Zadanie 6.1, matura czerwiec 2020, fizyka rozszerzona

3 pktobliczeniowetrudne 29%Czerwiec 2020

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Silnik cieplny to urządzenie działające cyklicznie, które w wyniku wymiany ciepła z otoczeniem wykonuje pracę. Załóżmy, że T1 jest temperaturą źródła ciepła, z którego silnik pobiera ciepło w każdym cyklu pracy, a T2 jest temperaturą chłodnicy, do której silnik oddaje ciepło w każdym cyklu. Zgodnie z zasadami termodynamiki, sprawność η dowolnego silnika pracującego pomiędzy danymi temperaturami źródła ciepła i chłodnicy nie może przekraczać sprawności tzw. silnika idealnego, danej wzorem (temperatury wyrażone są w kelwinach):

ηmax=T1−T2T1\eta_{max} = \frac{T_1 - T_2}{T_1}

Zaprojektowano dwa różne silniki cieplne S1 oraz S2, w których wykorzystuje się sprężanie i rozprężanie ustalonej masy gazu. Każdy z silników w jednym cyklu pracy pobiera po 100 J ciepła ze źródła o temperaturze 477 °C i oddaje pewną ilość ciepła (inną dla każdego z silników) do chłodnicy o temperaturze 17 °C. Do działania każdego z silników wykorzystano różne cykle termodynamiczne, tak aby:

• w cyklu pracy silnika S1 ilość ciepła oddanego do chłodnicy była możliwie najmniejsza – tzn. tak mała, jak na to pozwalają prawa termodynamiki

• w cyklu pracy silnika S2 praca sił parcia gazu podczas jego rozprężania wynosiła 34,8 J, a praca podczas sprężania gazu (przeciwko sile parcia) była równa 8,7 J.

Polecenie

3 punkty

a) Oblicz ciepło, jakie oddaje do chłodnicy silnik S1 w jednym cyklu pracy.2 punkty

b) Wyjaśnij na podstawie informacji podanej w treści zadania 6., dlaczego ilość ciepła oddanego w cyklu pracy silnika S1 nie może być mniejsza od pewnej wartości granicznej.1 punkt

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

a) Qodd ≈ 38,7 J

Przykładowe rozwiązanie: ilość ciepła oddanego do chłodnicy przez silnik S1 jest możliwie najmniejsza, gdy sprawność tego silnika jest równa sprawności silnika idealnego. W związku z tym przyrównamy sprawność silnika S1 do sprawności maksymalnej i tak wyznaczymy Qodd:

ηS1=ηmax→WcalkQpob=T1−T2T1→Qpob−QoddQpob=T1−T2T1\eta_{S1} = \eta_{max} \quad \rightarrow \quad \frac{W_{calk}}{Q_{pob}} = \frac{T_1 - T_2}{T_1} \quad \rightarrow \quad \frac{Q_{pob} - Q_{odd}}{Q_{pob}} = \frac{T_1 - T_2}{T_1}

100 J−Qodd100 J=750 K−290 K750 K→100 J−Qodd100 J=0,613\frac{100\ \mathrm{J} - Q_{odd}}{100\ \mathrm{J}} = \frac{750\ \mathrm{K} - 290\ \mathrm{K}}{750\ \mathrm{K}} \quad \rightarrow \quad \frac{100\ \mathrm{J} - Q_{odd}}{100\ \mathrm{J}} = 0{,}613

100 J − Qodd = 61,3 J →  Qodd ≈ 38,7 J

b) Przykładowa pełna odpowiedź: gdyby ciepło oddane było mniejsze od pewnej wartości granicznej, to sprawność silnika byłaby większa od maksymalnej sprawności, z jaką może pracować silnik pomiędzy danymi temperaturami. (Sprawność nie może przekroczyć sprawności silnika idealnego).

Schemat punktowania

a) (0–2)

2 pkt

poprawna metoda obliczenia ciepła oddanego przez silnik S1 oraz prawidłowy wynik liczbowy podany z jednostką.

1 pkt

przyrównanie sprawności silnika S1 do sprawności silnika idealnego, łącznie z zastosowaniem odpowiednich wzorów (z ciepłami i temperaturami) i prawidłową identyfikacją wielkości fizycznych (ciepeł i temperatur) występujących w obu wzorach

LUB

– poprawne obliczenie sprawności silnika idealnego ηmax ≈ 0,61.

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

b) (0–1)

1 pkt

pełne wyjaśnienie dotyczące granicznej wartości ciepła oddanego: stwierdzenie, że gdyby ciepło oddane byłoby mniejsze od pewnej wartości granicznej, to sprawność silnika przekroczyłaby maksymalną, teoretyczną sprawność silnika idealnego.

0 pkt

brak spełnienia powyższego kryterium.

Uwaga dodatkowa: wyjaśnienie typu „ponieważ byłoby to niezgodne z II zasadą termodynamiki / zasadami termodynamiki” jest niewystarczające (brak jest w takim wyjaśnieniu powiązania zmiany oddanego ciepła ze zmianą sprawności).

Komentarz. Wyjaśnienie typu „ponieważ byłoby to niezgodne z II zasadą termodynamiki

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.