Zadanie 13, matura maj 2016, matematyka rozszerzona

5 pktobliczeniowetrudne 15%Maj 2016

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

5 punktów

Punkty A = (30, 32) i B = (0, 8) są sąsiednimi wierzchołkami czworokąta ABCD wpisanego w okrąg. Prosta o równaniu x − y + 2 = 0 jest jedyną osią symetrii tego czworokąta i zawiera przekątną AC. Oblicz współrzędne wierzchołków C i D tego czworokąta.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Odpowiedź: C=(83,143)C = \left(\frac{8}{3}, \frac{14}{3}\right), D = (6, 2).

Rozwiązanie

Zauważamy, że jeżeli AC jest przekątną czworokąta ABCD, wpisanego w okrąg i prosta AC jest osią symetrii tego czworokąta, to ten czworokąt jest deltoidem, a trójkąty ABC i ADC są prostokątne. Obliczymy najpierw współrzędne wierzchołka D, który jest obrazem wierzchołka B, w symetrii osiowej względem prostej AC. Ponieważ prosta BD jest prostopadła do prostej AC i przechodzi przez punkt B, więc jej równanie ma postać

y = −x + 8.

Obliczamy współrzędne środka S przekątnej BD. Ponieważ jest to punkt przecięcia prostych AC i BD, więc wystarczy rozwiązać układ równań

{y=x+2y=−x+8\begin{cases} y = x + 2 \\ y = -x + 8 \end{cases}

Otrzymujemy stąd x = 3 i y = 5. Zatem punkt S ma współrzędne S = (3, 5). Współrzędne punktu D spełniają zatem równania

xD+02=3\frac{x_D + 0}{2} = 3 i yD+82=5\frac{y_D + 8}{2} = 5.

Stąd wynika, że xD = 6 i yD = 2, czyli D = (6, 2).

Obliczymy teraz współrzędne wierzchołka C. Zauważamy, że jest to punkt przecięcia prostej AC i prostej CD, która jest prostopadła do prostej AD i przechodzi przez punkt D.

Ponieważ współczynnik kierunkowy prostej AD jest równy 2−326−30=54\frac{2 - 32}{6 - 30} = \frac{5}{4}, więc prosta CD ma równanie postaci

y=−45(x−6)+2y = -\frac{4}{5}(x - 6) + 2.

Rozwiązujemy układ równań {y=x+2y=−45(x−6)+2\begin{cases} y = x + 2 \\ y = -\frac{4}{5}(x - 6) + 2 \end{cases} i otrzymujemy {x=249=83y=429=143\begin{cases} x = \frac{24}{9} = \frac{8}{3} \\ y = \frac{42}{9} = \frac{14}{3} \end{cases}.

Zatem C=(83,143)C = \left(\frac{8}{3}, \frac{14}{3}\right).

Schemat punktowania

Rozwiązanie zadania składa się z dwóch części. Pierwsza, to obliczenie współrzędnych punktu D, druga, to obliczenie współrzędnych punktu C. Mogą być one wykonane niezależnie od siebie, w dowolnej kolejności. Za pierwszą część rozwiązania zdający otrzymuje 2 punkty, a za drugą 3 punkty.

Schemat punktowania pierwszej części

2 pkt

za obliczenie współrzędnych punktu D: D = (6, 2).

1 pkt

zdający wyznaczy równanie prostej BD: y = −x + 8 i zapisze, że punkt przecięcia prostych AC i BD jest środkiem odcinka BD lub wykorzysta ten fakt.

Schemat punktowania drugiej części

3 pkt

za obliczenie współrzędnych punktu C: C=(83,143)C = \left(\frac{8}{3}, \frac{14}{3}\right).

2 pkt

za wyznaczenie równania prostej CD: y=−45(x−6)+2y = -\frac{4}{5}(x - 6) + 2.

1 pkt

zdający zapisze, że trójkąt ADC jest trójkątem prostokątnym lub wykorzysta ten fakt.

Uwaga:

Współrzędne punktu C zdający może obliczać inaczej. Poniżej schematy przydziału 3 punktów za obliczenie współrzędnych wierzchołka C.

• W przypadku obliczenia w pierwszej kolejności współrzędnych środka okręgu opisanego na danym czworokącie, który jest środkiem odcinka AC.

1 pkt

gdy zdający zapisze równanie z jedną niewiadomą opisujące zależność ∣SA∣2 = ∣SB∣2,

2 pkt

gdy zdający obliczy współrzędne punktu S,

3 pkt

gdy zdający obliczy współrzędne punktu C.

• W przypadku obliczenia współrzędnych punktu C, z wykorzystaniem twierdzenia Pitagorasa w trójkącie ABC.

1 pkt

gdy zdający zauważy, że trójkąt ABC jest prostokątny, np. zapisze ∣AC∣2 = ∣AB∣2 + ∣BC∣2,

2 pkt

gdy zdający zapisze równanie z jedną niewiadomą, wynikające z twierdzenia Pitagorasa w trójkącie ABC,

3 pkt

gdy zdający obliczy współrzędne punktu C.

• W przypadku obliczenia współrzędnych punktu C, z wykorzystaniem symetralnej odcinka AB i środka okręgu opisanego na czworokącie ABCD.

1 pkt

gdy zdający zapisze równanie symetralnej odcinka AB,

2 pkt

gdy zdający wyznaczy współrzędne środka okręgu przechodzącego przez punkty A, B, C, D,

3 pkt

gdy zdający obliczy współrzędne punktu C.

• W przypadku obliczenia współrzędnych punktu C, z wykorzystaniem kąta pomiędzy prostymi AD i AB.

1 pkt

gdy zdający obliczy tangens kąta DAB,

2 pkt

gdy zdający zapisze równanie z jedną niewiadomą z wykorzystaniem współczynników kierunkowych prostych BC i CD jako tangensów odpowiednich kątów,

3 pkt

gdy zdający obliczy współrzędne punktu C.

• W przypadku obliczenia współrzędnych punktu C, z wykorzystaniem iloczynu skalarnego wektorów BC i BA (albo, po wyznaczeniu współrzędnych punktu D, wektorów DA i DC).

1 pkt

gdy zdający zapisze, że wektory BC i BA albo DA i DC są prostopadłe lub wyznaczy ich współrzędne,

2 pkt

gdy zdający zapisze równanie z jedną niewiadomą wynikające z zerowania się iloczynu skalarnego wektorów,

3 pkt

gdy zdający obliczy współrzędne punktu C.

• W przypadku obliczenia współrzędnych punktu C, z wykorzystaniem równania okręgu przechodzącego przez punkty A, B, D.

1 pkt

gdy zdający zapisze układ trzech równań z trzema niewiadomymi, z którego można obliczyć współczynniki w równaniu okręgu,

2 pkt

gdy zdający wyznaczy równanie okręgu opisanego na trójkącie ABD,

3 pkt

gdy zdający obliczy współrzędne punktu C.

• W przypadku obliczenia współrzędnych punktu C, z wykorzystaniem twierdzenia cosinusów.

1 pkt

gdy zdający wyznaczy cosinus kąta BAD,

2 pkt

gdy zdający zastosuje twierdzenie cosinusów w trójkącie BCD i zapisze równanie z jedną niewiadomą,

3 pkt

gdy zdający obliczy współrzędne punktu C.

• W przypadku obliczenia współrzędnych punktu C, z wykorzystaniem twierdzenia o wysokości w trójkącie prostokątnym ABC (albo, po wyznaczeniu współrzędnych punktu D, w trójkącie ACD).

1 pkt

gdy zdający wyznaczy długości odcinków AS i BS, lub AS i DS, gdzie S jest spodkiem wysokości trójkąta należącym do boku AC,

2 pkt

gdy zdający zastosuje twierdzenie o wysokości w trójkącie prostokątnym i zapisze równanie z jedną niewiadomą,

3 pkt

gdy zdający obliczy współrzędne punktu C.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Komentarz. Współrzędne C można obliczać na wiele sposobów: przez środek okręgu, twierdzenie Pitagorasa w trójkącie ABC, symetralną AB, iloczyn skalarny wektorów, równanie okręgu lub twierdzenie cosinusów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.