Zadanie 3.3, specimen 2023, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Ciało niebieskie krąży wokół gwiazdy macierzystej po orbicie eliptycznej. Długość półosi wielkiej tej orbity eliptycznej jest równa a = 6 au. Na rysunku poniżej przedstawiono położenia ciała, gdy przechodzi ono przez punkt P (perycentrum orbity) oraz gdy przechodzi ono przez punkt B. Prędkość ciała w punkcie P wynosi . Odległość punktu P od środka gwiazdy jest równa rP, natomiast odległość punktu B od środka gwiazdy jest równa rB = 2rP. Długość boku kratki odpowiada umownej jednostce prędkości.
Do analizy zagadnienia przyjmij model zjawiska, w którym:
• ciało traktujemy jako punkt materialny
• przyjmujemy, że ciało oddziałuje jedynie z gwiazdą
• przyjmujemy, że środek masy układu przypada w środku gwiazdy .
PowiększPolecenie
3 punktyMasa gwiazdy wynosi , gdzie jest masą Słońca.
Oblicz okres obiegu ciała dookoła gwiazdy . Wynik podaj w latach ziemskich. Zapisz obliczenia.
Wskazówki: (1) Okres obiegu ciała po orbicie eliptycznej o półosi wielkiej a jest równy okresowi obiegu (dookoła tej samej masy) ciała po orbicie kołowej o promieniu r = a. (2) Obliczenia ułatwi wykorzystanie parametrów ruchu orbitalnego Ziemi () dookoła Słońca, przy założeniu, że ta orbita jest kołowa, a jej promień i okres obiegu wynoszą:
oraz .
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Zgodnie ze wskazówką (1) rozważamy hipotetyczne ciało poruszające się po orbicie kołowej o promieniu r = a. Wtedy .
Sposób 1. (z wykorzystaniem parametrów ruchu orbitalnego Ziemi)
Krok 1. Siła grawitacji jest siłą dośrodkową:
Krok 2. Podstawiamy i dzielimy obie strony przez :
Podobnie dla Ziemi:
Krok 3.
Ponieważ , zatem .
Sposób 2. (z wykorzystaniem masy Słońca i jednostki astronomicznej z tablic)
Kroki 1. i 2. jak w sposobie 1.:
Krok 3.
Sposób 3. (z wykorzystaniem wzoru na prędkość orbitalną)
Krok 1. oraz
Krok 2.
Krok 3. Okres obliczamy podobnie jak w sposobie 1. lub 2.
Schemat punktowania
poprawna metoda obliczenia okresu obiegu ciała dookoła gwiazdy (np. jak w krokach 1.–3. przykładowych rozwiązań) oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką.
wyprowadzenie lub zapisanie jednego poprawnego wyrażenia (do którego zdający bezpośrednio podstawia wartości liczbowe albo na którym kończy rozwiązanie), z którego można bezpośrednio obliczyć okres obiegu pewnego ciała dookoła gwiazdy (po orbicie kołowej o promieniu r = a) jedynie na podstawie odpowiednich stałych, masy gwiazdy oraz promienia orbity (np. zapisanie wyrażenia na jak w kroku 2. w sposobach 1.–3.)
LUB
– wyprowadzenie wyrażenia pozwalającego bezpośrednio obliczyć stosunek okresów (pewnego ciała obiegającego gwiazdę po orbicie kołowej o promieniu r = a) i za pomocą tylko a, , oraz (np. zapisanie wyrażenia na jak w ostatnim etapie kroku 2. w sposobie 1.).
zapisanie relacji identyfikującej siłę grawitacji działającą na pewne ciało (obiegające gwiazdę po orbicie kołowej o promieniu r = a) jako siłę dośrodkową (lub relacji identyfikującej przyśpieszenie dośrodkowe jako przyśpieszenie grawitacyjne) oraz uwzględnienie wzorów na te siły (lub przyśpieszenia) (np. jak w kroku 1. w sposobie 1. lub w sposobie 2.)
LUB
– skorzystanie ze wzoru na prędkość orbitalną (pewnego ciała obiegającego gwiazdę po orbicie kołowej o promieniu r = a), łącznie z zastosowaniem wzoru na prędkość w ruchu jednostajnym po okręgu dla tej orbity (np. jak w kroku 1. w sposobie 3.).
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Komentarz. Można zastosować trzecie prawo Keplera lub bezpośrednio porównanie z parametrami orbity Ziemi. Alternatywnie: zastosowanie wzoru na prędkość orbitalną i wzoru na prędkość w ruchu po okręgu.