Zadanie 5.2, matura maj 2026, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Pewna planetoida krąży wokół Słońca po orbicie eliptycznej jedynie pod wpływem siły grawitacji Słońca. Orbita planetoidy leży w tej samej płaszczyźnie co orbita Ziemi i przecina się z nią w dwóch punktach (zobacz rysunek).
Przyjmij następujące dane i założenia:
• największą odległość planetoidy od środka S Słońca oznaczymy jako rA = ∣SA∣
• najmniejsza odległość planetoidy od środka S Słońca jest równa rP = ∣SP∣ = 0,81 au
• długość osi wielkiej orbity planetoidy jest równa ∣PA∣ = 5,62 au
• wartość prędkości planetoidy w punkcie A orbity oznaczymy jako vA
• wartość prędkości planetoidy w punkcie P orbity jest równa vP = 43,29 km/s
• środek orbity planetoidy oznaczymy jako O
oraz
• orbitę Ziemi traktujemy w przybliżeniu jako orbitę kołową
• odległość Ziemi od środka Słońca jest równa rZ = 1,0 au
• okres obiegu Ziemi dookoła Słońca wynosi TZ = 1,00 rok ziemski
• pomijamy wpływ innych ciał (oprócz Słońca) na ruch planetoidy oraz na ruch Ziemi.
PowiększPolecenie
2 punktyOblicz – okres obiegu planetoidy wokół Słońca. Zapisz obliczenia.
Wynik podaj w latach ziemskich.
Pan Zenon
Nauczyciel fizyki, który zna to zadanie i klucz CKE. Wybierz, od czego zaczynasz.
Rozbierze polecenie, zakreśli dane w treści i rozpisze plan na tablicy.
Utknięcie w połowie? Poprowadzi krok po kroku, bez podawania gotowca.
Zdjęcie kartki albo tekst: punkty jak w kluczu CKE i to, co poprawić.
Jak oceniasz to zadanie?
Zaznacz po porównaniu z kluczem. Ocena trafia do Mojej nauki.
Rozwiązanie
Odpowiedź i schemat punktowania z klucza CKE.
Sprawdź rozwiązanie CKEUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
roku
Sposób 1. (III prawo Keplera) Planetoida i Ziemia obiegają wspólne centrum grawitacyjne – Słońce:
gdzie – długość półosi wielkiej orbity planetoidy, aZ – promień orbity Ziemi.
Sposób 2. (zastępcza orbita kołowa, rozwiązanie poprawne, ale nieoptymalne) Ciało na orbicie kołowej o promieniu ma okres . Siła grawitacji pełni funkcję siły dośrodkowej:
Schemat punktowania
poprawna metoda obliczenia okresu obiegu dookoła Słońca planetoidy oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego w latach ziemskich: roku
zapisanie równania III prawa Keplera (dla planetoidy i Ziemi), z uwzględnieniem (np. poprzez oznaczenia lub podanie wartości danych liczbowych) okresów obiegu planetoidy i Ziemi dookoła Słońca, półosi wielkiej orbity planetoidy , promienia orbity Ziemi, oraz poprawna metoda wyznaczenia długości półosi wielkiej orbity planetoidy , np. albo oraz (albo oznaczenie na osi)
LUB
– (sposób 2.) powołanie się na równość okresów obiegu dookoła Słońca planetoidy i ciała poruszającego się po orbicie kołowej o promieniu oraz zapisanie relacji identyfikującej siłę grawitacji działającą na ciało jako siłę dośrodkową (lub przyśpieszenie dośrodkowe jako grawitacyjne) oraz uwzględnienie wzorów na te siły (lub przyśpieszenia) oraz wzoru na prędkość liniową (lub kątową), np. ( oraz ) oraz oraz
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Komentarz. Trzecie prawo Keplera wiąże okres orbitalny z półosią wielką. Półoś wielka równa się połowie osi wielkiej.