDo dalszej analizy opisanego ruchu przyjmij, że:
• czas działania siły był na tyle krótki, że na rysunku pominięto zakrzywioną część toru ruchu od punktu B, gdy na ciało działała siła
• siła była stała.
Polecenie
2 punktyOblicz wartość vk prędkości, z jaką ciało poruszało się wzdłuż prostej k po uderzeniu.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
vk = 5 m/s
Sposób 1.
Na rysunku narysujemy wektor prędkości ciała po uderzeniu. Składowa prędkości nie zmienia się po uderzeniu (ponieważ siła jest w kierunku prostopadłym do ). Długość boku kratki odpowiada jednostce prędkości wyrażonej w m/s: wektor ma długość 4 kratek, a wektor leży na prostej k i kończy się nad końcem wektora (3 kratki wyżej).
Sposób 2.
Określimy prędkość początkową (prędkość ciała przed uderzeniem) oraz zmianę prędkości w wyniku uderzenia (czyli składową uzyskaną w kierunku siły po uderzeniu):
Prędkość po uderzeniu jest złożeniem prędkości początkowej i prędkości uzyskanej w kierunku siły. Zatem jej wartość wynosi:
Schemat punktowania
poprawna metoda obliczenia wartości prędkości i prawidłowy wynik z jednostką.
poprawne rozłożenie prędkości na składowe w kierunku ruchu początkowego oraz w kierunku siły (algebraicznie – zapisanie wartości współrzędnych vx oraz vy lub graficznie – wykonanie rysunku łącznie z zapisaniem wartości składowej vx)
LUB
– poprawne obliczenie długości przemieszczenia wzdłuż prostej k w określonym czasie
LUB
– zastosowanie twierdzenia Pitagorasa do obliczenia wartości prędkości po uderzeniu, łącznie z zachowaniem proporcji pomiędzy współrzędnymi prędkości
LUB
– zapisanie wyniku vk = 5 m/s bez zapisania składowych (przemieszczenia lub prędkości) i bez obliczeń.
brak spełnienia powyższych kryteriów.
Uwagi dodatkowe
1. Gdy zdający stosuje prawidłową metodę obliczenia wartości prędkości, ale zrobi błąd rachunkowy (w tym np. źle zliczy kratki), to otrzymuje 1 pkt.
2. Gdy zdający prawidłowo zapisze obie składowe prędkości lub przemieszczenia (w ruchu wzdłuż k), oraz bez obliczeń zapisze wynik vk = 5 m/s, to otrzymuje 2 pkt.
Komentarz. Błąd rachunkowy (np. złe zliczenie kratek) przy poprawnej metodzie daje 1 pkt. Jeśli zdający prawidłowo zapisze składowe i bez obliczeń zacytuje wynik 5 m/s, otrzymuje 2 pkt.