Zadanie 11, matura dodatkowa 2020, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
5 punktówWyznacz wszystkie wartości parametru m, dla których nierówność (m2 + 4m − 5) ⋅ x2 + 2x > 2mx − 2 jest prawdziwa dla każdej liczby rzeczywistej x.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Odpowiedź: m < −11 lub m ≥ 1, czyli .
Rozwiązanie
Zapiszemy nierówność w następującej postaci
(m2 + 4m − 5) ⋅ x2 + 2x(1 − m) + 2 > 0
Zauważamy, że m2 + 4m − 5 = (m − 1)(m + 5). Wynika stąd, że należy rozważyć dwie sytuacje:
• nierówność liniowa
1) Jeśli m = 1, to otrzymujemy nierówność 2 > 0, która jest prawdziwa dla każdej liczby rzeczywistej x.
2) Jeśli m = −5, to otrzymujemy nierówność 12x + 2 > 0, która jest prawdziwa dla każdej liczby rzeczywistej .
• nierówność kwadratowa
3) Jeśli m ≠ 1 i m ≠ −5, to należy sprawdzić, kiedy zachodzą jednocześnie dwie nierówności:
a > 0 i Δ < 0,
gdzie a = (m − 1)(m + 5) jest współczynnikiem trójmianu (m2 + 4m − 5) ⋅ x2 + 2x(1 − m) + 2 przy najwyższej potędze zmiennej x, zaś Δ = b2 − 4ac jest wyróżnikiem tego trójmianu. Zapisujemy kolejno:
lub m > 1.
Δ = 4(1 − m)2 − 4(m − 1)(m + 5) ⋅ 2 = 4(m − 1)2 − 8(m − 1)(m + 5) = −4(m − 1)(m + 11)
lub m > 1.
Zatem nierówności a > 0 i Δ < 0 zachodzą jednocześnie dla m < −11 lub m > 1.
Łącząc wyniki z punktów 1) i 3), otrzymujemy odpowiedź ostateczną: m < −11 lub m ≥ 1.
Schemat punktowania
Schemat punktowania składa się z dwóch części.
Pierwsza, to rozpatrzenie przypadku nierówności liniowej. Zdający może za tę część otrzymać maksymalnie 2 punkty.
Druga, to rozpatrzenie przypadku nierówności kwadratowej. Zdający może za tę część otrzymać maksymalnie 3 punkty.
Punkty za obie części sumują się.
Schemat punktowania części pierwszej
zdający poprawnie określi, że dla m = 1 nierówność jest prawdziwa dla każdej liczby rzeczywistej x, zaś dla m = −5 tak nie jest.
zdający zauważy i zapisze, że dla m = 1 albo dla m = −5 podana nierówność jest liniowa i poprawnie zbada jeden z tych przypadków.
brak postępu w tej części albo brak rozwiązania.
Schemat punktowania części drugiej
zdający poprawnie rozwiąże obie nierówności a > 0 i Δ < 0 oraz zapisze końcową odpowiedź do zadania: dla m < −11 lub m ≥ 1 podana nierówność jest prawdziwa dla każdej liczby rzeczywistej x.
zdający poprawnie rozwiąże jedną z dwóch nierówności:
m2 + 4m − 5 > 0, czyli lub m > 1
lub
Δ = −4(m − 1)(m + 11) < 0, lub m > 1.
zdający zapisze, że nierówność kwadratowa jest prawdziwa dla każdej liczby rzeczywistej x wtedy, gdy parametr m spełnia układ nierówności
m2 + 4m − 5 > 0 i Δ < 0
m2 + 4m − 5 > 0 i yW > 0, gdzie .
albo
brak postępu w tej części albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeśli zdający w części drugiej rozwiązania zapisze jedynie nierówność Δ < 0 i nawet bezbłędnie tę nierówność rozwiąże, to za tę część otrzymuje 0 punktów.
2. Jeśli zdający zapisze w drugiej części rozwiązania układ nierówności m2 + 4m − 5 ≠ 0 i Δ < 0, a następnie konsekwentnie rozwiąże ten układ do końca, to za drugą część rozwiązania może otrzymać maksymalnie 1 punkt.
3. Jeśli zdający w części drugiej rozwiązania zapisze układ nierówności m2 + 4m − 5 > 0 i Δ > 0, a następnie nawet bezbłędnie ten układ rozwiąże, to za tę część otrzymuje 0 punktów.
Jeśli zdający zapisze w części drugiej rozwiązania układ nierówności m2 + 4m − 5 > 0 i Δ ≤ 0, i konsekwentnie rozwiąże tę część do końca, to za tę część może otrzymać maksymalnie 2 punkty.
Komentarz. Zdający musi rozpatrzeć przypadek liniowy i kwadratowy oddzielnie. Typowy błąd: sprawdzenie tylko warunku Δ < 0 bez warunku a > 0.