Zadanie 13, matura czerwiec 2022, matematyka rozszerzona

6 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2022

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

6 punktów

Wyznacz wszystkie wartości parametru m, dla których równanie

(x − 4)[x2 + (m − 3)x + m2 − m − 6] = 0

ma trzy różne rozwiązania rzeczywiste x1, x2 oraz x3, spełniające warunek

x1 ⋅ x2 ⋅ x3 > x12 + x22 + x32 − 5m − 51

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

m∈(−113,−3−172)∪(−3−172,−2)∪(1,3)m\in\left(-\frac{11}{3}, \frac{-3-\sqrt{17}}{2}\right) \cup \left(\frac{-3-\sqrt{17}}{2}, -2\right) \cup (1, 3)

I etap

Liczba 4 jest rozwiązaniem równania (x − 4)[x2 + (m − 3)x + m2 − m − 6] = 0 (1). Zatem równanie (1) ma trzy różne rozwiązania rzeczywiste tylko wtedy, gdy równanie x2 + (m − 3)x + m2 − m − 6 = 0 (2) ma dokładnie dwa rozwiązania rzeczywiste, z których każde jest różne od 4, tj. gdy Δ > 0 i 42 + (m − 3) ⋅ 4 + m2 − m − 6 ≠ 0.

Rozwiązujemy warunek Δ > 0: (m − 3)2 − 4 ⋅ 1 ⋅ (m2 − m − 6) > 0, −3m2 − 2m + 33 > 0, (m − 3)(−3m − 11) > 0, m∈(−113,3)m\in\left(-\frac{11}{3}, 3\right).

Rozwiązujemy warunek 42 + (m − 3) ⋅ 4 + m2 − m − 6 ≠ 0: m2 + 3m − 2 ≠ 0, m≠−3−172m\neq\frac{-3-\sqrt{17}}{2} i m≠−3+172m\neq\frac{-3+\sqrt{17}}{2}.

II etap

Ponieważ liczba 4 jest rozwiązaniem równania (1), przyjmujemy x3 = 4, gdzie x1, x2 są pierwiastkami równania (2), i korzystamy ze wzorów Viète’a (x1 + x2 = −(m − 3), x1x2 = m2 − m − 6):

x1 ⋅ x2 ⋅ 4 > x12 + x22 + 42 − 5m − 51

4x1x2 > (x1 + x2)2 − 2x1x2 − 5m − 35

−(x1 + x2)2 + 6x1x2 + 5m + 35 > 0

−[−(m − 3)]2 + 6 ⋅ (m2 − m − 6) + 5m + 35 > 0

5m2 + 5m − 10 > 0

5(m − 1)(m + 2) > 0

m∈(−∞,−2)∪(1,+∞)m\in(-\infty, -2)\cup(1, +\infty)

III etap

Wyznaczamy wartości m, które spełniają jednocześnie warunki: m∈(−113,3)m\in\left(-\frac{11}{3}, 3\right), m≠−3−172m\neq\frac{-3-\sqrt{17}}{2} i m≠−3+172m\neq\frac{-3+\sqrt{17}}{2}, m∈(−∞,−2)∪(1,+∞)m\in(-\infty, -2)\cup(1, +\infty).

Odpowiedź: m∈(−113,−3−172)∪(−3−172,−2)∪(1,3)m\in\left(-\frac{11}{3}, \frac{-3-\sqrt{17}}{2}\right) \cup \left(\frac{-3-\sqrt{17}}{2}, -2\right) \cup (1, 3).

Schemat punktowania

Rozwiązanie zadania składa się z trzech etapów.

I etap (0–2 pkt) – rozwiązanie nierówności Δ > 0 i warunku 42 + (m − 3) ⋅ 4 + m2 − m − 6 ≠ 0.

2 pkt

rozwiązanie nierówności Δ > 0 i warunku 42 + (m − 3) ⋅ 4 + m2 − m − 6 ≠ 0: m∈(−113,3)m\in\left(-\frac{11}{3}, 3\right) i m≠−3−172m\neq\frac{-3-\sqrt{17}}{2} i m≠−3+172m\neq\frac{-3+\sqrt{17}}{2}.

1 pkt

rozwiązanie nierówności Δ > 0: m∈(−113,3)m\in\left(-\frac{11}{3}, 3\right)

– rozwiązanie warunku 42 + (m − 3) ⋅ 4 + m2 − m − 6 ≠ 0: m≠−3−172m\neq\frac{-3-\sqrt{17}}{2} i m≠−3+172m\neq\frac{-3+\sqrt{17}}{2}.

albo

Uwaga do pierwszego etapu: jeżeli zdający rozważa warunek Δ ≥ 0, to za ten etap otrzymuje co najwyżej 1 punkt.

II etap (0–3 pkt) – wyznaczenie tych wartości parametru m, dla których jest spełniony warunek x1 ⋅ x2 ⋅ x3 > x12 + x22 + x32 − 5m − 51.

3 pkt

wyznaczenie wszystkich wartości parametru m, dla których spełniony jest ten warunek: m∈(−∞,−2)∪(1,+∞)m\in(-\infty, -2)\cup(1, +\infty).

2 pkt

doprowadzenie nierówności x1 ⋅ x2 ⋅ 4 > x12 + x22 + 42 − 5m − 51 do postaci nierówności z jedną niewiadomą m, np. −[−(m − 3)]2 + 6 ⋅ (m2 − m − 6) + 5m + 35 > 0.

1 pkt

zapisanie nierówności x1 ⋅ x2 ⋅ x3 > x12 + x22 + x32 − 5m − 51 w postaci x1 ⋅ x2 ⋅ 4 > x12 + x22 + 42 − 5m − 51 (lub równoważnej).

III etap (0–1 pkt) – wyznaczenie wszystkich wartości parametru m, dla których spełnione są jednocześnie warunki Δ > 0, 42 + (m − 3) ⋅ 4 + m2 − m − 6 ≠ 0 i x1 ⋅ x2 ⋅ x3 > x12 + x22 + x32 − 5m − 51.

1 pkt

poprawne wyznaczenie tych wartości: m∈(−113,−3−172)∪(−3−172,−2)∪(1,3)m\in\left(-\frac{11}{3}, \frac{-3-\sqrt{17}}{2}\right) \cup \left(\frac{-3-\sqrt{17}}{2}, -2\right) \cup (1, 3).

0 pkt

rozwiązanie, które nie spełnia warunków za 1 pkt, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający, rozwiązując warunek 42 + (m − 3) ⋅ 4 + m2 − m − 6 ≠ 0, popełnia tylko błędy rachunkowe i rozwiązuje zadanie konsekwentnie do końca, to może otrzymać co najwyżej 5 punktów za całe rozwiązanie.

2. Jeżeli zdający nie rozważa warunku 42 + (m − 3) ⋅ 4 + m2 − m − 6 ≠ 0, to może otrzymać co najwyżej 4 punkty za całe rozwiązanie.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Warunek (x − 4)[…] = 0 ma trzy rozwiązania, gdy trójmian ma dwa pierwiastki różne od 4. Jeśli zdający popełnia błędy rachunkowe w warunku dla x = 4 ale konsekwentnie rozwiązuje, może otrzymać co najwyżej 5 punktów. Pominięcie tego warunku daje co najwyżej 4 punkty.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.