Zadanie 11.1, matura czerwiec 2015, fizyka rozszerzona

2 pktotwarteśrednie (szac.)Czerwiec 2015

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Przyjmijmy, że rozkład masy w galaktyce jest sferycznie symetryczny, tzn. gęstość zależy tylko od odległości od środka galaktyki. W takim przypadku można wykazać, że na gwiazdę krążącą po orbicie kołowej wokół środka galaktyki (zob. ilustracja obok) działa tylko siła grawitacji pochodząca od materii zawartej wewnątrz sfery zawierającej orbitę gwiazdy i taka, jakby cała ta materia była skupiona w środku tej sfery.

fotografia galaktyki spiralnej z zaznaczonym białym okręgiem wokół jej środka i podpisem: orbita gwiazdyPowiększ
fotografia galaktyki spiralnej z zaznaczonym białym okręgiem wokół jej środka i podpisem: orbita gwiazdy

Prędkość v ciała 1 (np. gwiazdy) krążącego po orbicie kołowej wokół ciała 2 (np. jądra galaktyki) jest zależna od masy M ciała 2 i od odległości r między ciałami. Zależność ta wyraża się wzorem GM = v2r, gdzie G jest stałą grawitacji.

Polecenie

2 punkty

Wyprowadź powyższy wzór, korzystając z podstawowych praw mechaniki.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Przykładowe rozwiązanie:

Siła grawitacji pełni rolę siły dośrodkowej działającej na gwiazdę o masie m:

GMmr2=mv2r→GM=v2r\frac{GMm}{r^2} = \frac{mv^2}{r} \quad\rightarrow\quad GM = v^2 r

Schemat punktowania

2 pkt

przyrównanie siły dośrodkowej do siły oddziaływania grawitacyjnego F=GMmr2F = \frac{GMm}{r^2} i wyprowadzenie wzoru.

1 pkt

zastosowanie wzoru na siłę dośrodkową (lub odśrodkową) F=mv2rF = \frac{mv^2}{r}.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, lub brak rozwiązania.

Komentarz. Wymagane jest wyraźne wskazanie, że siła grawitacji pełni rolę siły dośrodkowej. Zwrócić uwagę na prawidłowe skracanie m z obu stron i przekształcanie algebraiczne.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.