Zadanie 10, matura maj 2016, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
4 punktyWyznacz wszystkie wartości parametru a, dla których wykresy funkcji f i g, określonych wzorami f(x) = x − 2 oraz g(x) = 5 − ax, przecinają się w punkcie o obu współrzędnych dodatnich.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Odpowiedź: .
Rozwiązanie (I sposób)
Wyznaczymy najpierw współrzędne punktu przecięcia. Przyrównujemy f(x) i g(x), a otrzymane równanie zapisujemy w postaci
(a + 1)x = 7.
Ponieważ x > 0, więc a + 1 > 0, czyli a > −1.
Zatem
.
Ponieważ y > 0, a ponadto a + 1 > 0, więc wynika stąd, że 5 − 2a > 0, skąd otrzymujemy
.
Łączymy oba warunki x > 0 i y > 0 i zapisujemy odpowiedź: punkt przecięcia wykresów funkcji ma obie współrzędne dodatnie dla .
Rozwiązanie (II sposób)
Zilustrujmy w układzie współrzędnych sytuację opisaną w treści zadania (w zasadach oceniania rysunek: prosta y = x − 2 oraz linie przerywane y = x + 5 i ).
Ponieważ równanie y = −ax + 5 opisuje pęk prostych przechodzących przez punkt o współrzędnych (0, 5), więc rysując proste o równaniach y = x + 5 oraz (linie przerywane) otrzymujemy graniczne położenia linii prostych należących do tego pęku – prosta o równaniu y = x + 5 nie ma żadnego punktu wspólnego z prostą o równaniu y = x − 2, natomiast prosta o równaniu ma jeden punkt wspólny z prostą o równaniu y = x − 2, jest nim punkt (2, 0), którego współrzędne nie spełniają warunku określonego w treści tego zadania.
Zapisujemy odpowiedź: Punkty przecięcia wykresów funkcji mają dwie dodatnie współrzędne wtedy i tylko wtedy, gdy .
Schemat punktowania
rozwiązanie pełne: zdający zapisze, że dla obie współrzędne punktu przecięcia są dodatnie.
pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający
• zapisze, że dla a > −1 spełniona jest nierówność x > 0 i wyznaczy drugą współrzędną
• zapisze, że dla spełniona jest nierówność y > 0 i nie rozważy warunku x > 0,
albo
• sporządzi ilustrację graficzną, na której znajdą się proste o równaniach: y = x + 5 i i y = x − 2 oraz zapisze przynajmniej jedną poprawną nierówność, którą spełnia współczynnik a,
albo
• sporządzi ilustrację graficzną prostej o równaniu: y = x − 2 i pęku prostych przechodzących przez punkt o współrzędnych (0, 5) oraz zapisze przynajmniej jedną poprawną nierówność, którą spełnia współczynnik a
i na tym zakończy lub dalej popełnia błędy.
albo
rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający
• wyznaczy obie współrzędne punktu przecięcia w zależności od a i zapisze: i dla a ≠ −1
• wyznaczy pierwszą współrzędną punktu przecięcia w zależności od a: i zapisze, że druga współrzędna jest dodatnia, gdy x > 2 (o ile wynika to z przywołanej koniunkcji ),
albo
• zapisze, że x > 0, gdy a > −1 i nie wyznaczy drugiej współrzędnej punktu przecięcia,
albo
• sporządzi ilustrację graficzną jednej pary prostych o równaniach: y = x − 2 i y = x + 5 lub y = x − 2 i
i na tym zakończy lub dalej popełnia błędy.
albo
rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania zadania: zdający wyznaczy jedną ze współrzędnych punktu przecięcia w zależności od a oraz zapisze:
•
•
i na tym zakończy lub dalej popełnia błędy.
albo
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający podstawia do równania pęku prostych współrzędne punktu (0, 2), otrzymuje i na tym zakończy lub dalej popełni błędy, to otrzymuje 1 punkt. Jeśli dodatkowo poda, że , to otrzymuje 2 punkty.
2. Jeżeli zdający przedstawia rysunek, na którym jest tylko prosta o równaniu y = x − 2, i odpowiedź bez żadnych wyjaśnień, to otrzymuje 1 punkt.
Komentarz. Wymagane jest uwzględnienie wszystkich warunków: dziedzina f, dodatniość obu współrzędnych punktu przecięcia, istnienie rzeczywistego rozwiązania równania. Możliwe są różne podejścia algebraiczne.