Zadanie 29, matura czerwiec 2015, matematyka podstawowa
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
2 punktyUdowodnij, że dla dowolnych liczb rzeczywistych x, y prawdziwa jest nierówność 3x2 + 5y2 − 4xy ≥ 0.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
I sposób rozwiązania
Nierówność 3x2 + 5y2 − 4xy ≥ 0 przekształcamy w sposób równoważny
x2 − 4xy + 4y2 + 2x2 + y2 ≥ 0,
(x − 2y)2 + 2x2 + y2 ≥ 0.
Ta nierówność jest prawdziwa dla dowolnych liczb rzeczywistych x i y, gdyż kwadrat każdej liczby rzeczywistej jest nieujemny i suma kwadratów liczb nieujemnych również jest nieujemna.
Uwaga!
Nierówność 3x2 + 5y2 − 4xy ≥ 0 możemy przekształcić w sposób równoważny w nieco inny sposób:
2x2 − 4xy + 2y2 + x2 + 3y2 ≥ 0,
2(x2 − 2xy + y2) + x2 + 3y2 ≥ 0,
2(x − y)2 + x2 + 3y2 ≥ 0.
Ta nierówność jest prawdziwa dla dowolnych liczb rzeczywistych x i y, gdyż kwadrat każdej liczby rzeczywistej jest nieujemny i suma kwadratów liczb nieujemnych również jest nieujemna.
To kończy dowód.
II sposób rozwiązania
Nierówność 3x2 − 4xy + 5y2 ≥ 0 możemy potraktować, jak nierówność kwadratową z niewiadomą x. Wyróżnik trójmianu po lewej stronie nierówności jest równy
Δ = (−4y)2 − 4 ⋅ 3 ⋅ (5y2) = −44y2 ≤ 0.
Stąd i z faktu, że współczynnik przy x2 trójmianu f(x) = 3x2 − 4xy + 5y2 jest dodatni wynika, że trójmian ten przyjmuje tylko wartości nieujemne. To kończy dowód.
Schemat punktowania
Schemat oceniania I sposobu rozwiązania
gdy zdający zapisze nierówność w postaci równoważnej (x − 2y)2 + 2x2 + y2 ≥ 0 lub 2(x − y)2 + x2 + 3y2 ≥ 0 i uzasadni jej prawdziwość.
gdy zdający zapisze nierówność w postaci równoważnej
• (x − 2y)2 + 2x2 + y2 ≥ 0
• 2(x − y)2 + x2 + 3y2 ≥ 0
i na tym poprzestanie lub dalej popełnia błędy.
albo
rozwiązanie, które nie spełnia kryteriów za 1 pkt, albo brak rozwiązania.
Schemat oceniania II sposobu rozwiązania
gdy zdający wyznaczy wyróżnik trójmianu f(x) = 3x2 − 4xy + 5y2, zapisze, że jest on niedodatni i wyciągnie wniosek, że trójmian przyjmuje tylko wartości nieujemne.
gdy zdający wyznaczy wyróżnik trójmianu f(x) = 3x2 − 4xy + 5y2: Δ = −44y2 i na tym poprzestanie lub dalej popełnia błędy.
rozwiązanie, które nie spełnia kryteriów za 1 pkt, albo brak rozwiązania.