Zadanie 32, matura czerwiec 2015, matematyka podstawowa
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
4 punktyDany jest nieskończony rosnący ciąg arytmetyczny (an), dla n ≥ 1 taki, że a5 = 18. Wyrazy a1, a3 oraz a13 tego ciągu są odpowiednio pierwszym, drugim i trzecim wyrazem pewnego ciągu geometrycznego. Wyznacz wzór na n-ty wyraz ciągu (an).
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Odpowiedź: an = 4n − 2.
Rozwiązanie
Zapisujemy kolejne wyrazy ciągu arytmetycznego (an) w zależności od a5 oraz r – różnicy ciągu: a1 = a5 − 4r, a3 = a5 − 2r, a13 = a5 + 8r i po podstawieniu a5 = 18 otrzymujemy: a1 = 18 − 4r, a3 = 18 − 2r, a13 = 18 + 8r.
Wyrazy te są odpowiednio pierwszym, drugim i trzecim wyrazem ciągu geometrycznego (bn). Wykorzystując własności ciągu geometrycznego zapisujemy równanie:
(18 − 2r)2 = (18 − 4r) ⋅ (18 + 8r),
które następnie przekształcamy równoważnie
324 − 72r + 4r2 = 324 − 72r + 144r − 32r2,
36r2 − 144r = 0.
Rozwiązaniami tego równania są: r = 4, r = 0.
Rozwiązanie r = 0 odrzucamy (ciąg (an) jest rosnący) i obliczamy a1: a1 = 18 − 4 ⋅ 4 = 2.
Wyznaczamy n-ty wyraz ciągu (an): an = 2 + (n − 1) ⋅ 4 = 4n − 2.
Schemat punktowania
rozwiązanie pełne: zdający wyznaczy wzór na n-ty wyraz ciągu (an): an = 4n − 2.
rozwiązanie zadania do końca, lecz z usterkami, które jednak nie przekreślają poprawności rozwiązania (np. błędy rachunkowe); zdający:
• rozwiąże równanie kwadratowe: r = 4 lub r = 0 i nie odrzuci rozwiązania r = 0
• wyznaczy pierwszy wyraz ciągu (an): a1 = 2 i na tym poprzestanie
ALBO
• popełni błąd przy wyznaczaniu n-tego wyrazu ciągu (an).
albo
pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający zastosuje własności ciągu geometrycznego i zapisze równanie wynikające z tych własności, np. (18 − 2r)2 = (18 − 4r) ⋅ (18 + 8r) lub 36r2 − 144r = 0 i na tym poprzestanie lub dalej popełni błędy.
rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania zadania: zdający zapisze kolejne wyrazy ciągu arytmetycznego (an) w zależności od a5 oraz r – różnicy ciągu, np.: a1 = a5 − 4r, a3 = a5 − 2r, a13 = a5 + 8r lub a1 = 18 − 4r, a3 = 18 − 2r, a13 = 18 + 8r i na tym poprzestanie lub dalej popełni błędy.
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.