Zadanie 11, matura maj 2016, matematyka rozszerzona

4 pktobliczeniowetrudne 26%Maj 2016

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Rozwiąż nierówność 2cos⁡x−3cos⁡2x<0\frac{2\cos x - \sqrt{3}}{\cos^2 x} < 0 w przedziale ⟨0,2π⟩\langle 0, 2\pi \rangle.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Odpowiedź: x∈(π6,π2)∪(π2,3π2)∪(3π2,11π6)x \in \left(\frac{\pi}{6}, \frac{\pi}{2}\right) \cup \left(\frac{\pi}{2}, \frac{3\pi}{2}\right) \cup \left(\frac{3\pi}{2}, \frac{11\pi}{6}\right).

Rozwiązanie

Ponieważ cos⁡2x≥0\cos^2 x \ge 0 dla każdego x, to nierówność 2cos⁡x−3cos⁡2x<0\frac{2\cos x - \sqrt{3}}{\cos^2 x} < 0 jest równoważna koniunkcji 2cos⁡x−3<02\cos x - \sqrt{3} < 0 i cos⁡x≠0\cos x \ne 0, czyli cos⁡x<32\cos x < \frac{\sqrt{3}}{2} i cos⁡x≠0\cos x \ne 0.

Zatem x∈(π6+2kπ,11π6+2kπ)x \in \left(\frac{\pi}{6} + 2k\pi, \frac{11\pi}{6} + 2k\pi\right), gdzie k jest liczbą całkowitą, i x≠π2+mπx \ne \frac{\pi}{2} + m\pi, gdzie m jest liczbą całkowitą.

W przedziale ⟨0,2π⟩\langle 0, 2\pi \rangle rozwiązaniem tej nierówności jest każda liczba

x∈(π6,π2)∪(π2,3π2)∪(3π2,11π6)x \in \left(\frac{\pi}{6}, \frac{\pi}{2}\right) \cup \left(\frac{\pi}{2}, \frac{3\pi}{2}\right) \cup \left(\frac{3\pi}{2}, \frac{11\pi}{6}\right).

Uwaga:

Nierówności cos⁡x<32\cos x < \frac{\sqrt{3}}{2} i cos⁡x≠0\cos x \ne 0 możemy rozwiązać, np. odczytując odpowiednie argumenty funkcji f(x)=cos⁡xf(x) = \cos x, dla których przyjmuje ona wartości mniejsze od 32\frac{\sqrt{3}}{2} i różne od zera (w zasadach oceniania wykres funkcji cosinus w przedziale ⟨0,2π⟩\langle 0, 2\pi \rangle).

Funkcja cosinus przyjmuje w przedziale ⟨0,2π⟩\langle 0, 2\pi \rangle wartość 32\frac{\sqrt{3}}{2} dla dwóch argumentów: x=π6x = \frac{\pi}{6}, x=11π6x = \frac{11\pi}{6}. Ma również w tym przedziale dwa miejsca zerowe: x=π2x = \frac{\pi}{2}, x=3π2x = \frac{3\pi}{2}.

Zatem zbiorem rozwiązań nierówności 2cos⁡x−3cos⁡2x<0\frac{2\cos x - \sqrt{3}}{\cos^2 x} < 0 w przedziale ⟨0,2π⟩\langle 0, 2\pi \rangle jest suma przedziałów

(π6,π2)∪(π2,3π2)∪(3π2,11π6)\left(\frac{\pi}{6}, \frac{\pi}{2}\right) \cup \left(\frac{\pi}{2}, \frac{3\pi}{2}\right) \cup \left(\frac{3\pi}{2}, \frac{11\pi}{6}\right).

Schemat punktowania

4 pkt

rozwiązanie pełne: zdający rozwiąże nierówność cos⁡2x(2cos⁡x−3)<0\cos^2 x\left(2\cos x - \sqrt{3}\right) < 0 w przedziale ⟨0,2π⟩\langle 0, 2\pi \rangle: x∈(π6,π2)∪(π2,3π2)∪(3π2,11π6)x \in \left(\frac{\pi}{6}, \frac{\pi}{2}\right) \cup \left(\frac{\pi}{2}, \frac{3\pi}{2}\right) \cup \left(\frac{3\pi}{2}, \frac{11\pi}{6}\right) lub x∈(30∘,90∘)∪(90∘,270∘)∪(270∘,330∘)x \in (30^\circ, 90^\circ) \cup (90^\circ, 270^\circ) \cup (270^\circ, 330^\circ).

3 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający zapisze, że cos⁡2x≠0\cos^2 x \ne 0 dla x≠π2+kπx \ne \frac{\pi}{2} + k\pi, gdzie k jest liczbą całkowitą oraz rozwiąże nierówność cos⁡x<32\cos x < \frac{\sqrt{3}}{2} w zbiorze liczb rzeczywistych: x∈(π6+2kπ,11π6+2kπ)x \in \left(\frac{\pi}{6} + 2k\pi, \frac{11\pi}{6} + 2k\pi\right), gdzie k jest liczbą całkowitą i na tym zakończy lub dalej popełnia błędy.

2 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający

• zapisze, że cos⁡2x≠0\cos^2 x \ne 0 dla x≠π2+kπx \ne \frac{\pi}{2} + k\pi, gdzie k jest liczbą całkowitą

• zapisze, że cos⁡2x≠0\cos^2 x \ne 0 dla x≠π2x \ne \frac{\pi}{2} i x≠3π2x \ne \frac{3\pi}{2} lub cos⁡x≠0\cos x \ne 0 dla x≠π2x \ne \frac{\pi}{2} i x≠3π2x \ne \frac{3\pi}{2},

albo

• rozwiąże nierówność cos⁡x<32\cos x < \frac{\sqrt{3}}{2} w zbiorze liczb rzeczywistych: x∈(π6+2kπ,11π6+2kπ)x \in \left(\frac{\pi}{6} + 2k\pi, \frac{11\pi}{6} + 2k\pi\right), gdzie k jest liczbą całkowitą,

albo

• rozwiąże nierówność cos⁡x<32\cos x < \frac{\sqrt{3}}{2} w przedziale ⟨0,2π⟩\langle 0, 2\pi \rangle: x∈(π6,11π6)x \in \left(\frac{\pi}{6}, \frac{11\pi}{6}\right)

i na tym zakończy lub dalej popełnia błędy.

albo

1 pkt

rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania zadania: zdający zapisze, że nierówność cos⁡2x(2cos⁡x−3)<0\cos^2 x\left(2\cos x - \sqrt{3}\right) < 0 jest równoważna koniunkcji cos⁡2x≠0\cos^2 x \ne 0 i 2cos⁡x−3<02\cos x - \sqrt{3} < 0 i na tym zakończy lub dalej popełnia błędy.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Zdający nie musi podawać rozwiązań ogólnych. Na każdym etapie rozwiązania może ograniczyć rozumowanie do przedziału ⟨0,2π⟩\langle 0, 2\pi \rangle.

2. Jeżeli zdający zapisze, że cos⁡2x≠0\cos^2 x \ne 0 i podaje zbiór rozwiązań nierówności w postaci x∈(π6,11π6)x \in \left(\frac{\pi}{6}, \frac{11\pi}{6}\right) lub x∈(π6+2kπ,11π6+2kπ)x \in \left(\frac{\pi}{6} + 2k\pi, \frac{11\pi}{6} + 2k\pi\right), to za całe rozwiązanie otrzymuje 3 punkty.

3. Jeżeli zdający poda wszystkie rozwiązania równania cos⁡x=0\cos x = 0 w przedziale ⟨0,2π⟩\langle 0, 2\pi \rangle lub wszystkie rozwiązania równania cos⁡x=32\cos x = \frac{\sqrt{3}}{2} w przedziale ⟨0,2π⟩\langle 0, 2\pi \rangle i na tym zakończy lub dalej popełni błędy, to otrzymuje 1 punkt.

4. Jeżeli zdający zapisze warunek cos⁡x≠0\cos x \ne 0 i poda tylko x≠π2+kπx \ne \frac{\pi}{2} + k\pi lub x≠π2x \ne \frac{\pi}{2} i na tym zakończy lub dalej popełni błędy, to otrzymuje 1 punkt.

5. Jeżeli zdający zapisze nierówność w postaci równoważnej cos⁡2x(2cos⁡x−3)<0\cos^2 x\left(2\cos x - \sqrt{3}\right) < 0, wykona podstawienie t=cos⁡xt = \cos x, a następnie rozwiązując nierówność t2(t−32)<0t^2\left(t - \frac{\sqrt{3}}{2}\right) < 0 przyjmuje, że 0 jest pierwiastkiem jednokrotnym wielomianu i konsekwentnie rozwiąże nierówność do końca, otrzymując x∈(π6,π2)∪(3π2,11π6)x \in \left(\frac{\pi}{6}, \frac{\pi}{2}\right) \cup \left(\frac{3\pi}{2}, \frac{11\pi}{6}\right), to otrzymuje 2 punkty.

Komentarz. Wymagane jest uwzględnienie dziedziny (gdzie cos⁡x≠0\cos x \neq 0) i analiza znaku wyrażenia wymiernego. Rozwiązanie powinno być zapisane jako suma przedziałów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.