Zadanie 26, matura czerwiec 2015, matematyka podstawowa

2 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2015

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

2 punkty

Rozwiąż nierówność 3x2 − 9x ≤ x − 3.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Odpowiedź: x∈⟨13,3⟩x\in\left\langle \frac{1}{3}, 3\right\rangle.

Rozwiązanie nierówności kwadratowej składa się z dwóch etapów. Pierwszy etap może być realizowany na 2 sposoby.

I sposób rozwiązania (realizacja pierwszego etapu)

Zapisujemy trójmian w postaci 3x2 − 10x + 3 i znajdujemy jego pierwiastki

• obliczamy wyróżnik tego trójmianu:

Δ = 100 − 4 ⋅ 3 ⋅ 3 = 64 i stąd x1=10−86=13x_1=\frac{10-8}{6}=\frac{1}{3} oraz x2=10+86=3x_2=\frac{10+8}{6}=3

albo

• stosujemy wzory Viète’a:

x1 ⋅ x2 = 1 oraz x1+x2=103x_1+x_2=\frac{10}{3}, stąd x1 = 3 oraz x2=13x_2=\frac{1}{3}

albo

• podajemy je bezpośrednio, np. zapisując pierwiastki trójmianu lub postać iloczynową trójmianu, lub zaznaczając je na wykresie

x1 = 3, x2=13x_2=\frac{1}{3} lub (x − 3)(3x − 1) lub 3(x−3)(x−13)3(x-3)\left(x-\frac{1}{3}\right) lub szkic paraboli y = 3x2 − 10x + 3 z zaznaczonymi miejscami zerowymi 13\frac{1}{3} i 3.

II sposób rozwiązania (realizacja pierwszego etapu)

Wyznaczamy postać kanoniczną trójmianu kwadratowego 3x2 − 10x + 3 i zapisujemy nierówność w postaci, np.

3(x−53)2−163≤03\left(x-\frac{5}{3}\right)^2-\frac{16}{3}\leq 0, stąd 3[(x−53)2−169]≤03\left[\left(x-\frac{5}{3}\right)^2-\frac{16}{9}\right]\leq 0,

a następnie

• przekształcamy nierówność tak, aby jej lewa strona była zapisana w postaci iloczynu

3[(x−53)−43]⋅[(x−53)+43]≤03\left[\left(x-\frac{5}{3}\right)-\frac{4}{3}\right]\cdot\left[\left(x-\frac{5}{3}\right)+\frac{4}{3}\right]\leq 0,

3(x−93)(x−13)≤03\left(x-\frac{9}{3}\right)\left(x-\frac{1}{3}\right)\leq 0,

albo

• przekształcamy nierówność do postaci równoważnej, korzystając z własności wartości bezwzględnej

(x−53)2≤169\left(x-\frac{5}{3}\right)^2\leq\frac{16}{9},

∣x−53∣≤43\left|x-\frac{5}{3}\right|\leq\frac{4}{3}.

Drugi etap rozwiązania:

Podajemy zbiór rozwiązań nierówności: ⟨13,3⟩\left\langle \frac{1}{3}, 3\right\rangle lub x∈⟨13,3⟩x\in\left\langle \frac{1}{3}, 3\right\rangle.

Schemat punktowania

2 pkt

gdy zdający:

• poda zbiór rozwiązań nierówności: ⟨13,3⟩\left\langle \frac{1}{3}, 3\right\rangle lub x∈⟨13,3⟩x\in\left\langle \frac{1}{3}, 3\right\rangle

• sporządzi ilustrację geometryczną (oś liczbowa, wykres) i zapisze zbiór rozwiązań nierówności w postaci: 13≤x≤3\frac{1}{3}\leq x\leq 3

ALBO

• poda zbiór rozwiązań nierówności w postaci graficznej z poprawnie zaznaczonymi końcami przedziałów (odcinek na osi liczbowej od 13\frac{1}{3} do 3 z zamalowanymi końcami).

albo

1 pkt

gdy zdający:

• zrealizuje pierwszy etap rozwiązania i na tym poprzestanie lub błędnie zapisze zbiór rozwiązań nierówności, np.

– obliczy lub poda pierwiastki trójmianu kwadratowego x1 = 3, x2=13x_2=\frac{1}{3} i na tym poprzestanie lub błędnie zapisze zbiór rozwiązań nierówności,

– zaznaczy na wykresie miejsca zerowe funkcji f(x) = 3x2 − 10x + 3 i na tym poprzestanie lub błędnie zapisze zbiór rozwiązań nierówności,

– rozłoży trójmian kwadratowy 3x2 − 10x + 3 na czynniki liniowe, np. 3(x−3)(x−13)3(x-3)\left(x-\frac{1}{3}\right) i na tym poprzestanie lub błędnie rozwiąże nierówność,

– zapisze nierówność ∣x−53∣≤43\left|x-\frac{5}{3}\right|\leq\frac{4}{3} i na tym poprzestanie lub błędnie zapisze zbiór rozwiązań nierówności,

• realizując pierwszy etap popełni błąd (ale otrzyma dwa różne pierwiastki) i konsekwentnie do tego rozwiąże nierówność, np.

– popełni błąd rachunkowy przy obliczaniu wyróżnika lub pierwiastków trójmianu kwadratowego i konsekwentnie do popełnionego błędu rozwiąże nierówność,

– błędnie zapisze równania wynikające ze wzorów Viète’a, np.: x1+x2=−103x_1+x_2=-\frac{10}{3} i konsekwentnie do popełnionego błędu rozwiąże nierówność,

– błędnie zapisze nierówność, np. ∣x+53∣≤43\left|x+\frac{5}{3}\right|\leq\frac{4}{3} i konsekwentnie do popełnionego błędu rozwiąże nierówność.

albo

0 pkt

rozwiązanie, które nie spełnia kryteriów za 1 pkt, albo brak rozwiązania.

Uwaga

Jeżeli zdający poprawnie obliczy pierwiastki trójmianu x1 = 3, x2=13x_2=\frac{1}{3} i zapisze, np. x∈⟨−13,3⟩x\in\left\langle -\frac{1}{3}, 3\right\rangle, popełniając tym samym błąd przy przepisywaniu jednego z pierwiastków, to za takie rozwiązanie otrzymuje 2 punkty.

Komentarz. Uwaga: Jeśli zdający poprawnie obliczy pierwiastki i zapisze przedział z błędem przepisania jednego pierwiastka, otrzymuje 2 punkty.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.