Zadanie 4.4, matura maj 2026, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
W pewnym ośrodku materialnym rozchodzi się ultradźwiękowa fala płaska o ustalonej amplitudzie. W zadaniach 4.1.–4.4. pomijamy efekty związane z pochłanianiem tej fali w ośrodku.
Polecenie
3 punktyFala płaska rozchodząca się w ośrodku pada na granicę ośrodków i pod kątem α1 (zobacz rysunek 2.) i przechodzi do ośrodka . Wartości prędkości fali w ośrodkach i oznaczymy – odpowiednio – jako v1 i v2, przy czym:
v1 = 2v2
Pozioma linia k na rysunku 2. wyznacza kierunek biegu fali w ośrodku . Pionowe linie (np. l, m, n, p, q, s) odpowiadają powierzchniom falowym fali w ośrodku . Kreską przerywaną oznaczono linie pomocnicze. W ośrodku nie narysowano kierunku biegu fali ani jej powierzchni falowych.
PowiększNa rysunku 2. dorysuj kierunek biegu fali w ośrodku oraz dorysuj powierzchnie falowe fali w ośrodku – tzn. narysuj kontynuację linii k oraz linii l, m, n, p, q, s.
Uwzględnij relację (większy, równy, mniejszy) między kątem padania a kątem załamania fali na granicy ośrodków oraz uwzględnij prawidłowe ułożenie powierzchni falowych względem kierunku biegu fali w ośrodku .
Uwaga! Nie musisz obliczać/wyznaczać miary kąta załamania.
Wpisz poniżej wartość ilorazu długości fali – odpowiednio – w ośrodkach i :
Pan Zenon
Nauczyciel fizyki, który zna to zadanie i klucz CKE. Wybierz, od czego zaczynasz.
Rozbierze polecenie, zakreśli dane w treści i rozpisze plan na tablicy.
Utknięcie w połowie? Poprowadzi krok po kroku, bez podawania gotowca.
Zdjęcie kartki albo tekst: punkty jak w kluczu CKE i to, co poprawić.
Jak oceniasz to zadanie?
Zaznacz po porównaniu z kluczem. Ocena trafia do Mojej nauki.
Rozwiązanie
Odpowiedź i schemat punktowania z klucza CKE.
Sprawdź rozwiązanie CKEUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Kierunek biegu fali w : prosta będąca kontynuacją linii k, leżąca w ośrodku w obszarze między liniami przerywanymi (kąt załamania mniejszy od kąta padania, bo v2 < v1).
Powierzchnie falowe w : proste będące kontynuacjami co najmniej trzech linii spośród l, m, n, p, q, s, odchylone w lewo względem nich (prostopadłe do nowego kierunku biegu fali, w mniejszych odstępach, bo ).
Schemat punktowania
Warunek K – poprawne dorysowanie kierunku biegu fali w ośrodku , tzn. dorysowanie prostej, będącej kontynuacją linii k w ośrodku , w obszarze między liniami przerywanymi znajdującymi się w ośrodku .
Warunek IDF – wpisanie prawidłowej wartości ilorazu długości fal:
Warunek PF – poprawne dorysowanie powierzchni falowych fali w ośrodku , tzn. dorysowanie prostych będących kontynuacjami w ośrodku co najmniej trzech linii spośród l, m, n, p, q, s (odchylonych w lewo względem nich). Warunek może być spełniony także bez narysowanego kierunku rozchodzenia się fali w ośrodku .
spełnienie trzech warunków: K oraz IDF oraz PF.
spełnienie dwóch warunków: (K oraz IDF) albo (K oraz PF) albo (IDF oraz PF).
spełnienie jednego warunku: K albo IDF albo PF.
rozwiązanie niepoprawne albo brak rozwiązania.
Komentarz. Przy przejściu do ośrodka optycznie gęstszego (mniejsza prędkość) fala ulega załamaniu w stronę normalnej. Długość fali zmniejsza się proporcjonalnie do zmniejszenia prędkości.