Zadanie 14, matura czerwiec 2022, matematyka rozszerzona

6 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2022

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

6 punktów

Dane są okrąg o1 o równaniu (x − 6)2 + (y − 4)2 = 98 oraz okrąg o2 o promieniu 252\sqrt{5}. Środki okręgów o1 i o2 leżą po różnych stronach prostej k o równaniu y = −3x − 6, a punkty wspólne obu okręgów leżą na prostej k. Wyznacz równanie okręgu o2.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

(x + 3)2 + (y − 1)2 = 20

Sposób 1.

I etap

Obliczamy współrzędne punktów A oraz B przecięcia okręgu o1 i prostej k, rozwiązując układ równań (x − 6)2 + (y − 4)2 = 98 i y = −3x − 6:

(x − 6)2 + (−3x − 10)2 = 98

10x2 + 48x + 38 = 0

5x2 + 24x + 19 = 0, Δ = 242 − 4 ⋅ 5 ⋅ 19 = 196, x=−195x=-\frac{19}{5} lub x = −1.

Zatem A=(−195,275)A=\left(-\frac{19}{5}, \frac{27}{5}\right), B = (−1, −3).

Niech l: y = cx + d będzie prostą przechodzącą przez środki okręgów o1 i o2. Prosta l jest prostopadła do k, więc c=13c=\frac{1}{3}. Ponieważ środek okręgu o1 leży na prostej l, więc 4=13⋅6+d4=\frac{1}{3}\cdot 6+d. Stąd d = 2 i l: y=13x+2y=\frac{1}{3}x+2.

II etap

Niech S2 = (a, b) będzie środkiem okręgu o2. Punkt S2 leży na prostej l, więc S2=(a,13a+2)S_2=\left(a, \frac{1}{3}a+2\right). Ponieważ ∣BS2∣=25|BS_2|=2\sqrt{5}, więc (a−(−1))2+(13a+2−(−3))2=25\sqrt{(a-(-1))^2+\left(\frac{1}{3}a+2-(-3)\right)^2}=2\sqrt{5}, skąd 109a2+163a+6=0\frac{10}{9}a^2+\frac{16}{3}a+6=0, czyli 5a2 + 24a + 27 = 0, a = −3 lub a=−95a=-\frac{9}{5}.

Gdy a = −3, to b = 1. Gdy a=−95a=-\frac{9}{5}, to b=75b=\frac{7}{5}; punkt (−95,75)\left(-\frac{9}{5}, \frac{7}{5}\right) nie spełnia warunków zadania (leży po tej samej stronie prostej k co środek o1).

Zatem S2 = (−3, 1) i okrąg o2 ma równanie (x + 3)2 + (y − 1)2 = 20.

Sposób 2.

Po wyznaczeniu A=(−195,275)A=\left(-\frac{19}{5}, \frac{27}{5}\right) i B = (−1, −3) niech S2 = (a, b). Ponieważ A i B należą do okręgu o2 o promieniu 252\sqrt{5}, więc (a + 1)2 + (b + 3)2 = 20 i (a+195)2+(b−275)2=20\left(a+\frac{19}{5}\right)^2+\left(b-\frac{27}{5}\right)^2=20. Odejmując równania, otrzymujemy a = 3b − 6. Po podstawieniu do a2 + b2 = −2a − 6b + 10: (3b − 6)2 + b2 = −2(3b − 6) − 6b + 10, 10b2 − 24b + 14 = 0, b = 1 lub b=75b=\frac{7}{5}. Gdy b = 1, to a = −3; punkt (−95,75)\left(-\frac{9}{5}, \frac{7}{5}\right) nie spełnia warunków zadania.

Zatem S2 = (−3, 1) i o2: (x + 3)2 + (y − 1)2 = 20.

Schemat punktowania

Zasady oceniania dla sposobu 1. Rozwiązanie składa się z dwóch etapów.

I etap (0–2 pkt) – obliczenie współrzędnych jednego z punktów wspólnych okręgu o1 i prostej k oraz wyznaczenie równania prostej przechodzącej przez środki okręgów o1 i o2.

2 pkt

wyznaczenie równania prostej przechodzącej przez środki okręgów o1 i o2: y=13x+2y=\frac{1}{3}x+2.

1 pkt

obliczenie współrzędnych jednego z punktów wspólnych okręgu o1 i prostej k: A=(−195,275)A=\left(-\frac{19}{5}, \frac{27}{5}\right) albo B = (−1, −3).

II etap (0–4 pkt) – wyznaczenie równania okręgu o2.

4 pkt

zapisanie równania okręgu o2, np. (x + 3)2 + (y − 1)2 = 20.

3 pkt

obliczenie współrzędnych środka S2 okręgu o2: S2 = (−3, 1).

2 pkt

zapisanie równania z jedną niewiadomą prowadzącego do obliczenia współrzędnych środka okręgu o2, np. (a−(−1))2+(13a+2−(−3))2=25\sqrt{(a-(-1))^2+\left(\frac{1}{3}a+2-(-3)\right)^2}=2\sqrt{5}.

1 pkt

uzależnienie współrzędnych środka S2 okręgu o2 od jednej niewiadomej, np. S2=(a,13a+2)S_2=\left(a, \frac{1}{3}a+2\right).

Zasady oceniania dla sposobu 2. Rozwiązanie składa się z dwóch etapów.

I etap (0–2 pkt) – obliczenie współrzędnych punktów wspólnych A i B okręgu o1 i prostej k oraz zapisanie układu równań, w którym niewiadomymi są współrzędne środka okręgu o2.

2 pkt

zapisanie układu równań, w którym niewiadomymi są współrzędne a i b środka okręgu o2, np. (a−(−1))2+(b−(−3))2=(25)2(a-(-1))^2+(b-(-3))^2=(2\sqrt{5})^2 i (a−(−195))2+(b−275)2=(25)2\left(a-\left(-\frac{19}{5}\right)\right)^2+\left(b-\frac{27}{5}\right)^2=(2\sqrt{5})^2.

1 pkt

obliczenie współrzędnych jednego z punktów: A=(−195,275)A=\left(-\frac{19}{5}, \frac{27}{5}\right) lub B = (−1, −3).

II etap (0–4 pkt) – wyznaczenie równania okręgu o2.

4 pkt

zapisanie równania okręgu o2, np. (x + 3)2 + (y − 1)2 = 20.

3 pkt

obliczenie współrzędnych środka S2 okręgu o2: S2 = (−3, 1).

2 pkt

zapisanie równania z jedną niewiadomą (a lub b) prowadzącego do obliczenia współrzędnych środka okręgu o2, np. (3b − 6)2 + b2 = −2(3b − 6) − 6b + 10.

1 pkt

zapisanie zależności liniowej między współrzędnymi a i b środka okręgu o2, np. a = 3b − 6.

0 pkt

rozwiązanie, które nie spełnia warunków za 1 pkt, albo brak rozwiązania.

Uwaga (do obu sposobów):

Jeżeli zdający nie odrzuci współrzędnych środka okręgu o2, które nie spełniają warunków zadania, i poda dwa równania okręgów, to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 5 punktów.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Głównym wyzwaniem jest uświadomienie sobie, że cięciwa wspólnych punktów leży na prostej k, zatem środki S1 i S2 są równoodległe (w sensie prostopadłego rozkładu) od tej linii. Istnieją dwie pozycje dla S2 spełniające warunki.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.