Zadanie 6, matura czerwiec 2022, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
3 punktyWykaż, że dla każdej liczby rzeczywistej x i dla każdej liczby rzeczywistej y takich, że x ≠ y, spełniona jest nierówność
x4 + y4 > xy(x2 + y2)
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Przekształcamy nierówność równoważnie w następujący sposób:
x4 + y4 > xy(x2 + y2)
x4 + y4 > x3y + xy3
x4 − x3y + y4 − xy3 > 0
x3(x − y) + y3(y − x) > 0
x3(x − y) − y3(x − y) > 0
(x − y)(x3 − y3) > 0
(x − y)(x − y)(x2 + xy + y2) > 0
(x − y)2(x2 + xy + y2) > 0
Z założenia x ≠ y, więc wyrażenie (x − y)2 jest dodatnie jako kwadrat liczby różnej od zera. Wyrażenie x2 + xy + y2 jest dodatnie dla każdej liczby rzeczywistej x i każdej liczby rzeczywistej y takiej, że x ≠ y. Zatem lewa strona nierówności (x − y)2(x2 + xy + y2) > 0 jest iloczynem czynników dodatnich, więc iloczyn ten jest dodatni. To kończy dowód.
Uwaga:
Prawdziwość nierówności x2 + xy + y2 > 0 dla każdych liczb rzeczywistych x oraz y takich, że x ≠ y, możemy wykazać następująco. Gdy x i y są jednocześnie liczbami różnymi od zera, to wobec tożsamości x2 + xy + y2 = (x − y)2 + 3xy = (x + y)2 + (−xy) liczbę x2 + xy + y2 można przedstawić jako sumę liczby nieujemnej i liczby dodatniej. Zatem x2 + xy + y2 > 0. Gdy dokładnie jedna z liczb x, y jest zerem (przyjmijmy, że x), to wtedy x2 + xy + y2 = y2, więc liczba x2 + xy + y2 jest dodatnia jako kwadrat liczby różnej od zera.
Prawdziwość tej nierówności możemy również wykazać poprzez badanie funkcji kwadratowej f(x) = x2 + xy + y2 zmiennej rzeczywistej x z parametrem y.
Schemat punktowania
przeprowadzenie pełnego rozumowania.
przekształcenie nierówności do postaci (x − y)2(x2 + xy + y2) > 0
– przekształcenie nierówności do postaci (x − y)(x3 − y3) > 0 oraz rozpatrzenie i uzasadnienie prawdziwości tej nierówności dla jednego z przypadków: x < y albo x > y.
albo
przekształcenie nierówności do postaci (x − y)(x3 − y3) > 0.
rozwiązanie, które nie spełnia warunków za 1 pkt, albo brak rozwiązania.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Prawdziwość nierówności x2 + xy + y2 > 0 można wykazać, że dla każdych liczb rzeczywistych x oraz y takich, że x ≠ y można przedstawić jako sumę liczby nieujemnej i dodatniej, lub badać jako funkcję kwadratową zmiennej x z parametrem y.