Zadanie 14, matura czerwiec 2022, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
6 punktówDane są okrąg o1 o równaniu (x − 6)2 + (y − 4)2 = 98 oraz okrąg o2 o promieniu . Środki okręgów o1 i o2 leżą po różnych stronach prostej k o równaniu y = −3x − 6, a punkty wspólne obu okręgów leżą na prostej k. Wyznacz równanie okręgu o2.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
(x + 3)2 + (y − 1)2 = 20
Sposób 1.
I etap
Obliczamy współrzędne punktów A oraz B przecięcia okręgu o1 i prostej k, rozwiązując układ równań (x − 6)2 + (y − 4)2 = 98 i y = −3x − 6:
(x − 6)2 + (−3x − 10)2 = 98
10x2 + 48x + 38 = 0
5x2 + 24x + 19 = 0, Δ = 242 − 4 ⋅ 5 ⋅ 19 = 196, lub x = −1.
Zatem , B = (−1, −3).
Niech l: y = cx + d będzie prostą przechodzącą przez środki okręgów o1 i o2. Prosta l jest prostopadła do k, więc . Ponieważ środek okręgu o1 leży na prostej l, więc . Stąd d = 2 i l: .
II etap
Niech S2 = (a, b) będzie środkiem okręgu o2. Punkt S2 leży na prostej l, więc . Ponieważ , więc , skąd , czyli 5a2 + 24a + 27 = 0, a = −3 lub .
Gdy a = −3, to b = 1. Gdy , to ; punkt nie spełnia warunków zadania (leży po tej samej stronie prostej k co środek o1).
Zatem S2 = (−3, 1) i okrąg o2 ma równanie (x + 3)2 + (y − 1)2 = 20.
Sposób 2.
Po wyznaczeniu i B = (−1, −3) niech S2 = (a, b). Ponieważ A i B należą do okręgu o2 o promieniu , więc (a + 1)2 + (b + 3)2 = 20 i . Odejmując równania, otrzymujemy a = 3b − 6. Po podstawieniu do a2 + b2 = −2a − 6b + 10: (3b − 6)2 + b2 = −2(3b − 6) − 6b + 10, 10b2 − 24b + 14 = 0, b = 1 lub . Gdy b = 1, to a = −3; punkt nie spełnia warunków zadania.
Zatem S2 = (−3, 1) i o2: (x + 3)2 + (y − 1)2 = 20.
Schemat punktowania
Zasady oceniania dla sposobu 1. Rozwiązanie składa się z dwóch etapów.
I etap (0–2 pkt) – obliczenie współrzędnych jednego z punktów wspólnych okręgu o1 i prostej k oraz wyznaczenie równania prostej przechodzącej przez środki okręgów o1 i o2.
wyznaczenie równania prostej przechodzącej przez środki okręgów o1 i o2: .
obliczenie współrzędnych jednego z punktów wspólnych okręgu o1 i prostej k: albo B = (−1, −3).
II etap (0–4 pkt) – wyznaczenie równania okręgu o2.
zapisanie równania okręgu o2, np. (x + 3)2 + (y − 1)2 = 20.
obliczenie współrzędnych środka S2 okręgu o2: S2 = (−3, 1).
zapisanie równania z jedną niewiadomą prowadzącego do obliczenia współrzędnych środka okręgu o2, np. .
uzależnienie współrzędnych środka S2 okręgu o2 od jednej niewiadomej, np. .
Zasady oceniania dla sposobu 2. Rozwiązanie składa się z dwóch etapów.
I etap (0–2 pkt) – obliczenie współrzędnych punktów wspólnych A i B okręgu o1 i prostej k oraz zapisanie układu równań, w którym niewiadomymi są współrzędne środka okręgu o2.
zapisanie układu równań, w którym niewiadomymi są współrzędne a i b środka okręgu o2, np. i .
obliczenie współrzędnych jednego z punktów: lub B = (−1, −3).
II etap (0–4 pkt) – wyznaczenie równania okręgu o2.
zapisanie równania okręgu o2, np. (x + 3)2 + (y − 1)2 = 20.
obliczenie współrzędnych środka S2 okręgu o2: S2 = (−3, 1).
zapisanie równania z jedną niewiadomą (a lub b) prowadzącego do obliczenia współrzędnych środka okręgu o2, np. (3b − 6)2 + b2 = −2(3b − 6) − 6b + 10.
zapisanie zależności liniowej między współrzędnymi a i b środka okręgu o2, np. a = 3b − 6.
rozwiązanie, które nie spełnia warunków za 1 pkt, albo brak rozwiązania.
Uwaga (do obu sposobów):
Jeżeli zdający nie odrzuci współrzędnych środka okręgu o2, które nie spełniają warunków zadania, i poda dwa równania okręgów, to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 5 punktów.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Głównym wyzwaniem jest uświadomienie sobie, że cięciwa wspólnych punktów leży na prostej k, zatem środki S1 i S2 są równoodległe (w sensie prostopadłego rozkładu) od tej linii. Istnieją dwie pozycje dla S2 spełniające warunki.