Zadanie 10, matura maj 2016, matematyka rozszerzona

4 pktobliczeniowetrudne 28%Maj 2016

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Wyznacz wszystkie wartości parametru a, dla których wykresy funkcji f i g, określonych wzorami f(x) = x − 2 oraz g(x) = 5 − ax, przecinają się w punkcie o obu współrzędnych dodatnich.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Odpowiedź: −1<a<52-1 < a < \frac{5}{2}.

Rozwiązanie (I sposób)

Wyznaczymy najpierw współrzędne punktu przecięcia. Przyrównujemy f(x) i g(x), a otrzymane równanie zapisujemy w postaci

(a + 1)x = 7.

Ponieważ x > 0, więc a + 1 > 0, czyli a > −1.

Zatem

y=f(x)=7a+1−2=5−2aa+1y = f(x) = \frac{7}{a + 1} - 2 = \frac{5 - 2a}{a + 1}.

Ponieważ y > 0, a ponadto a + 1 > 0, więc wynika stąd, że 5 − 2a > 0, skąd otrzymujemy

a<52a < \frac{5}{2}.

Łączymy oba warunki x > 0 i y > 0 i zapisujemy odpowiedź: punkt przecięcia wykresów funkcji ma obie współrzędne dodatnie dla −1<a<52-1 < a < \frac{5}{2}.

Rozwiązanie (II sposób)

Zilustrujmy w układzie współrzędnych sytuację opisaną w treści zadania (w zasadach oceniania rysunek: prosta y = x − 2 oraz linie przerywane y = x + 5 i y=−52x+5y = -\frac{5}{2}x + 5).

Ponieważ równanie y = −ax + 5 opisuje pęk prostych przechodzących przez punkt o współrzędnych (0, 5), więc rysując proste o równaniach y = x + 5 oraz y=−52x+5y = -\frac{5}{2}x + 5 (linie przerywane) otrzymujemy graniczne położenia linii prostych należących do tego pęku – prosta o równaniu y = x + 5 nie ma żadnego punktu wspólnego z prostą o równaniu y = x − 2, natomiast prosta o równaniu y=−52x+5y = -\frac{5}{2}x + 5 ma jeden punkt wspólny z prostą o równaniu y = x − 2, jest nim punkt (2, 0), którego współrzędne nie spełniają warunku określonego w treści tego zadania.

Zapisujemy odpowiedź: Punkty przecięcia wykresów funkcji mają dwie dodatnie współrzędne wtedy i tylko wtedy, gdy −1<a<52-1 < a < \frac{5}{2}.

Schemat punktowania

4 pkt

rozwiązanie pełne: zdający zapisze, że dla −1<a<52-1 < a < \frac{5}{2} obie współrzędne punktu przecięcia są dodatnie.

3 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający

• zapisze, że dla a > −1 spełniona jest nierówność x > 0 i wyznaczy drugą współrzędną

• zapisze, że dla −1<a<52-1 < a < \frac{5}{2} spełniona jest nierówność y > 0 i nie rozważy warunku x > 0,

albo

• sporządzi ilustrację graficzną, na której znajdą się proste o równaniach: y = x + 5 i y=−52x+5y = -\frac{5}{2}x + 5 i y = x − 2 oraz zapisze przynajmniej jedną poprawną nierówność, którą spełnia współczynnik a,

albo

• sporządzi ilustrację graficzną prostej o równaniu: y = x − 2 i pęku prostych przechodzących przez punkt o współrzędnych (0, 5) oraz zapisze przynajmniej jedną poprawną nierówność, którą spełnia współczynnik a

i na tym zakończy lub dalej popełnia błędy.

albo

2 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający

• wyznaczy obie współrzędne punktu przecięcia w zależności od a i zapisze: x=7a+1x = \frac{7}{a + 1} i y=5−2aa+1y = \frac{5 - 2a}{a + 1} dla a ≠ −1

• wyznaczy pierwszą współrzędną punktu przecięcia w zależności od a: x=7a+1x = \frac{7}{a + 1} i zapisze, że druga współrzędna jest dodatnia, gdy x > 2 (o ile wynika to z przywołanej koniunkcji x>0∧x>2x > 0 \wedge x > 2),

albo

• zapisze, że x > 0, gdy a > −1 i nie wyznaczy drugiej współrzędnej punktu przecięcia,

albo

• sporządzi ilustrację graficzną jednej pary prostych o równaniach: y = x − 2 i y = x + 5 lub y = x − 2 i y=−52x+5y = -\frac{5}{2}x + 5

i na tym zakończy lub dalej popełnia błędy.

albo

1 pkt

rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania zadania: zdający wyznaczy jedną ze współrzędnych punktu przecięcia w zależności od a oraz zapisze:

• x=7a+1x = \frac{7}{a + 1}

• y=7a+1−2y = \frac{7}{a + 1} - 2

i na tym zakończy lub dalej popełnia błędy.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający podstawia do równania pęku prostych współrzędne punktu (0, 2), otrzymuje a=52a = \frac{5}{2} i na tym zakończy lub dalej popełni błędy, to otrzymuje 1 punkt. Jeśli dodatkowo poda, że a<52a < \frac{5}{2}, to otrzymuje 2 punkty.

2. Jeżeli zdający przedstawia rysunek, na którym jest tylko prosta o równaniu y = x − 2, i odpowiedź a∈(−1,52)a \in \left(-1, \frac{5}{2}\right) bez żadnych wyjaśnień, to otrzymuje 1 punkt.

Komentarz. Wymagane jest uwzględnienie wszystkich warunków: dziedzina f, dodatniość obu współrzędnych punktu przecięcia, istnienie rzeczywistego rozwiązania równania. Możliwe są różne podejścia algebraiczne.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.