Zadanie 13, matura maj 2016, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
5 punktówPunkty A = (30, 32) i B = (0, 8) są sąsiednimi wierzchołkami czworokąta ABCD wpisanego w okrąg. Prosta o równaniu x − y + 2 = 0 jest jedyną osią symetrii tego czworokąta i zawiera przekątną AC. Oblicz współrzędne wierzchołków C i D tego czworokąta.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Odpowiedź: , D = (6, 2).
Rozwiązanie
Zauważamy, że jeżeli AC jest przekątną czworokąta ABCD, wpisanego w okrąg i prosta AC jest osią symetrii tego czworokąta, to ten czworokąt jest deltoidem, a trójkąty ABC i ADC są prostokątne. Obliczymy najpierw współrzędne wierzchołka D, który jest obrazem wierzchołka B, w symetrii osiowej względem prostej AC. Ponieważ prosta BD jest prostopadła do prostej AC i przechodzi przez punkt B, więc jej równanie ma postać
y = −x + 8.
Obliczamy współrzędne środka S przekątnej BD. Ponieważ jest to punkt przecięcia prostych AC i BD, więc wystarczy rozwiązać układ równań
Otrzymujemy stąd x = 3 i y = 5. Zatem punkt S ma współrzędne S = (3, 5). Współrzędne punktu D spełniają zatem równania
i .
Stąd wynika, że xD = 6 i yD = 2, czyli D = (6, 2).
Obliczymy teraz współrzędne wierzchołka C. Zauważamy, że jest to punkt przecięcia prostej AC i prostej CD, która jest prostopadła do prostej AD i przechodzi przez punkt D.
Ponieważ współczynnik kierunkowy prostej AD jest równy , więc prosta CD ma równanie postaci
.
Rozwiązujemy układ równań i otrzymujemy .
Zatem .
Schemat punktowania
Rozwiązanie zadania składa się z dwóch części. Pierwsza, to obliczenie współrzędnych punktu D, druga, to obliczenie współrzędnych punktu C. Mogą być one wykonane niezależnie od siebie, w dowolnej kolejności. Za pierwszą część rozwiązania zdający otrzymuje 2 punkty, a za drugą 3 punkty.
Schemat punktowania pierwszej części
za obliczenie współrzędnych punktu D: D = (6, 2).
zdający wyznaczy równanie prostej BD: y = −x + 8 i zapisze, że punkt przecięcia prostych AC i BD jest środkiem odcinka BD lub wykorzysta ten fakt.
Schemat punktowania drugiej części
za obliczenie współrzędnych punktu C: .
za wyznaczenie równania prostej CD: .
zdający zapisze, że trójkąt ADC jest trójkątem prostokątnym lub wykorzysta ten fakt.
Uwaga:
Współrzędne punktu C zdający może obliczać inaczej. Poniżej schematy przydziału 3 punktów za obliczenie współrzędnych wierzchołka C.
• W przypadku obliczenia w pierwszej kolejności współrzędnych środka okręgu opisanego na danym czworokącie, który jest środkiem odcinka AC.
gdy zdający zapisze równanie z jedną niewiadomą opisujące zależność ∣SA∣2 = ∣SB∣2,
gdy zdający obliczy współrzędne punktu S,
gdy zdający obliczy współrzędne punktu C.
• W przypadku obliczenia współrzędnych punktu C, z wykorzystaniem twierdzenia Pitagorasa w trójkącie ABC.
gdy zdający zauważy, że trójkąt ABC jest prostokątny, np. zapisze ∣AC∣2 = ∣AB∣2 + ∣BC∣2,
gdy zdający zapisze równanie z jedną niewiadomą, wynikające z twierdzenia Pitagorasa w trójkącie ABC,
gdy zdający obliczy współrzędne punktu C.
• W przypadku obliczenia współrzędnych punktu C, z wykorzystaniem symetralnej odcinka AB i środka okręgu opisanego na czworokącie ABCD.
gdy zdający zapisze równanie symetralnej odcinka AB,
gdy zdający wyznaczy współrzędne środka okręgu przechodzącego przez punkty A, B, C, D,
gdy zdający obliczy współrzędne punktu C.
• W przypadku obliczenia współrzędnych punktu C, z wykorzystaniem kąta pomiędzy prostymi AD i AB.
gdy zdający obliczy tangens kąta DAB,
gdy zdający zapisze równanie z jedną niewiadomą z wykorzystaniem współczynników kierunkowych prostych BC i CD jako tangensów odpowiednich kątów,
gdy zdający obliczy współrzędne punktu C.
• W przypadku obliczenia współrzędnych punktu C, z wykorzystaniem iloczynu skalarnego wektorów BC i BA (albo, po wyznaczeniu współrzędnych punktu D, wektorów DA i DC).
gdy zdający zapisze, że wektory BC i BA albo DA i DC są prostopadłe lub wyznaczy ich współrzędne,
gdy zdający zapisze równanie z jedną niewiadomą wynikające z zerowania się iloczynu skalarnego wektorów,
gdy zdający obliczy współrzędne punktu C.
• W przypadku obliczenia współrzędnych punktu C, z wykorzystaniem równania okręgu przechodzącego przez punkty A, B, D.
gdy zdający zapisze układ trzech równań z trzema niewiadomymi, z którego można obliczyć współczynniki w równaniu okręgu,
gdy zdający wyznaczy równanie okręgu opisanego na trójkącie ABD,
gdy zdający obliczy współrzędne punktu C.
• W przypadku obliczenia współrzędnych punktu C, z wykorzystaniem twierdzenia cosinusów.
gdy zdający wyznaczy cosinus kąta BAD,
gdy zdający zastosuje twierdzenie cosinusów w trójkącie BCD i zapisze równanie z jedną niewiadomą,
gdy zdający obliczy współrzędne punktu C.
• W przypadku obliczenia współrzędnych punktu C, z wykorzystaniem twierdzenia o wysokości w trójkącie prostokątnym ABC (albo, po wyznaczeniu współrzędnych punktu D, w trójkącie ACD).
gdy zdający wyznaczy długości odcinków AS i BS, lub AS i DS, gdzie S jest spodkiem wysokości trójkąta należącym do boku AC,
gdy zdający zastosuje twierdzenie o wysokości w trójkącie prostokątnym i zapisze równanie z jedną niewiadomą,
gdy zdający obliczy współrzędne punktu C.
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Komentarz. Współrzędne C można obliczać na wiele sposobów: przez środek okręgu, twierdzenie Pitagorasa w trójkącie ABC, symetralną AB, iloczyn skalarny wektorów, równanie okręgu lub twierdzenie cosinusów.