Zadanie 10.3, matura czerwiec 2015, fizyka rozszerzona

2 pktotwarteśrednie (szac.)Czerwiec 2015

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Na początku XX wieku naukowcy przeprowadzali liczne eksperymenty z zastosowaniem wiązek naładowanych cząstek o wysokiej energii. Pierwszym źródłem takich cząstek były substancje promieniotwórcze. Wysyłają one m.in. cząstki alfa o energiach do 6 MeV, które wykorzystywane były w pierwszych sztucznych reakcjach jądrowych. Jednak źródła tego typu były bardzo drogie, nie dało się nimi łatwo sterować, a poza tym wytwarzane cząstki miały za niską energię do przeprowadzenia wielu doświadczeń. Naukowcy potrzebowali nowego sposobu uzyskiwania wysokoenergetycznych cząstek.

W roku 1932 naukowcy J.D. Cockcroft i E.T. Walton zbudowali urządzenie, dzięki któremu mogli przyśpieszać naładowane cząstki. Urządzenie zawierało pojemnik z gazowym wodorem. Wodór ostrzeliwany był elektronami, które powodowały jego jonizację. Powstawały swobodne protony, które następnie były przyśpieszane napięciem 0,15 MV. Rozpędzone protony padały na cienką folię z litu 7Li i powodowały emisję cząstek alfa (patrz rysunek na następnej stronie). Każda z tych cząstek alfa uzyskiwała energię 8,6 MeV.

schemat urządzenia: pojemnik z gazowym wodorem z elektrodami, protony lecące w stronę folii litowej, za folią cząstki alfa; podpisy: elektrony, które jonizują gazowy wodór, gazowy wodór, folia litowa, protony, cząstki alfa, napięcie 150 000 V; źródło: http://library.thinkquest.orgPowiększ
schemat urządzenia: pojemnik z gazowym wodorem z elektrodami, protony lecące w stronę folii litowej, za folią cząstki alfa; podpisy: elektrony, które jonizują gazowy wodór, gazowy wodór, folia litowa, protony, cząstki alfa, napięcie 150 000 V; źródło: http://library.thinkquest.org

Polecenie

2 punkty

Korzystając z danych zawartych we wstępie do zadania, uzasadnij poniższe stwierdzenie.

Łączna masa produktów reakcji jądrowej zachodzącej w folii litowej jest mniejsza od łącznej masy protonu i jądra litu.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Przykładowe uzasadnienie:

Energia kinetyczna cząstek alfa (każda z nich 8,6 MeV) jest większa od energii kinetycznej uzyskanej przez protony (0,15 MeV). Zgodnie z zasadą zachowania energii i związkiem między masą a energią spoczynkową (E = mc2) część energii spoczynkowej substratów zamieniła się w energię kinetyczną produktów, więc łączna masa produktów jest mniejsza.

Schemat punktowania

2 pkt

stwierdzenie, że energia kinetyczna cząstek α jest większa od energii kinetycznej uzyskanej przez protony, oraz odwołanie do związku między masą a energią spoczynkową oraz do zasady zachowania energii (część energii spoczynkowej zamieniła się w energię kinetyczną).

1 pkt

stwierdzenie, że energia kinetyczna cząstek α jest większa od energii kinetycznej uzyskanej przez protony

LUB

– odwołanie do związku między masą a energią spoczynkową oraz do zasady zachowania energii (część energii spoczynkowej zamieniła się w energię kinetyczną).

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, lub brak rozwiązania.

Komentarz. Reakcja jest egzotermiczna: różnica mas zamienia się w energię kinetyczną produktów (defekt masy).

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.