Zadanie 8.4, matura czerwiec 2020, fizyka rozszerzona

2 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2020

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Bezwzględny współczynnik załamania światła w ośrodku materialnym zależy w ogólności od częstotliwości światła, a więc zależy też od długości fali światła w próżni. Na wykresie poniżej przedstawiono zależność wartości n bezwzględnego współczynnika załamania światła od długości fali λ tego światła w próżni – dla pewnego rodzaju szkła. Na osi λ zaznaczono szary odcinek odpowiadający w przybliżeniu zakresowi długości fal światła widzialnego w próżni. Przyjmij, że długości fal światła fioletowego i czerwonego odpowiadają krańcom zaznaczonego odcinka (światło czerwone w próżni ma większą długość fali od światła fioletowego).

wykres zależności współczynnika załamania n od długości fali λ w próżni dla szkła, na siatce; oś pionowa: n; oś pozioma: λ, μm; na osi λ szary odcinek odpowiadający zakresowi światła widzialnegoPowiększ
wykres zależności współczynnika załamania n od długości fali λ w próżni dla szkła, na siatce; oś pionowa: n; oś pozioma: λ, μm; na osi λ szary odcinek odpowiadający zakresowi światła widzialnego

Polecenie

2 punkty

Dodatkowe informacje do zadań 8.3.–8.4.

Równoległą wiązkę mieszaniny światła czerwonego i fioletowego biegnącego w powietrzu skierowano na soczewkę skupiającą wykonaną ze szkła opisanego w treści zadania 8. Na ekranie ustawionym za soczewką zaobserwowano plamkę. Przy pewnym ustawieniu ekranu obserwuje się, że środek plamki jest fioletowy, a zewnętrzna część plamki jest czerwona. Z kolei przy ustawieniu ekranu w pewnej innej odległości od soczewki środek plamki jest czerwony, a zewnętrzna część plamki jest fioletowa.

Rysunek 1. przedstawia soczewkę i ekran w tym spośród dwóch opisanych ustawień, w którym odległość ekranu od soczewki jest większa. Na ekranie oznaczono plamkę. Skrajne promienie wiązki przed soczewką oznaczono jako P1 i P2.

Rysunek 1.: dwa równoległe promienie P1 i P2 biegnące poziomo do soczewki skupiającej, pozioma oś optyczna, za soczewką pionowy ekran z zaznaczoną plamką; podpisy „soczewka”, „ekran” i miejsce na odpowiedź „kolor: ........” przy plamcePowiększ
Rysunek 1.: dwa równoległe promienie P1 i P2 biegnące poziomo do soczewki skupiającej, pozioma oś optyczna, za soczewką pionowy ekran z zaznaczoną plamką; podpisy „soczewka”, „ekran” i miejsce na odpowiedź „kolor: ........” przy plamce

Przyjmij, że obie wypukłości soczewki są sferyczne, soczewka jest umieszczona w powietrzu, a bezwzględny współczynnik załamania światła w powietrzu jest równy 1.

Oblicz stosunek ogniskowej soczewki dla światła fioletowego do ogniskowej soczewki dla światła czerwonego.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

fFfC≈0,94\frac{f_F}{f_C} \approx 0{,}94

Przykładowe rozwiązanie (CKE): zastosujemy wzór z Wybranych wzorów i stałych fizykochemicznych dla ogniskowej soczewki światła czerwonego i ogniskowej soczewki światła fioletowego. Przyjmujemy, że współczynnik załamania światła w powietrzu wynosi jeden:

1fC=(nC−1)(1R1+1R2)1fF=(nF−1)(1R1+1R2)→fFfC=nC−1nF−1\frac{1}{f_C} = (n_C - 1)\left(\frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2}\right) \qquad \frac{1}{f_F} = (n_F - 1)\left(\frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2}\right) \quad \rightarrow \quad \frac{f_F}{f_C} = \frac{n_C - 1}{n_F - 1}

Do ostatniego równania podstawiamy dane odczytane z wykresu (krańce szarego odcinka: nC ≈ 1,51, nF ≈ 1,54):

fFfC=1,51−11,54−1→fFfC=0,510,54≈0,94\frac{f_F}{f_C} = \frac{1{,}51 - 1}{1{,}54 - 1} \quad \rightarrow \quad \frac{f_F}{f_C} = \frac{0{,}51}{0{,}54} \approx 0{,}94

Schemat punktowania

2 pkt

poprawna metoda obliczenia ilorazu ogniskowej soczewki dla światła fioletowego do ogniskowej soczewki dla światła czerwonego oraz prawidłowy wynik liczbowy.

1 pkt

zastosowanie „wzoru szlifierzy” (z Wybranych wzorów […] z fizyki) do obliczenia ogniskowych soczewki dla światła czerwonego i fioletowego, z rozróżnieniem w obu wzorach współczynników załamania oraz ogniskowych dla światła czerwonego i fioletowego – łącznie z uwzględnieniem wspólnej geometrycznej części wzoru

LUB

– zapisanie lub wyprowadzenie ilorazu: fFfC=nC−1nF−1\frac{f_F}{f_C} = \frac{n_C - 1}{n_F - 1}.

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.