Zadanie 2.3, specimen 2023, fizyka rozszerzona

4 pktobliczeniowetrudne (szac.)Specimen 2023

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Jednorodny walec o masie m i promieniu R obraca się z prędkością kątową ω0 względem swojej osi symetrii. Obracający się walec jest utrzymywany poziomo w ten sposób, że nie dotyka podłoża (zobacz rysunki 1. i 2.). Moment bezwładności walca względem jego osi symetrii jest równy I=12mR2I = \frac{1}{2}mR^2.

Rysunek 1. – obracający się walec utrzymywany poziomo nad szarym poziomym podłożem, zawieszony na osi, strzałka na walcu wskazuje kierunek obrotu; Rysunek 2. (widok z boku) – przekrój walca o promieniu R nad podłożem, nad walcem strzałka ω0 wskazująca obrót zgodny z ruchem wskazówek zegara, przerywana pionowa linia od środka walca do podłożaPowiększ
Rysunek 1. – obracający się walec utrzymywany poziomo nad szarym poziomym podłożem, zawieszony na osi, strzałka na walcu wskazuje kierunek obrotu; Rysunek 2. (widok z boku) – przekrój walca o promieniu R nad podłożem, nad walcem strzałka ω0 wskazująca obrót zgodny z ruchem wskazówek zegara, przerywana pionowa linia od środka walca do podłoża

W pewnej chwili t0 = 0 obracający się walec położono na twardym, poziomym podłożu (zobacz rysunki 3. i 4.). Prędkość ruchu postępowego walca w chwili t0 była równa zero. Od tego momentu – na skutek ruchu obrotowego – walec toczył się przez pewien czas z poślizgiem.

Rysunek 3. – ten sam obracający się walec położony na poziomym podłożu, strzałka na walcu wskazuje kierunek obrotu; Rysunek 4. (widok z boku) – przekrój walca o promieniu R stykającego się z podłożem, nad walcem strzałka ω0 wskazująca obrót zgodny z ruchem wskazówek zegaraPowiększ
Rysunek 3. – ten sam obracający się walec położony na poziomym podłożu, strzałka na walcu wskazuje kierunek obrotu; Rysunek 4. (widok z boku) – przekrój walca o promieniu R stykającego się z podłożem, nad walcem strzałka ω0 wskazująca obrót zgodny z ruchem wskazówek zegara

Uwzględnij tarcie kinetyczne (poślizgowe), ale pomiń inne opory ruchu. Przyjmij, że siła tarcia działająca na walec ma stałą wartość.

Polecenie

4 punkty

W chwili t1, gdy poślizg walca ustał, środek walca osiągnął prędkość liniową o wartości v1 i prędkość kątową o wartości ω1.

Oblicz wartość liczbową ilorazu prędkości kątowych ω1ω0\dfrac{\omega_1}{\omega_0}. Zapisz obliczenia.

Wskazówka: Podczas poślizgu a ≠ ϵR, gdzie a jest wartością przyśpieszenia liniowego walca, ϵ jest wartością przyśpieszenia kątowego walca.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

ω1ω0=13\dfrac{\omega_1}{\omega_0} = \dfrac{1}{3}

Do momentu ustania poślizgu walec przyśpiesza w ruchu postępowym i coraz wolniej się obraca. Kinematyczne równania ruchu walca (jednostajnie przyśpieszonego postępowego i jednostajnie opóźnionego obrotowego):

1) v1 = at

2) ω1 = ω0 − ϵt

W chwili ustania poślizgu prędkość liniowa i kątowa są związane zależnością:

3) v1 = ω1R

Z równań 1) i 2) eliminujemy czas, a następnie korzystamy z równania 3):

4) ω1=ω0−ϵv1a\omega_1 = \omega_0 - \dfrac{\epsilon v_1}{a}  ⇒ 5) ω1=ω0−ϵa⋅ω1R\omega_1 = \omega_0 - \dfrac{\epsilon}{a}\cdot\omega_1R

6) ω1ω0=1−ϵa⋅ω1ω0⋅R\dfrac{\omega_1}{\omega_0} = 1 - \dfrac{\epsilon}{a}\cdot\dfrac{\omega_1}{\omega_0}\cdot R

Stosunek ϵa\dfrac{\epsilon}{a} wyznaczamy z dynamicznych równań ruchu walca. W kierunku poziomym działa tylko siła tarcia, a wypadkowy moment siły to moment siły tarcia:

7) ma = T

8) Iϵ = TR ⇒ 9) 12mR2ϵ=TR\frac{1}{2}mR^2\epsilon = TR

Z równań 7) i 9) po wyeliminowaniu siły tarcia:

10) 12mR2ϵ=maR⇒12Rϵ=a⇒\frac{1}{2}mR^2\epsilon = maR \quad\Rightarrow\quad \frac{1}{2}R\epsilon = a \quad\Rightarrow\quad 11) ϵa=2R\dfrac{\epsilon}{a} = \dfrac{2}{R}

Po podstawieniu 11) do 5):

ω1=ω0−2R⋅ω1R⇒ω1=ω0−2ω1⇒ω1ω0=13\omega_1 = \omega_0 - \dfrac{2}{R}\cdot\omega_1R \quad\Rightarrow\quad \omega_1 = \omega_0 - 2\omega_1 \quad\Rightarrow\quad \dfrac{\omega_1}{\omega_0} = \dfrac{1}{3}

Schemat punktowania

4 pkt

poprawna metoda obliczenia ilorazu prędkości kątowych ω1 i ω0 oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego.

3 pkt

wyprowadzenie z dynamicznych równań ruchu zależności między przyśpieszeniem kątowym oraz liniowym walca (zależności równoważnej do ϵa=2R\frac{\epsilon}{a} = \frac{2}{R}) oraz wyprowadzenie z kinematycznych równań ruchu (z użyciem związku v1 = ω1R) zależności między prędkościami kątowymi ω1 a ω0 z wyeliminowanym czasem.

2 pkt

poprawne zapisanie kinematycznych oraz dynamicznych równań ruchu postępowego i obrotowego walca

LUB

– wyprowadzenie z kinematycznych równań ruchu (z użyciem związku v1 = ω1R) zależności między prędkościami kątowymi ω1 a ω0 z wyeliminowanym czasem (np. jak w równaniu 5) lub równoważnie)

LUB

– wyprowadzenie z dynamicznych równań ruchu zależności między przyśpieszeniem kątowym oraz liniowym walca: ϵa=2R\frac{\epsilon}{a} = \frac{2}{R} lub zależności równoważnej.

1 pkt

poprawne zapisanie kinematycznych równań ruchu postępowego i obrotowego walca (np. takich jak równania 1) i 2) lub równoważnych)

LUB

– poprawne zapisanie dynamicznych równań ruchu postępowego i obrotowego walca (np. takich jak równania 7) i 8) lub równoważnych).

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Komentarz. Podczas poślizgu a ≠ ϵR oraz v ≠ ωR. Poślizg ustaje, gdy zostanie spełniony warunek v1 = ω1R.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.