Zadanie 13, matura czerwiec 2022, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
6 punktówWyznacz wszystkie wartości parametru m, dla których równanie
(x − 4)[x2 + (m − 3)x + m2 − m − 6] = 0
ma trzy różne rozwiązania rzeczywiste x1, x2 oraz x3, spełniające warunek
x1 ⋅ x2 ⋅ x3 > x12 + x22 + x32 − 5m − 51
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
I etap
Liczba 4 jest rozwiązaniem równania (x − 4)[x2 + (m − 3)x + m2 − m − 6] = 0 (1). Zatem równanie (1) ma trzy różne rozwiązania rzeczywiste tylko wtedy, gdy równanie x2 + (m − 3)x + m2 − m − 6 = 0 (2) ma dokładnie dwa rozwiązania rzeczywiste, z których każde jest różne od 4, tj. gdy Δ > 0 i 42 + (m − 3) ⋅ 4 + m2 − m − 6 ≠ 0.
Rozwiązujemy warunek Δ > 0: (m − 3)2 − 4 ⋅ 1 ⋅ (m2 − m − 6) > 0, −3m2 − 2m + 33 > 0, (m − 3)(−3m − 11) > 0, .
Rozwiązujemy warunek 42 + (m − 3) ⋅ 4 + m2 − m − 6 ≠ 0: m2 + 3m − 2 ≠ 0, i .
II etap
Ponieważ liczba 4 jest rozwiązaniem równania (1), przyjmujemy x3 = 4, gdzie x1, x2 są pierwiastkami równania (2), i korzystamy ze wzorów Viète’a (x1 + x2 = −(m − 3), x1x2 = m2 − m − 6):
x1 ⋅ x2 ⋅ 4 > x12 + x22 + 42 − 5m − 51
4x1x2 > (x1 + x2)2 − 2x1x2 − 5m − 35
−(x1 + x2)2 + 6x1x2 + 5m + 35 > 0
−[−(m − 3)]2 + 6 ⋅ (m2 − m − 6) + 5m + 35 > 0
5m2 + 5m − 10 > 0
5(m − 1)(m + 2) > 0
III etap
Wyznaczamy wartości m, które spełniają jednocześnie warunki: , i , .
Odpowiedź: .
Schemat punktowania
Rozwiązanie zadania składa się z trzech etapów.
I etap (0–2 pkt) – rozwiązanie nierówności Δ > 0 i warunku 42 + (m − 3) ⋅ 4 + m2 − m − 6 ≠ 0.
rozwiązanie nierówności Δ > 0 i warunku 42 + (m − 3) ⋅ 4 + m2 − m − 6 ≠ 0: i i .
rozwiązanie nierówności Δ > 0:
– rozwiązanie warunku 42 + (m − 3) ⋅ 4 + m2 − m − 6 ≠ 0: i .
albo
Uwaga do pierwszego etapu: jeżeli zdający rozważa warunek Δ ≥ 0, to za ten etap otrzymuje co najwyżej 1 punkt.
II etap (0–3 pkt) – wyznaczenie tych wartości parametru m, dla których jest spełniony warunek x1 ⋅ x2 ⋅ x3 > x12 + x22 + x32 − 5m − 51.
wyznaczenie wszystkich wartości parametru m, dla których spełniony jest ten warunek: .
doprowadzenie nierówności x1 ⋅ x2 ⋅ 4 > x12 + x22 + 42 − 5m − 51 do postaci nierówności z jedną niewiadomą m, np. −[−(m − 3)]2 + 6 ⋅ (m2 − m − 6) + 5m + 35 > 0.
zapisanie nierówności x1 ⋅ x2 ⋅ x3 > x12 + x22 + x32 − 5m − 51 w postaci x1 ⋅ x2 ⋅ 4 > x12 + x22 + 42 − 5m − 51 (lub równoważnej).
III etap (0–1 pkt) – wyznaczenie wszystkich wartości parametru m, dla których spełnione są jednocześnie warunki Δ > 0, 42 + (m − 3) ⋅ 4 + m2 − m − 6 ≠ 0 i x1 ⋅ x2 ⋅ x3 > x12 + x22 + x32 − 5m − 51.
poprawne wyznaczenie tych wartości: .
rozwiązanie, które nie spełnia warunków za 1 pkt, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający, rozwiązując warunek 42 + (m − 3) ⋅ 4 + m2 − m − 6 ≠ 0, popełnia tylko błędy rachunkowe i rozwiązuje zadanie konsekwentnie do końca, to może otrzymać co najwyżej 5 punktów za całe rozwiązanie.
2. Jeżeli zdający nie rozważa warunku 42 + (m − 3) ⋅ 4 + m2 − m − 6 ≠ 0, to może otrzymać co najwyżej 4 punkty za całe rozwiązanie.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Warunek (x − 4)[…] = 0 ma trzy rozwiązania, gdy trójmian ma dwa pierwiastki różne od 4. Jeśli zdający popełnia błędy rachunkowe w warunku dla x = 4 ale konsekwentnie rozwiązuje, może otrzymać co najwyżej 5 punktów. Pominięcie tego warunku daje co najwyżej 4 punkty.