Zadanie 9, specimen 2023, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
3 punktyUczeń zamierzał wyznaczyć opór R pewnego opornika. W tym celu zbudował obwód elektryczny, składający się z: badanego opornika, wyłącznika W, mierników natężenia prądu i napięcia (czułego miliamperomierza A i woltomierza V) oraz zasilacza Z (stałego napięcia). Schemat obwodu przedstawiono na poniższym rysunku:
PowiększPo zamknięciu wyłącznika W popłynął w obwodzie prąd elektryczny. W tym czasie amperomierz wskazywał natężenie prądu IA = 215 μA, a woltomierz wskazywał napięcie UV = 12,0 V. Opór elektryczny woltomierza wynosi RV = 0,80 MΩ.
Oblicz opór R opornika.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
R ≈ 60 kΩ
Sposób 1. (z wykorzystaniem oporu zastępczego)
Opornik i dołączony do niego woltomierz traktujemy jako jeden element, przez który płynie prąd o natężeniu IA = 215 μA. Opór zastępczy tego fragmentu obwodu:
1)
Napięcie na tym fragmencie jest równe napięciu na woltomierzu:
2) UV = IARRV
Z równań 1) i 2):
3)
4)
R = 0,599… ⋅ 105 Ω ≈ 0,60 ⋅ 105 Ω ≈ 60 kΩ
Sposób 2. (z wykorzystaniem praw Kirchhoffa)
1) , gdzie IR jest natężeniem prądu płynącego przez opornik.
Z I prawa Kirchhoffa: 2) IA = IR + IV, gdzie IV jest natężeniem prądu płynącego przez woltomierz.
Z II prawa Kirchhoffa: 3) UV = UR, czyli 4) IVRV = IRR
Z równań 1), 2) i 4):
5)
6) 7)
(Równoważnie: , IR = 200 μA, .)
Schemat punktowania
Sposób 1.:
poprawna metoda obliczenia oporu opornika oraz prawidłowy wynik liczbowy z jednostką.
poprawne zapisanie jednego równania, z którego można bezpośrednio obliczyć R po podstawieniu danych (np. zapisanie równania 3) albo 4) w sposobie 1. albo równania równoważnego)
LUB
– zapisanie związku między napięciem na woltomierzu a natężeniem prądu przepływającego przez amperomierz i oporem zastępczym opornika i woltomierza oraz zastosowanie wzoru na opór zastępczy opornika i woltomierza (np. zapisanie równań 2) oraz 1) w sposobie 1. albo równań równoważnych).
zapisanie związku między napięciem na woltomierzu a natężeniem prądu przepływającego przez amperomierz i oporem zastępczym opornika i woltomierza (np. zapisanie równania 2) albo obliczenie ).
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Sposób 2.:
poprawna metoda obliczenia oporu opornika oraz prawidłowy wynik liczbowy z jednostką.
poprawne wyprowadzenie i zapisanie jednego równania, z którego można bezpośrednio obliczyć R po podstawieniu danych (np. zapisanie równania 6) albo 7) w sposobie 2. albo równania równoważnego)
LUB
– zapisanie związku między napięciem na woltomierzu a natężeniem prądu płynącego przez opornik i oporem oraz zastosowanie I prawa Kirchhoffa oraz II prawa Kirchhoffa (np. zapisanie równań jak 1) i 2) i 4) w sposobie 2. albo równań równoważnych).
zapisanie związku między napięciem na woltomierzu a natężeniem prądu płynącego przez opornik i oporem oraz zastosowanie I prawa Kirchhoffa (np. zapisanie równań jak 1) i 2) w sposobie 2. albo równań równoważnych)
LUB
– zapisanie związku między napięciem na woltomierzu a natężeniem prądu płynącego przez opornik i oporem oraz zastosowanie II prawa Kirchhoffa (np. zapisanie równań jak 1) i 3) albo równania 4) w sposobie 2. albo równań równoważnych).
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Komentarz. Woltomierz mierzy napięcie na sobie i na opomniku (są równolegle). Natęży prądu przez amperomierz to suma natężeń przez opornik i woltomierz.