Zadanie 10, matura czerwiec 2022, matematyka rozszerzona

4 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2022

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Dany jest nieskończony ciąg geometryczny (an), określony dla każdej liczby naturalnej n ≥ 1, którego iloraz q jest równy pierwszemu wyrazowi i spełnia warunek ∣q∣ < 1.

Stosunek sumy SN wszystkich wyrazów tego ciągu o numerach nieparzystych do sumy SP wszystkich wyrazów tego ciągu o numerach parzystych jest równy różnicy tych sum, tj. SNSP=SN−SP\frac{S_N}{S_P}= S_N-S_P. Oblicz q.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

q=1−52q=\frac{1-\sqrt{5}}{2}

Zauważmy, że każdy z ciągów (a1, a3, a5, …), (a2, a4, a6, …) jest geometryczny, a iloraz każdego z nich jest równy q2. Ponieważ ∣q∣ < 1, więc ∣q2∣ < 1. Korzystamy ze wzoru na sumę wszystkich wyrazów ciągu geometrycznego zbieżnego i otrzymujemy

SN=a1+a3+a5+…=a11−q2=q1−q2S_N=a_1+a_3+a_5+\ldots=\frac{a_1}{1-q^2}=\frac{q}{1-q^2} oraz SP=a2+a4+a6+…=a21−q2=a1q1−q2=q21−q2S_P=a_2+a_4+a_6+\ldots=\frac{a_2}{1-q^2}=\frac{a_1q}{1-q^2}=\frac{q^2}{1-q^2}.

Zatem SP jest różna od zera, gdy 0 < ∣q∣ < 1.

Z warunku SNSP=SN−SP\frac{S_N}{S_P}=S_N-S_P otrzymujemy kolejno

q1−q2q21−q2=q1−q2−q21−q2\frac{\frac{q}{1-q^2}}{\frac{q^2}{1-q^2}}=\frac{q}{1-q^2}-\frac{q^2}{1-q^2}

q1−q2⋅1−q2q2=q1−q2−q21−q2\frac{q}{1-q^2}\cdot\frac{1-q^2}{q^2}=\frac{q}{1-q^2}-\frac{q^2}{1-q^2}

1q=q−q21−q2=q(1−q)(1−q)(1+q)=q1+q\frac{1}{q}=\frac{q-q^2}{1-q^2}=\frac{q(1-q)}{(1-q)(1+q)}=\frac{q}{1+q}

1 + q = q2

q2 − q − 1 = 0

q=1−52q=\frac{1-\sqrt{5}}{2} lub q=1+52q=\frac{1+\sqrt{5}}{2}.

Spośród otrzymanych wartości q tylko pierwsza spełnia warunki zadania, więc ostatecznie q=1−52q=\frac{1-\sqrt{5}}{2}.

Schemat punktowania

4 pkt

rozwiązanie równania z niewiadomą q: q=1−52q=\frac{1-\sqrt{5}}{2} lub q=1+52q=\frac{1+\sqrt{5}}{2} oraz odrzucenie wartości ilorazu, która nie spełnia warunków zadania, i podanie poprawnego wyniku: q=1−52q=\frac{1-\sqrt{5}}{2}.

3 pkt

zapisanie równania wielomianowego z jedną niewiadomą q, np. q2 − q − 1 = 0.

2 pkt

zapisanie równania z jedną niewiadomą q, np. q1−q2q21−q2=q1−q2−q21−q2\frac{\frac{q}{1-q^2}}{\frac{q^2}{1-q^2}}=\frac{q}{1-q^2}-\frac{q^2}{1-q^2}.

1 pkt

zastosowanie wzoru na sumę szeregu geometrycznego i zapisanie sum SN i SP w zależności od q i – odpowiednio – a1 oraz a2 (lub tylko w zależności od q): SN=a11−q2S_N=\frac{a_1}{1-q^2}, SP=a21−q2S_P=\frac{a_2}{1-q^2}.

0 pkt

rozwiązanie, które nie spełnia warunków za 1 pkt, albo brak rozwiązania.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Warunek ∣q∣ < 1 odrzuca pierwiastek 1+52≈1,618\frac{1+\sqrt{5}}{2}\approx 1{,}618, który jest większy od 1.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.