Zadanie 8, matura dodatkowa 2020, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
3 punktyWykaż, że dla każdej liczby nieparzystej n wyrażenie n5 − 3n4 − n + 3 jest podzielne przez 16.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Rozwiązanie (I sposób)
Przekształcamy wyrażenie n5 − 3n4 − n + 3 równoważnie w następujący sposób
n4 ⋅ (n − 3) − (n − 3)
(n4 − 1) ⋅ (n − 3)
(n2 − 1) ⋅ (n2 + 1) ⋅ (n − 3)
(n − 1) ⋅ (n + 1) ⋅ (n2 + 1) ⋅ (n − 3)
Liczba n jest nieparzysta, więc liczby n − 1, n + 1, n2 + 1, n − 3 są parzyste, zatem ich iloczyn jest podzielny przez 24 = 16. To kończy dowód.
Rozwiązanie (II sposób)
Ponieważ liczba n jest nieparzysta, możemy zapisać ją w postaci 2k + 1, gdzie k jest liczbą całkowitą.
Wyrażenie n5 − 3n4 − n + 3 przyjmuje postać:
(2k + 1)5 − 3(2k + 1)4 − (2k + 1) + 3.
Ponieważ (2k + 1)5 = 32k5 + 80k4 + 80k3 + 40k2 + 10k + 1 oraz (2k + 1)4 = 16k4 + 32k3 + 24k2 + 8k + 1, po przekształceniu wyrażenia równoważnie otrzymujemy
32k5 + 32k4 − 16k3 − 32k2 − 16k,
stąd wyrażenie możemy zapisać w postaci iloczynu 16(2k5 + 2k4 − k3 − 2k2 − k), który jako iloczyn liczby 16 oraz liczby całkowitej 2k5 + 2k4 − k3 − 2k2 − k jest podzielny przez 16.
Schemat punktowania
Schemat oceniania I sposobu rozwiązania
gdy zdający przeprowadzi pełne rozumowanie.
gdy zdający zapisze wyrażenie w postaci: (n − 1) ⋅ (n + 1) ⋅ (n2 + 1) ⋅ (n − 3) i nie uzasadni podzielności przez 16.
gdy zdający zapisze wyrażenie w postaci: (n4 − 1) ⋅ (n − 3).
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Schemat oceniania II sposobu rozwiązania
gdy zdający przeprowadzi pełne rozumowanie.
gdy zdający doprowadzi wyrażenie do postaci 32k5 + 32k4 − 16k3 − 32k2 − 16k i nie uzasadni, że to wyrażenie jest podzielne przez 16.
gdy zdający zapisze wraz z odpowiednimi założeniami wyrażenie (2k + 1)5 − 3(2k + 1)4 − (2k + 1) + 3 i przekształci poprawnie przynajmniej jedno z wyrażeń:
(2k + 1)5 = 32k5 + 80k4 + 80k3 + 40k2 + 10k + 1 lub (2k + 1)4 = 16k4 + 32k3 + 24k2 + 8k + 1.
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Komentarz. Dla liczby nieparzystej n wiele iloczynów naturalne wynika z rozkładu na czynniki zawierające kolejne liczby parzyste. Alternatywnie: podstawić n = 2k + 1 i algebraicznie uprościć.