Zadanie 12, matura czerwiec 2022, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
5 punktówPodstawą graniastosłupa prostego ABCDA1B1C1D1 jest trapez równoramienny ABCD wpisany w okrąg o środku O i promieniu R. Dłuższa podstawa AB trapezu jest średnicą tego okręgu, a krótsza – cięciwą odpowiadającą kątowi środkowemu o mierze 2α (zobacz rysunek). Przekątna ściany bocznej zawierającej ramię trapezu jest nachylona do płaszczyzny podstawy pod kątem o mierze α. Wyznacz objętość tego graniastosłupa jako funkcję promienia R i miary kąta α.
PowiększKorepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Ponieważ , więc jako miara kąta wpisanego opartego na tym samym łuku, co kąt środkowy COD.
Obliczamy długość krótszej podstawy CD trapezu. Okrąg o środku O i promieniu R jest okręgiem opisanym na trójkącie BCD. Z twierdzenia sinusów: , czyli . Stąd .
Ponieważ trójkąty AOD i BOC są przystające oraz , więc .
Niech CE będzie wysokością trapezu opuszczoną z wierzchołka C na podstawę AB. Z trójkąta OEC: , stąd .
Miara kąta nachylenia przekątnej B1C ściany bocznej BCC1B1 do płaszczyzny podstawy jest równa α, więc .
Z twierdzenia cosinusów dla trójkąta BOC: , więc .
Zatem .
Objętość: .
Zatem objętość graniastosłupa jest równa .
Schemat punktowania
obliczenie objętości V graniastosłupa: .
obliczenie wysokości H graniastosłupa (w zależności od R i α) oraz długości podstawy CD trapezu (w zależności od R i α): oraz
– obliczenie wysokości H graniastosłupa (w zależności od R i α) oraz wysokości h trapezu (w zależności od R i α): oraz .
albo
obliczenie długości ramienia BC (lub AD) trapezu (w zależności od R i α) oraz długości podstawy CD trapezu (w zależności od R i α): (lub ) oraz
– obliczenie długości ramienia BC (lub AD) trapezu (w zależności od R i α) oraz wysokości h trapezu (w zależności od R i α): (lub ) oraz .
albo
obliczenie długości podstawy CD trapezu (w zależności od R i α):
– obliczenie wysokości h trapezu (w zależności od R i α):
ALBO
– zapisanie związku między ∣BC∣, R oraz α (otrzymanego np. z zastosowania twierdzenia cosinusów do trójkąta BOC albo twierdzenia sinusów do trójkąta ABC), np. , .
albo
obliczenie miary kąta DBC:
– obliczenie miary kąta OCE:
ALBO
– obliczenie miary kąta BOC (lub AOD):
ALBO
– zapisanie związku między ∣CD∣, R oraz α otrzymanego z zastosowania twierdzenia cosinusów do trójkąta COD, np.
ALBO
– zapisanie .
albo
rozwiązanie, które nie spełnia warunków za 1 pkt, albo brak rozwiązania.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Przekątna B1C ściany bocznej BCC1B1 jest nachylona pod kątem α do podstawy, co daje . Twierdzenie sinusów w trójkącie BCD wpisanym w okrąg o promieniu R pozwala szybko otrzymać ∣CD∣. Przekątna B1C ściany bocznej BCC1B1 jest nachylona pod kątem α do podstawy, co daje . Twierdzenie sinusów w trójkącie BCD wpisanym w okrąg o promieniu R pozwala szybko otrzymać ∣CD∣.