Zadanie 10.4, matura czerwiec 2015, fizyka rozszerzona

2 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2015

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Na początku XX wieku naukowcy przeprowadzali liczne eksperymenty z zastosowaniem wiązek naładowanych cząstek o wysokiej energii. Pierwszym źródłem takich cząstek były substancje promieniotwórcze. Wysyłają one m.in. cząstki alfa o energiach do 6 MeV, które wykorzystywane były w pierwszych sztucznych reakcjach jądrowych. Jednak źródła tego typu były bardzo drogie, nie dało się nimi łatwo sterować, a poza tym wytwarzane cząstki miały za niską energię do przeprowadzenia wielu doświadczeń. Naukowcy potrzebowali nowego sposobu uzyskiwania wysokoenergetycznych cząstek.

W roku 1932 naukowcy J.D. Cockcroft i E.T. Walton zbudowali urządzenie, dzięki któremu mogli przyśpieszać naładowane cząstki. Urządzenie zawierało pojemnik z gazowym wodorem. Wodór ostrzeliwany był elektronami, które powodowały jego jonizację. Powstawały swobodne protony, które następnie były przyśpieszane napięciem 0,15 MV. Rozpędzone protony padały na cienką folię z litu 7Li i powodowały emisję cząstek alfa (patrz rysunek na następnej stronie). Każda z tych cząstek alfa uzyskiwała energię 8,6 MeV.

schemat urządzenia: pojemnik z gazowym wodorem z elektrodami, protony lecące w stronę folii litowej, za folią cząstki alfa; podpisy: elektrony, które jonizują gazowy wodór, gazowy wodór, folia litowa, protony, cząstki alfa, napięcie 150 000 V; źródło: http://library.thinkquest.orgPowiększ
schemat urządzenia: pojemnik z gazowym wodorem z elektrodami, protony lecące w stronę folii litowej, za folią cząstki alfa; podpisy: elektrony, które jonizują gazowy wodór, gazowy wodór, folia litowa, protony, cząstki alfa, napięcie 150 000 V; źródło: http://library.thinkquest.org

Polecenie

2 punkty

Oblicz prędkość, jaką osiągają protony w akceleratorze Cockcrofta–Waltona przy założeniu, że ich początkowa prędkość (w chwili jonizacji) jest znikomo mała.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

v≈5,36⋅106 msv \approx 5{,}36 \cdot 10^6\ \frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}} (lub 5,4⋅106 ms5{,}4 \cdot 10^6\ \frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}})

Przykładowe rozwiązanie:

Praca sił pola elektrycznego jest równa energii kinetycznej uzyskanej przez proton:

q⋅U=mv22→v=2qUm=2⋅1,6⋅10−19 C⋅1,5⋅105 V1,67⋅10−27 kg≈5,36⋅106 msq \cdot U = \frac{m v^2}{2} \quad\rightarrow\quad v = \sqrt{\frac{2qU}{m}} = \sqrt{\frac{2 \cdot 1{,}6 \cdot 10^{-19}\ \mathrm{C} \cdot 1{,}5 \cdot 10^5\ \mathrm{V}}{1{,}67 \cdot 10^{-27}\ \mathrm{kg}}} \approx 5{,}36 \cdot 10^6\ \frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}}

Schemat punktowania

2 pkt

obliczenie wartości prędkości protonu v = 5,36 ⋅ 106 m/s (lub 5,4 ⋅ 106 m/s).

1 pkt

napisanie wzoru q⋅U=mv22q \cdot U = \frac{m v^2}{2} lub równoważnego.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, lub brak rozwiązania.

Komentarz. Akceptowalne są wyniki w postaci √(2qU/m) lub obliczone numerycznie v ≈ 5,4·10⁷ m/s. Można również przedstawić wynik jako część prędkości światła (v ≈ 0,18c). Ważne jest zastosowanie zasady energetycznej (praca sił elektrycznych = zmiana energii kinetycznej).

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.