Zadanie 30, matura maj 2021, matematyka podstawowa
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
2 punktyWykaż, że dla każdych trzech dodatnich liczb a, b i c takich, że a < b, spełniona jest nierówność
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Sposób 1.
Z założenia wiadomo, że a, b, c są dowolnymi liczbami rzeczywistymi dodatnimi i a < b. Przekształcamy równoważnie nierówność :
Z założenia liczby b i c są dodatnie, więc b(b + c) > 0. Z założenia c jest dodatnia i a − b < 0, więc c(a − b) < 0. Zatem jest liczbą ujemną (jako iloraz liczby ujemnej i dodatniej), czyli nierówność jest prawdziwa. To należało wykazać.
Sposób 2.
Z założenia wiadomo, że a, b, c są dowolnymi liczbami rzeczywistymi dodatnimi i a < b. Przekształcamy równoważnie nierówność :
(zwrot nierówności nie zmieni się, gdyż b ⋅ (b + c) > 0)
a(b + c) − b(a + c) < 0
ab + ac − ab − bc < 0
c(a − b) < 0
Z założenia c > 0 oraz a − b < 0, więc c(a − b) < 0. Zatem nierówność jest prawdziwa. To należało wykazać.
Sposób 3.
Z założenia wiadomo, że a, b, c są dowolnymi liczbami rzeczywistymi dodatnimi i a < b. Przekształcamy równoważnie nierówność :
(zwrot nierówności nie zmieni się, gdyż b ⋅ (b + c) > 0)
a(b + c) < b(a + c)
ab + ac < ab + bc
ac < bc
Z założenia c > 0, więc otrzymujemy a < b, co jest prawdą. Zatem nierówność jest prawdziwa. To należało wykazać.
Sposób 4.
Przekształcamy równoważnie nierówność :
Z założenia a i b są liczbami dodatnimi oraz a < b, więc liczniki ułamków oraz są równe i ujemne. Ponadto ich mianowniki są dodatnie i mianownik ułamka jest większy od mianownika ułamka , więc . To oznacza, że nierówność jest prawdziwa.
Sposób 5.
Z założenia wiadomo, że a, b, c są dowolnymi liczbami rzeczywistymi dodatnimi oraz spełniona jest nierówność a < b. Tę nierówność przekształcamy równoważnie, otrzymując kolejno następujące nierówności:
ac < bc
ab + ac < ab + bc
a(b + c) < b(a + c)
Dzielimy tę nierówność stronami przez liczbę dodatnią b(b + c) i otrzymujemy . To należało wykazać.
Sposób 6. (dowód nie wprost)
Z założenia wiadomo, że a, b, c są dowolnymi liczbami rzeczywistymi dodatnimi oraz a < b. Załóżmy, nie wprost, że . Przekształcamy równoważnie tę nierówność:
Ponieważ b(b + c) > 0, więc otrzymujemy dalej
a(b + c) ≥ b(a + c)
ab + ac ≥ ab + bc
ac ≥ bc
a ≥ b
co jest sprzeczne z założeniem, że a < b. To kończy dowód.
Schemat punktowania
przeprowadzenie pełnego rozumowania – zdający musi spełnić warunki określone w zasadach oceniania za 1 punkt oraz:
– wykorzystać założenie a < b w sytuacjach 1), 2), 3) określonych w pierwszym punktorze zasad oceniania za 1 punkt
– wykorzystać założenie a < b i porównać ułamki w sytuacji określonej jako 4) w pierwszym punktorze zasad oceniania za 1 punkt
ALBO
– przeprowadzając dowód wprost, doprowadzić nierówność a < b do tezy
ALBO
– przeprowadzając dowód nie wprost, doprowadzić nierówność do postaci a ≥ b i stwierdzić sprzeczność z założeniem a < b.
albo
przekształcenie nierówności do postaci równoważnej, z której można przeprowadzić bezpośrednie wnioskowanie o prawdziwości tezy, np. 1) lub 2) c(a − b) < 0 lub 3) ca < cb lub 4)
– przekształcenie nierówności a < b do postaci równoważnej a(b + c) < b(a + c)
ALBO
– przekształcenie, w dowodzie nie wprost, nierówności (która jest zaprzeczeniem tezy) do postaci ac ≥ bc.
albo
rozwiązanie, które nie spełnia kryteriów za 1 pkt, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający zapisze błędne założenia, z których korzysta (np. gdy dzieli nierówność obustronnie przez c, przy zapisie c ≥ 0), to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 1 punkt.
2. Jeżeli zdający sprawdza prawdziwość tezy jedynie dla wybranych wartości a, b, c, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający poprawnie rozwiąże zadanie i otrzyma poprawny wynik, lecz w końcowym zapisie przekształca ten wynik i popełnia przy tym błąd, to może uzyskać maksymalną liczbę punktów.
3. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeśli zdający sprawdza nierówność tylko dla wybranych wartości, otrzymuje 0 punktów za całe zadanie.