Zadanie 2.3, matura czerwiec 2020, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Ciało, które potraktujemy jako punkt materialny, początkowo poruszało się ruchem jednostajnym wzdłuż prostej AB w układzie inercjalnym. Gdy ciało znalazło się w punkcie B, zostało uderzone. Na skutek zadziałania siły w punkcie B nastąpiła zmiana pędu ciała – po uderzeniu ciało poruszało się ruchem jednostajnym wzdłuż prostej k z inną wartością prędkości niż przed uderzeniem.
Na poniższym rysunku zilustrowano fragment toru ruchu ciała w układzie współrzędnych (x, y). Ponadto na fragmencie prostej AB przedstawiono położenia ciała w czterech wybranych chwilach, pomiędzy którymi upływał jednakowy odstęp czasu Δt = 1 s. Analogicznych położeń ciała wzdłuż fragmentu prostej k nie przedstawiono. Narysowano wektor siły , która zadziałała w punkcie B. Długość każdego boku kratki na rysunku odpowiada rzeczywistej długości 1 m.
PowiększDo dalszej analizy opisanego ruchu przyjmij, że:
• czas działania siły był na tyle krótki, że na rysunku pominięto zakrzywioną część toru ruchu od punktu B, gdy na ciało działała siła
• siła była stała.
Polecenie
3 punktyCzas działania siły wynosił ΔtB = 0,01 s. Masa ciała była równa m = 0,2 kg.
Oblicz wartość siły .
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
F = 60 N
Sposób 1. (wykorzystanie II zasady dynamiki)
Zapiszemy drugą zasadę dynamiki (w postaci wektorowej):
Zmiana prędkości ciała po zadziałaniu siły – zgodnie z drugą zasadą dynamiki – jest składową prędkości uzyskaną w kierunku siły. Zatem jest to składowa wzdłuż osi y:
Obliczamy wartość siły:
Sposób 2. (wykorzystanie twierdzenia o pracy i energii kinetycznej)
Skorzystamy z twierdzenia o pracy i energii kinetycznej: zmiana energii kinetycznej jest równa pracy siły wypadkowej:
Stała siła działa w kierunku y prostopadłym do osi x, zatem praca tej siły nie zależy od całej drogi (przebytej podczas działania siły), tylko od przemieszczenia w kierunku y. Zatem:
WF = FΔyB
gdzie ΔyB jest przemieszczeniem ciała w kierunku y w czasie ΔtB. Ruch w kierunku y podczas działania siły jest ruchem jednostajnie przyśpieszonym, gdzie:
, zatem
Z powyższych równań wyznaczymy wartość siły:
Schemat punktowania
Sposób 1.:
poprawna metoda wyznaczenia wartości siły i prawidłowy wynik z jednostką.
poprawne zapisanie II zasady dynamiki jako związku siły ze zmianą wektora prędkości w czasie ΔtB, łącznie z identyfikacją zmiany prędkości jako – składowej prędkości w kierunku siły (może być w jednym zapisie, np. wystarczy ).
zapisanie II zasady dynamiki jako związku siły ze zmianą wektora pędu w czasie ΔtB, łącznie z wykorzystaniem wzoru na pęd
LUB
– zapisanie II zasady dynamiki jako związku siły z przyśpieszeniem, łącznie z określeniem przyśpieszenia jako
LUB
– obliczenie przyśpieszenia w kierunku y w czasie działania siły (np. ).
brak spełnienia powyższych kryteriów.
Uwagi dodatkowe
1. Gdy zdający w zapisie II zasady dynamiki błędnie zinterpretuje wartość różnicy wektorów (jako różnicę wartości wektorów), ale podstawi właściwy czas do wzoru, to otrzymuje 1 pkt.
2. Określenie wartości Δv wektora jako różnicy wartości wektorów i jest błędem i uniemożliwia zgodnie z powyższymi zasadami oceniania przyznanie dwóch punktów.
Sposób 2.:
poprawna metoda wyznaczenia wartości siły i prawidłowy wynik z jednostką.
skorzystanie z twierdzenia o energii kinetycznej i pracy siły wypadkowej, łącznie z uwzględnieniem faktu, że praca nie zależy od całej drogi, tylko od przemieszczenia w kierunku y podczas działania siły, a ruch w kierunku y podczas działania tej stałej siły jest jednostajnie przyśpieszony.
skorzystanie z twierdzenia o energii kinetycznej i pracy siły wypadkowej, łącznie z uwzględnieniem iloczynu siły i przemieszczenia (bez konieczności określenia, że praca zależy od przemieszczenia w kierunku y).
brak spełnienia powyższych kryteriów.
Komentarz. Częsty błąd: błędna interpretacja różnicy wektorów (jako różnica wartości zamiast wektorowa). Jeśli zdający zrobi błąd rachunkowy przy poprawnej metodzie, otrzymuje 1 pkt.