Zadanie 8.1, matura maj 2026, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Szklana kula o środku w punkcie S jest umieszczona w powietrzu. Współczynnik załamania światła w szkle, z którego jest wykonana kula , jest równy nsz = 1,50. Współczynnik załamania światła w powietrzu przyjmujemy równy np = 1,00.
Wewnątrz kuli , w punkcie D tuż pod jej powierzchnią, znajduje się mała świecąca dioda. Ta dioda emituje światło do wnętrza kuli w taki sposób, że jej światło pada na każdy punkt wewnętrznej powierzchni kuli .
Okazuje się, że światło diody wychodzi z kuli jedynie przez fragment jej powierzchni, zaznaczony na schematycznym rysunku fioletowym łukiem AB.
Na rysunku przedstawiono przekrój kuli w płaszczyźnie zawierającej diodę i środek kuli. Miarę kąta oznaczono jako φ. Kreską przerywaną oznaczono odcinki pomocnicze.
PowiększPolecenie
3 punktyOblicz φ. Zapisz obliczenia.
Pan Zenon
Nauczyciel fizyki, który zna to zadanie i klucz CKE. Wybierz, od czego zaczynasz.
Rozbierze polecenie, zakreśli dane w treści i rozpisze plan na tablicy.
Utknięcie w połowie? Poprowadzi krok po kroku, bez podawania gotowca.
Zdjęcie kartki albo tekst: punkty jak w kluczu CKE i to, co poprawić.
Jak oceniasz to zadanie?
Zaznacz po porównaniu z kluczem. Ocena trafia do Mojej nauki.
Rozwiązanie
Odpowiedź i schemat punktowania z klucza CKE.
Sprawdź rozwiązanie CKEUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
φ ≈ 83,6° (lub φ ≈ 84°)
Światło wysłane z punktu D przechodzi tylko przez fragment kuli oznaczony łukiem AB, więc kąt padania promienia na granicę ośrodków w punkcie B, czyli (lub w punkcie A), jest kątem granicznym dla szkła:
Wzór na kąt graniczny dla przejścia szkło – powietrze:
Z symetrii trójkąty SBD i ASD są przystające; z własności trójkątów równoramiennych SBD i ASD: oraz , więc
φ = 2αg = 2 ⋅ 41,8° ≈ 83,6°
Schemat punktowania
poprawna metoda obliczenia φ oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego wyrażonego w stopniach lub w radianach: φ ≈ 83,6° (lub φ ≈ 84°)
zauważenie i zapisanie, że kąt lub jest kątem granicznym dla przejścia światła ze szkła do powietrza, oraz zapisanie równania (z uwzględnieniem współczynnika załamania światła w szkle), z którego można obliczyć kąt graniczny, np. oraz , albo w jednym równaniu
LUB
– zauważenie i zapisanie, że kąt lub jest kątem granicznym, oraz wyprowadzenie/zapisanie zależności między αg a φ, np. oraz (albo w jednym równaniu φ = 2 ⋅ αg)
zauważenie i zapisanie, że kąt lub jest kątem granicznym dla przejścia światła ze szkła do powietrza, np. lub
LUB
– wyprowadzenie/zapisanie zależności (identyfikacja jako kąta granicznego nie jest wymagana)
LUB
– zapisanie równania na kąt graniczny bez identyfikacji lub z błędną identyfikacją tego kąta oraz uwzględnienie w tym równaniu wartości współczynnika załamania światła w szkle, np. (lub zapisy równoważne)
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.