Zadanie 14, matura maj 2016, matematyka rozszerzona

3 pktotwarteśrednie 41%Maj 2016

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

3 punkty

Rozpatrujemy wszystkie liczby naturalne dziesięciocyfrowe, w zapisie których mogą występować wyłącznie cyfry 1, 2, 3, przy czym cyfra 1 występuje dokładnie trzy razy. Uzasadnij, że takich liczb jest 15 360.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Rozwiązanie (I sposób)

Miejsce dla cyfry 1 wybieramy na (103)\binom{10}{3} sposobów. Na pozostałych siedmiu miejscach rozmieszczamy cyfry 2 lub 3 w dowolnym porządku na 27 sposobów. Stosujemy regułę mnożenia i otrzymujemy

(103)⋅27=120⋅128=15360\binom{10}{3} \cdot 2^7 = 120 \cdot 128 = 15360

różnych liczb dziesięciocyfrowych, które można zapisać za pomocą cyfr 1, 2, 3, w zapisie których cyfra 1 występuje w dokładnie trzy razy.

Rozwiązanie (II sposób)

Rozpatrzymy trzy rozłączne przypadki, w zależności od tego, jaka cyfra została zapisana na pierwszym miejscu.

1. Jeżeli na pierwszym miejscu jest cyfra 1, to miejsce dla pozostałych dwóch jedynek wybieramy na (92)\binom{9}{2} sposobów, na pozostałych siedmiu miejscach rozmieszczamy cyfrę 2 lub cyfrę 3 w dowolnym porządku na 27 sposobów. Stosujemy regułę mnożenia i otrzymujemy

1⋅(92)⋅27=36⋅128=46081 \cdot \binom{9}{2} \cdot 2^7 = 36 \cdot 128 = 4608

liczb dziesięciocyfrowych, które można zapisać za pomocą cyfr 1, 2, 3, w których zapisie cyfra 1 występuje w dokładnie trzy razy, przy czym na pierwszym miejscu jest cyfra 1.

2. Jeżeli na pierwszym miejscu jest cyfra 2, to miejsce dla trzech jedynek wybieramy na (93)\binom{9}{3} sposobów, na pozostałych sześciu miejscach rozmieszczamy cyfrę 2 lub cyfrę 3 w dowolnym porządku na 26 sposobów. Stosujemy regułę mnożenia i otrzymujemy

1⋅(93)⋅26=84⋅64=53761 \cdot \binom{9}{3} \cdot 2^6 = 84 \cdot 64 = 5376

liczb dziesięciocyfrowych, które można zapisać za pomocą cyfr 1, 2, 3, w których zapisie cyfra 1 występuje w dokładnie trzy razy, przy czym na pierwszym miejscu jest cyfra 2.

3. (rozumowanie analogiczne jak w p. 2.). Jeżeli na pierwszym miejscu jest cyfra 3, to miejsce dla trzech jedynek wybieramy na (93)\binom{9}{3} sposobów, na pozostałych sześciu miejscach rozmieszczamy cyfrę 2 lub cyfrę 3 w dowolnym porządku na 26 sposobów. Stosujemy regułę mnożenia i otrzymujemy

1⋅(93)⋅26=84⋅64=53761 \cdot \binom{9}{3} \cdot 2^6 = 84 \cdot 64 = 5376

liczb dziesięciocyfrowych, które można zapisać za pomocą cyfr 1, 2, 3, w których zapisie cyfra 1 występuje w dokładnie trzy razy, przy czym na pierwszym miejscu jest cyfra 3.

Sumujemy liczby powstałe w każdym z trzech przypadków i otrzymujemy:

4608 + 2 ⋅ 5376 = 15360

liczb dziesięciocyfrowych zapisanych wyłącznie za pomocą cyfr 1, 2, 3, w zapisie których cyfra 1 występuje dokładnie trzy razy.

Rozwiązanie (III sposób)

Rozpatrzymy osiem rozłącznych przypadków, wyczerpujących wszystkie możliwości zapisu liczby dziesięciocyfrowej za pomocą cyfr 1, 2, 3, w których zapisie cyfra 1 występuje dokładnie trzy razy:

1. w zapisie tej liczby występują 3 jedynki i 7 trójek, wtedy takich liczb jest 10!3!⋅7!=120\frac{10!}{3! \cdot 7!} = 120,

2. w zapisie tej liczby występują 3 jedynki, 1 dwójka i 6 trójek, wtedy takich liczb jest 10!3!⋅6!=840\frac{10!}{3! \cdot 6!} = 840,

3. w zapisie tej liczby występują 3 jedynki, 2 dwójki i 5 trójek, wtedy takich liczb jest 10!3!⋅2!⋅5!=2520\frac{10!}{3! \cdot 2! \cdot 5!} = 2520,

4. w zapisie tej liczby występują 3 jedynki, 3 dwójki i 4 trójki, wtedy takich liczb jest 10!3!⋅3!⋅4!=4200\frac{10!}{3! \cdot 3! \cdot 4!} = 4200,

5. w zapisie tej liczby występują 3 jedynki, 4 dwójki i 3 trójki, wtedy takich liczb jest 10!3!⋅4!⋅3!=4200\frac{10!}{3! \cdot 4! \cdot 3!} = 4200,

6. w zapisie tej liczby występują 3 jedynki, 5 dwójek i 2 trójki, wtedy takich liczb jest 10!3!⋅5!⋅2!=2520\frac{10!}{3! \cdot 5! \cdot 2!} = 2520,

7. w zapisie tej liczby występują 3 jedynki, 6 dwójek i 1 trójka, wtedy takich liczb jest 10!3!⋅6!=840\frac{10!}{3! \cdot 6!} = 840,

8. w zapisie tej liczby występują 3 jedynki i 7 dwójek, wtedy takich liczb jest 10!3!⋅7!=120\frac{10!}{3! \cdot 7!} = 120.

Sumujemy liczby otrzymane w każdym przypadku i otrzymujemy:

2 ⋅ (120 + 840 + 2520 + 4200) = 2 ⋅ 7680 = 15360

różnych liczb dziesięciocyfrowych zapisanych wyłącznie za pomocą cyfr 1, 2, 3, w zapisie których cyfra 1 występuje dokładnie trzy razy.

Schemat punktowania

3 pkt

rozwiązanie pełne: zdający

• zapisze, że jest (103)⋅27=15360\binom{10}{3} \cdot 2^7 = 15360 liczb dziesięciocyfrowych zapisanych wyłącznie za pomocą cyfr 1, 2, 3, w zapisie których cyfra 1 występuje dokładnie trzy razy

• zsumuje liczby otrzymane w każdym z rozpatrywanych przypadków wyczerpujących wszystkie możliwości zapisu liczby dziesięciocyfrowej za pomocą cyfr 1, 2, 3, w których zapisie cyfra 1 występuje dokładnie trzy razy i zapisze, że jest ich 15360.

albo

2 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający

• zapisze, że liczba rozpatrywanych liczb dziesięciocyfrowych jest równa np. (103)⋅27\binom{10}{3} \cdot 2^7

• zapisze, ile jest liczb w każdym z rozpatrywanych przypadków wyczerpujących wszystkie możliwości zapisu liczby dziesięciocyfrowej za pomocą cyfr 1, 2, 3, w których zapisie cyfra 1 występuje dokładnie trzy razy,

albo

• zapisze osiem rozłącznych przypadków wyczerpujących wszystkie możliwości zapisu liczby dziesięciocyfrowej za pomocą cyfr 1, 2, 3, w których zapisie cyfra 1 występuje dokładnie trzy razy oraz w przynajmniej jednym przypadku zapisze liczbę takich liczb, np. (103)⋅1\binom{10}{3} \cdot 1

i na tym zakończy lub dalej popełnia błędy.

albo

1 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający zapisze, że:

• miejsce dla cyfry 1 można wybrać na (103)\binom{10}{3} sposobów

• miejsca dla cyfr 2 lub 3 można wybrać na (107)\binom{10}{7} sposobów,

albo

• cyfry 2 lub 3 można rozmieścić na 27 sposobów,

albo

• jeżeli cyfra 1 jest na ustalonym (np. pierwszym) miejscu, to pozostałe dwie cyfry 1 można rozmieścić na (92)\binom{9}{2} sposobów,

albo

• jeżeli na ustalonym miejscu stoi jedna z cyfr 2 lub 3, to trzy cyfry 1 można rozmieścić na (93)\binom{9}{3} sposobów,

albo

• jeżeli cyfry 1 stoją na ustalonych trzech miejscach, to jeśli w liczbie występuje n cyfr 2, to cyfry 2 i 3 można rozmieścić na (7n)\binom{7}{n} sposobów dla przynajmniej jednej konkretnej liczby n,

albo

• jest 8 rozłącznych przypadków wyczerpujących wszystkie możliwości zapisu liczby dziesięciocyfrowej za pomocą cyfr 1, 2, 3, w których zapisie cyfra 1 występuje dokładnie trzy razy

i na tym zakończy lub dalej popełnia błędy.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Rozwiązanie uznajemy za pełne, jeżeli zdający zapisze liczbę rozpatrywanych liczb dziesięciocyfrowych bez użycia symbolu Newtona.

2. Jeżeli zdający w swoim rozwiązaniu przedstawia zapisy, dla których brak bezpośredniej interpretacji kombinatorycznej i zapisom tym nie towarzyszą stosowne objaśnienia, to nie może otrzymać maksymalnej liczby punktów, przy czym za rozwiązanie, zawierające jedynie zapisy pojedynczych liczb lub symboli Newtona (typu 120, 128, (107)\binom{10}{7}), bez stosownych objaśnień, zdający otrzymuje 0 punktów, a za rozwiązanie, zawierające jedynie zapisy działań na liczbach (typu 120 ⋅ 128 = 15360), bez stosownych objaśnień zdający może otrzymać co najwyżej 1 punkt.

3. Jeżeli zdający przedstawia rozwiązanie, w którym części zapisanych liczb lub działań na liczbach nie towarzyszą stosowne objaśnienia, to za takie rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 2 punkty.

4. Zdający może skorzystać ze wzoru dwumianowego Newtona i zapisać:

(103)⋅{(77)+(76)+(75)+(74)+(73)+(72)+(71)+(70)}=(103)⋅27=120⋅128=15360\binom{10}{3} \cdot \left\{\binom{7}{7} + \binom{7}{6} + \binom{7}{5} + \binom{7}{4} + \binom{7}{3} + \binom{7}{2} + \binom{7}{1} + \binom{7}{0}\right\} = \binom{10}{3} \cdot 2^7 = 120 \cdot 128 = 15360.

Komentarz. Rozwiązanie wymaga kombinatorycznych objaśnień. Zapisy bez objaśnień (np. sama liczba 15360 lub pojedyncze symbole) nie uzyskują maksymalnych punktów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.